Generated by All in One SEO v5.0.0.1, this is an llms.txt file, used by LLMs to index the site.

# ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

## Sitemaps

- [XML Sitemap](https://hovhannesgrigoryan.com/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website.

## Posts

- [[:hy]Շողակաթ հեռուստաընկերության Նվիրյալ անձեր հաղորդաշարի հյուրն է Հովհաննես Գրիգորյանը, 2007թ․[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/2018/11/շողակաթ-հեռուստաընկերության-նվիրյալ/) - https://www.youtube.com/watch?v=ut_eEo4jOic&feature=youtu.be
- [[:hy]ԵՐԲԵՔ ՉՄԵՌՆԵՍ. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/2016/11/shoghakat-film-yerbeq-chmernes/) - Շողակաթ հեռուստաընկերության ԵՐԲԵՔ ՉՄԵՌՆԵՍ. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ երկմասանի ֆիլմ. ՄԱՍ 1-ԻՆ https://www.youtube.com/watch?v=8VT7VKPggtM&feature=youtu.be ՄԱՍ 2-ՐԴ https://www.youtube.com/watch?v=q2npgevvXKc&feature=youtu.be
- [[:hy]ՎԵՐՆԱՏՈՒՆ հաղորդաշարի հյուրն է Հովհաննես Գրիգորյանը, 2008թ․[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/2016/09/vernatun/) - https://www.youtube.com/watch?v=QYzr31_P6E0 Արարատ հեռուստաընկերություն, Մարատ Օրդյանի Վերնատուն հաղորդաշար, 2008
- [[:hy]Զրույց երիտասարդ գրողների հետ[:en]Conversations with young writers[:ru]Разговор с юными писателями [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/2015/08/id-tristique-tur/) - Շաբաթվա մեջ կան օրեր, որ կրոնավորները հավաքվում են «լացի պատ» կոչվող պատի տակ ու բառիս բուն իմաստով լաց լինում: Երբ կանգնում ես պատի տակ, էներգիան փոխանցվում է քեզ: Ամբողջ պատը ծածկված է գրություններով: Գրում ես ցանկությունդ (ինչ լեզվով ուզում ես) ու հրաշքով գտնվում է ինչ-որ տեղ, որ այդ թղթի կտորը կպնի: Ու չես զգում՝ ինչպես ես
- [[:hy]Հովհաննես Գրիգորյան, կարդում է բանաստեղծը, 1983թ[:en]Hovhannes Grigoryan reading his poetry,  year 1983[:ru]Ованес Григорян, читает поэт, 1983г.[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/2016/01/chitaet-poet/) - https://www.youtube.com/watch?v=uGLo6IrREA0 "Мелодия", 1983 Всеосоюзная студия грамзаписи, Запись 1982г Типография Министерства культуры СССР
- [[:hy]Երիտասարդ տարիներ[:en]Երիտասարդ տարիներ[:ru]Молодые годы[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/2016/01/early-years/) - ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Երիտասարդ տարիներ
- [Հովհ. Գրիգորյան. «Ես չգիտեմ, թե քանի տարեկան եմ»](https://hovhannesgrigoryan.com/2015/04/sce-orci-purus-feugiat/) - Ինչպես հայտնի է, բանաստեղծ, հրապարակախոս, թարգմանիչ, ՀԳՄ քարտուղար Հովհաննես Գրիգորյանը վերջին շրջանում բուժման կուրսեր էր անցնում Երևանի «Մուրացան» կլինիկայում և Իսրայելում։ Երկար բացակայությունից հետո նա նորից Հայաստանի Գրողների միությունում էր։ - Պարոն Գրիգորյան, գրեթե մեկ տարվա բացակայությունից ու բուժումներից հետո նորից աշխատանքի եք եկել։ Ինչպե՞ս եք հիմա Ձեզ զգում: - Նորմալ եմ զգում: Թեպետ չգիտեմ՝
- [[:hy]Հովհաննես Գրիգորյան | Գզրոցներ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/2016/01/gzrotsner/) - https://www.youtube.com/watch?v=IkUwxKpofwY
- [[:hy]ԹԵՄԱ հաղորդաշարի հյուրն է Հովհաննես Գրիգորյանը, 2012թ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/2016/01/թեմա-հաղորդաշարի-հյուրն-է-հովհաննես-գ/) - https://www.youtube.com/watch?v=rYBmZWL8Lng
- [[:hy]Lorem[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/2015/04/lorem/) - Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. In vitae lectus nec neque rutrum condimentum eget egestas neque. Nullam vel mattis eros. Maecenas ac pellentesque nisi, eu pellentesque lectus. Nunc porttitor, lorem vel auctor ornare, mauris dolor blandit urna, sed tincidunt tellus nunc eu nulla. Quisque consequat ante in ligula dapibus consectetur. Sed vitae luctus
- [[:hy]Lorem ipusm[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/2015/04/lorem-ipusm/) - Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. In vitae lectus nec neque rutrum condimentum eget egestas neque. Nullam vel mattis eros. Maecenas ac pellentesque nisi, eu pellentesque lectus. Nunc porttitor, lorem vel auctor ornare, mauris dolor blandit urna, sed tincidunt tellus nunc eu nulla. Quisque consequat ante in ligula dapibus consectetur. Sed vitae luctus
- [Hello world!](https://hovhannesgrigoryan.com/2015/04/hello-world/) - Welcome to WordPress. This is your first post. Edit or delete it, then start blogging!

## Pages

- [[:hy]Sample Page[:en]Hovhannes Grigoryan[:ru]Ованнес Григорян[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/) - Հովհաննես Գրիգորյանի պաշտոնական կայք
- [[:hy]Կենսագրություն[:en]Biography[:ru]Биография[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/bio/) - Հովհաննես Գրիգորյանը ծնվել է 1945 թ. Գյումրիում: Գրել և տպագրվել սկսել է դեռևս դպրոցական տարիներից: Բանաստեղծությունների առաջին` «Երգեր առանց երաժշտության» ժողովածուն հրատարակվել է 1975 թ.: Բանաստեղծական ժողովածուներն են` «Երգեր առանց երաժշտության» (1975), «Բոլորովին ուրիշ աշուն» (1979), «Անձրև մի տխուր առիթով» (1982), «Դանդաղ ժամեր» (1986), «Հրեշտակներ մանկության երկնքից» (1992), «Երկու ջրհեղեղի արանքում»(1996), «Կես ժամանակ» (2002), «Գիշերահավասար»
- [[:hy]Ֆոտոարխիվ[:en]Photo archives[:ru]Фотоархив[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/photo-archives/)
- [[:hy]Մրցանակներ[:en]Awords[:ru]Награды[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/մրցանակներ/)

## Articles

- [[:hy]БЕСКОНЕЧНОЕ ВОЗВРАЩЕНИЕ (Поэма)[:ru]БЕСКОНЕЧНОЕ ВОЗВРАЩЕНИЕ (Поэма)[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/beskonechnaya-vozvrasheniya/) - Старый ковер И палец твой снова скользит по узору легонько - какие-то звуки издалека, вначале чуть слышно, потом все отчетливей, громче, и с шумом ужасным под самым окном пробегает машина, вначале одна, потом несколько сразу, затем уже целый поток... И жизнь беспризорных бездомных собак становится много опасней, чем в прежние – давние - годы... И
- [[:hy] ПАМЯТЬ (Поэма)[:ru] ПАМЯТЬ (Поэма)[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/pamyat/) - Часть 1 Ну конечно, гранаты; конечно, пулеметные очереди, во весь кадр умирает солдат, семейный снимок втоптан в черную гарь. Война, да, война... И конечно, красивая медсестра, и взрываются эшелоны, наука разбрасывает воронки по всей земле и вуаль политики набрасывает на злое лицо. Война, да, война... И потом гасят свет, и каждый, спрятавшись под
- [[:hy]ПОСЛЕДНИЙ ДЕНЬ ГОДА[:ru] ПОСЛЕДНИЙ ДЕНЬ ГОДА[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/posledniy-den-goda/) - Оставим на время любовь и хлопоты о ней, оставим кипучие споры, руками махать перестанем и будничных дел кутерьму забудем на время, оставим и молча, и грустно вослед посмотрим тому, кто уходит, кто медленно сходит на нет. Этот день был и вправду хорошим. В завершении дня мы негромко - так дитя сокровенную тайну поверяют другому -
- [[:hy]ПОТЕРЯННЫЕ ПИСЬМА[:ru]ПОТЕРЯННЫЕ ПИСЬМА[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/poteryannie-pisma/) - I Я уже тебя не помню, ничего о тебе не помню. И слезы не те, другие, текут сами собой, просто так, легко и обыкновенно. А часы, провозвестники утра, показывают твое имя, единственное, что мне осталось, и с него начинается день. Но ведь и ты сейчас где-то, ты говоришь с кем-то, с каким-то чужим человеком.
- [[:hy]БОЖЕСТВЕННАЯ КОМЕДИЯ[:ru]БОЖЕСТВЕННАЯ КОМЕДИЯ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/bojestvennaya-komediya/) - И вознесся поэт в небеса. (Вернее, душа поэта, ибо тело поэта – тленно). Его приняли в большом зале и ожидать наказали. На небе писать запрещается, и не знал он, как время убить. Ожидающих было немало, их вызывали в свой черед на экзамен, прежде чем направить в рай или ад. И когда до поэта дошло, он
- [[:hy] ТЕАТР[:ru] ТЕАТР[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/teatr/) - Бриться два раза в день. Часто умываться. Чистить зубы, чистить туфли, чистить плащ. Читать классическую литературу. По субботам на рынок. Глотать сырое яйцо, содой полоскать глотку. Соседей приветствовать, платить за квартиру. У телевизора засыпать, прикрыв журналом лицо. Просыпаться, каждый день бриться дважды. И каждый вечер душить Дездемону.
- [[:hy]ПИСЬМО, КОТОРОЕ ТЫ НИКОГДА НЕ ПОЛУЧИШЬ[:ru]ПИСЬМО, КОТОРОЕ ТЫ НИКОГДА НЕ ПОЛУЧИШЬ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/pismo-kotoroe-nikogda-ne-poluchish/) - Всё уже поделили на всех: и солнце, и луну, и звезды. Я иду к тебе с поникшей головой, я сгораю от стыда, потому что нечего мне подарить, потому что все подарено, все раздарено. А я тебя вижу во всем, так ясно вижу, имя твое слышу повсюду, - любимая, л ю б и м а
- [[:hy]МЕТАМОРФОЗА[:ru]МЕТАМОРФОЗА[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/metamorfoza/) - Роясь в ящиках в поисках запонок, среди пуговиц, авторучек, лекарств ты вдруг обнаружил желтые листья. А когда ты открыл шкаф и в лицо тебе хлынул холодный дождь, ты вынул из аккуратных рядов давно не ношенный пиджак и по привычке, просто так, перерыл его карманы: нашел пачку с тремя сигаретами, затем чей-то номер телефона, стал вспоминать.
- [[:hy]«КАРТИНА ЗДЕСЬ НА СТЕНЕ...» [:ru]«КАРТИНА ЗДЕСЬ НА СТЕНЕ...» [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/kartina-na-stene-2/) - *** Картина здесь на стене имеет свою историю, которая, услышанная однажды, не даст ее спутать с другими, и неудобно спрашивать, хороша ли, плоха ли картина. Просто смотрите, если она связана с грустью. Грустите, если она связана с радостью. Радуйтесь. Короче, смотрите, вспоминайте, восторгайтесь, грустите, ликуйте, ворчите, жалейте. Пойте. И так незаметно день пройдет, и вы
- [[:hy]«ПОД СНЕГОМ, НА ХОЛОДЕ, НА ВЕТРУ...» [:ru]«ПОД СНЕГОМ, НА ХОЛОДЕ, НА ВЕТРУ...» [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/pod-snegom-na-xolode-na-vetru/) - *** Под снегопадом, на холоде, на ветру одиноко стоял на углу маленький озябший человек. Он повздорил с женой, хлопнул дверью и теперь стоял одинокий под снегопадом, на холоде, на ветру. В огромных грустных его глазах отражались огни витрин. Ладони, сжатые в кулаки, он в отчаянии сунул в карманы и понял, что дома забыл сигареты. Красивые
- [«УСТАЛАЯ ГОРА...»](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ustalaya-gara/) - *** Усталая гора накинула на плечи лес, пиджак, и из кармана пиджака, отточен, блеснул церковный купол, карандаш. Учебники истории грибами выросли в лесной глуши. Родиться снова, родиться снова! - рокочет эхо без конца. И молния, сверкнувшая внезапно, запечатлелась первым откровеньем на черно-белом фоне в твоих глазах. Усталая гора, поникнув от всего на свете, чуть покачнулиась,
- [«СО ЗЛЫМ, НАХАЛЬНЫМ, ХИТРЫМ...»](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/so-zlim-naxalnim/) - *** Со злым, нахальным, хитрым и, наконец, плохим человеком случилось однажды несчастье - какая-то девушка взяла его за воротник и сказала: «Ты злой, нахальный, хитрый и, наконец, плохой ты человек!» (Вот это и есть несчастье, которое однажды случилось со злым, нахальным, хитрым и даже плохим человеком). А день был серый – улицы мокрые. И снег
- [[:hy]ОСЕНЬ[:ru]ОСЕНЬ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/osen/) - Играл на рояле, окна были открыты, стояла осень. Полузакрыты глаза, сколько лет ему непонятно, жив или нет, непонятно. Листья опадали, а он все играл и играл. Это было так грустно, так грустно, что я выбросил догоревшую сигарету и пропустил трамвай. Один за другим опадали листья, как высохшие слова, как высохшие ноты. Пусть меня уберут послезавтра-
- [[:hy]1.	ՑՆՑՈՂ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆ ՄԵՐ ԳՐԱԿԱՆ-ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ-ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԿՅԱՆՔՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/cncox-norutyun/) - ՄԵՐ ՍԵՓ. ԹՂԹԱԿԻՑԸ ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅԱՆ Է ՀԱՆՁՆԵԼ ԻՐ ՆՈՐ՝ «ՔԱՋ ՆԱԶԱՐ, ԱՐՔԱՅԱԿԱՆ ՏՈՀՄԻ ՎԵՐՋԻՆ ՇԱՌԱՎԻՂԸ» ԿԵՆՍԱԳՐԱԿԱՆ ՎԵՊԸ, ՈՐԸ ՍՏԵՂԾԵԼԻՍ ՆԱ ՈՒՂԵՆԻՇ Է ԸՆՏՐԵԼ ԷՔԵՐՄԱՆԻ «ԶՐՈՒՅՑՆԵՐ ԳՅՈԹԵԻ ՀԵՏ» ՀՌՉԱԿԱՎՈՐ ԵՐԿԸ, ԻՍԿ ՑՆՑՈՂ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆ ԱՅՆ Է, ՈՐ ՄԱԵՍՏՐՈՆ Է ՀԵՆՑ ԱՅԴ ՎԵՐՋԻՆ ՄՈՀԻԿԱՆԸ Ընթերցող հասարակության ներկայացուցիչն այս լուրն առնելուն պես սլացավ Մարտիրոս Սարյանի պուրակ, ուր խաղաղ ժպիտը
- [[:hy]«ПОСТЕПЕННОСТЬ ВСЕХ ПЕРЕМЕН...» [:ru]«ПОСТЕПЕННОСТЬ ВСЕХ ПЕРЕМЕН...» [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/postepennost-vsex-peremen/) - *** Постепенность всех перемен нас лишает блаженства неведения а лето становится осенью совсем иначе и совершенно иначе осень становится зимой пока мы согласны со всем обо всем одинаково мыслим но впаденье зимы в весну все в нас переворачивает и не помогает жизненный опыт мы теряемся окончательно когда зиму сменяет весна все снова с красной строки
- [[:hy]«ПО УЛИЦЕ ПО ОСЕННЕЙ...» [:ru]«ПО УЛИЦЕ ПО ОСЕННЕЙ...» [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/po-ulitse-po-osenney/) - *** По улице по осенней бодро проходит девушка с удивительно синим взглядом. По улице (желтые листья на улице) по осенней проходят, звеня, трамваи, озаренные ярким светом. На улице на осенней у дерева вот я стою, и удивительно синие вижу сны я наяву.
- [А ВЕЧЕРОМ, КОГДА...](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/a-vecherom-kogda/) - А вечером, когда на берегу тебя внезапно русалки окружили, ты почему-то смутился их числом. Пока твой взгляд внимательно блуждал по их чешуйчатым хвостам, в другую сторону стремились мысли - тебя совсем иное волновало, во-первых, что едят они, не схватывают ли в воде простуду? А также – не стыдно ли им бегать голышом по берегу ...
- [«ОДНАЖДЫ СЕСТЬ С ТОБОЮ РЯДОМ...»](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/odnajdi-sest-s-toboyu/) - *** Однажды сесть с тобою рядом и молчать так пристально и долго, что в сумерках, в спасительных потемках, мы изваяньями покажемся друг другу или, к примеру, деревьями с осенней листвой... Однажды сесть с тобою рядом и смотреть в глаза друг другу без воспоминаний, без умысла, с предельной чистотой... Пусть рядом говорят или смеются чужие люди,
- [[:hy]«СВОЕВРЕМЕННО НЕ НАПИСАННОЕ СТИХОТВОРЕНИЕ...» [:ru]«СВОЕВРЕМЕННО НЕ НАПИСАННОЕ СТИХОТВОРЕНИЕ...» [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/svoevremennoe-ne-napisannoe/) - *** Своевременно не написанное стихотворение на прошедшее мимо счастье похоже, на недошедшее счастье похоже, и надо признать все это тоже, что это очень грустная быль. Стрела, посланная в бок зверю, беспредельно несчастна, беспредельно несчастны и прочие стрелы, и надо признать, что ритмичное подергивание для каких-то грядущих потомков не дело и на несбыточную мечту не похоже.
- [СНОВА С ТОБОЙ ГОВОРИТЬ О ЛЮБВИ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/snova-s-toboy/) - На луне снова раскопки – мертвые красавицы блуждают в небе, крошево бабочек, надломы вздохов, плакучие ивы, пропавшие письма с красивыми, четкими, аккуратно выписанными словами. Снова с тобой говорить о любви, поплывут по зеркалу озера лебеди, безмерно сладко заиграет лира, своей мелодией трогая душу. Ночь придет, я возьму тебя за руку – холодную руку статуи, загляну
- [РОБИНЗОН КРУЗО](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/robinzon-kruzo/) - В любое время дня сидел в кафе за чашкой кофе, внимательно разглядывал прохожих, рассеянно помешивал свой кофе погасшей спичкой, разглядывал прохожих в упор, уборщицы не видя – та ругала дожди, не думающие пройти, и солнце, не думающее закатиться, и старика, поскольку он безвылазно сидел в кафе, - разглядывал плывущих за окном прохожих, не думающих
- [ХРОНИКА](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/xronika/) - В неведомом углу сырой пещеры пробилось безымянное растение, в чьем чреве через много тысяч лет, быть может, человек созреет. Он из пещеры выйдет, под солнцем сядет, один-единственный и очень одинокий. Он будет сам себя баюкать и сам себя воспитывать – и так он вырастет. А после из пещеры выйдет другой, в другом растении созревший человек,
- [ВЕСЕННИЕ ЗРЕЛИЩА](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/vesennie-zrelisha/) - Я хожу по своей улице взад и вперед. Сегодня я очень занят: я раскладываю цветы на корзинах, собираю дождевую воду, а бабочкам раскрашиваю крылья. Я весь перепачкался, промок, я весь пропах цветами. Сейчас принесут рояль, и я покажу, где и как его лучше поставить. Скоро будет все готово к представлению. Еще немного- и взойдет солнце,
- [ДЕТСТВО](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/detstvo/) - И только лицо меняется, взгляд–остается. Подзабытые детали в памяти нахожу. Каждый вечер в двадцать тридцать мать ко мне приходила и молча глядела, руки скрестив на груди,– значит, пора домой. Тотчас играть начал военный оркестр, и, глаз не спуская с девчонок на выданье, родители бдительно возникали, держа наготове незримые сети. Загорается свет, я склонюсь над столом,
- [ВОСКРЕСЕНЬЕ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/воскресенье/) - На подоконнике рядком комнатные цветы - как дети которых не выпускают играть во дворе, комнатные цветы глядят из окна. Пока я, на местном диалекте говоря, на улицах Ленинакана рос, оставались прежними комнатные цветы, оставались прежними навсегда. Но иногда болели они. Тогда мать клала меня и стулья на стол и мыла пол. Потом переходила к уборке
- [1945](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/1945-2/) - Мы- ровесники с миром. В один год родились; то падая, то поднимаясь, вместе учились ходить. Вместе в тряпичный мячик играли, Вместе бегали в драных штанишках, вместе нас на улице моя мать находила, мы вместе в одном и том же корыте ревели от мыла... Вместе от голода ныли... Пролетали дни, проходили, мы вместе на ноги встали.
- [[:hy]«УЛИЦА , ЛЮДИ СТОЯТ В КРУЖОК...» [:ru]«УЛИЦА , ЛЮДИ СТОЯТ В КРУЖОК...» [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ulica-lyudi-stoyat/) - *** Улица, люди стоят в кружок, с одежды не стряхивая снежок, и это очень хорошо. Они разговаривают негромко, но заметно, что чем-то они довольны, но слишком они осторожны, чтобы выдать, чем же они довольны конкретно. Автомобиль хотел пройти незаметно, осторожно, за шагом шаг, и падал снег огромными хлопьями. Я сделал вид, что прошел (за угол
- [[:hy]«ПОРОЙ ГАСНЕТ СВЕТ, НА ДОРОГУ СЫПЛЕТ СНЕГ...» [:ru]«ПОРОЙ ГАСНЕТ СВЕТ, НА ДОРОГУ СЫПЛЕТ СНЕГ...» [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/poroy-gasnet-svet/) - *** Порой гаснет свет, на дорогу сыплет снег, и ребенок новорожденный, как первый снег, красив. Чтобы чудо увидать, вы качаете колыбель, и увидите, как снег превращается в цветок. А когда в первый раз улыбнется он, от негаданного счастья сердце защемит, с изумлением подумаешь, прислонясь к стене: бог ты мой, как такое счастье огромное вошло в
- [[:hy]«ВСЮ УЛИЦУ ТЫ ЗНАЕШЬ НАЗУБОК...» [:ru]«ВСЮ УЛИЦУ ТЫ ЗНАЕШЬ НАЗУБОК...» [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/vsyu-ulitsu-2/) - *** Всю улицу ты знаешь назубок, как в школе заданные пресные стихи. Вот старики, которые все помнят, вот молодежь, которая не помнит ничего и вечно фотографируется на память, вот девушка, которую все любят, вот счетовод, который все считает, и, наконец, дожди, которые прошли в отчетный год. Знакомым счастьем веет от запаха соседского обеда, от одинаковых
- [[:hy]«ОДНАЖДЫ ТЫ ВСПОМНИШЬ ЭТУ КАРТИНУ ...» [:ru]«ОДНАЖДЫ ТЫ ВСПОМНИШЬ ЭТУ КАРТИНУ ...» [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/odnajdi/) - *** Однажды ты вспомнишь эту картину, когда почти нечего будет уже вспоминать. Чаща быстрорастущих деревьев, и в этом хаосе птицы одновременно живут и летают. Море и снова море – его имя тебя захлестывает бледной тоскою, в которой ты лучше плаваешь. В песке исчезают волна за волной твои прошлые дни – и ты там бежишь по
- [ԱՂՈԹՔ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/աղոթք/) - Չորս քայլ վեր… սահման է: Չորս քայլ վար… սահման: Աստված իմ, այսքան էլ փոքրիկ հայրենիք, այսքան էլ փոքրիկ Հայաստան, նորածնի բարուր է իսկական… Աստված իմ, մոլորվել, կանգնել եմ, ասա ինձ, ի՞նչ անեմ, ո՞ւր գնամ – Չորս քայլ վեր` ավեր է ու մահ է, Չորս քայլ վար` ավար ու թալան…
- [ՄԻ-ՄԻ ԲԱԺԱԿ ՕՂԻ ԽՄԵՑԻՆՔ...](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/mi-mi-bajak/) - Մի-մի բաժակ օղի խմեցինք, որ լացը թեթև լիներ, հետո էլի խմեցինք, որովհետև լացը պիտի լիներ երկար, հետո ձյուն եկավ մի ջահել կնոջ հետ, բոլորովին մենակ մնացած մի կին, որը խնդրեց չորս գերեզմանափոս փորել իր ընտանիքի` ամուսնու և երեխաների համար, ինքը, հասկանալի է, չէր կարող` իˉնչ կնոջ գործ է գերեզմանափոս փորելը, ձմռան սկզբին, երբ հողը քարացել
- [[:hy]«НА УЛИЦАХ, ГДЕ ТЕБЯ НЕТ...»[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/na-ulicax/) - *** На улицах, где тебя нет, наступает весна, и люди идут, изменений не наблюдая, а в городе, где тебя нет, какой-то праздник в обычные будни, и девушки стайками ходят в своих разноцветных платьях, не замечая вокруг изменений... И оркестр возникает откуда неведомо и ведет за собой от восторга потерявших голову ребятишек, завершая зеленый облик весны.
- [[:hy]2. «ԱՐՔԱՅԱԿԱՆ ՏՈՀՄԻ ՎԵՐՋԻՆ ՇԱՌԱՎԻՂԸ» ԲՌՆԱՊԵՏԱԿԱՆ  ՀԱՍԱՐԱԿԱՐԳԻ ԶՈՀ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/arqayakan-tohmi-verjin-sharavixy/) - Քաղաքային բանտի խցիկում, չորչորուկ մահճակալի տակ կծկված, դեմքով դեպի պատը քնած էր խղճուկ, նիհար-միհար մի մարդ և գույնզգույն երազներ էր տեսնում. մեկ իր թագավորական շքեղ պալատն էր տեսնում՝ լույսերի մեջ շողշողացող, մեկ Ուստիանն էր երևում աչքին՝ թագուհու թանկարժեք արդուզարդով, մեկ Իշխան Սաքոն էր հայտնվում՝ հրաման կատարելու համար պատրաստ կանգնած, մեկ էլ լսում էր թագավորական ավտոտնակում
- [[:hy]3. ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ԲԱՑՈՒՄ Է ԴՌՆԵՐՆ ԻՐ ՀԵՐՈՍԻ ԱՌԱՋ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/bacum-e-drnern-herosi-araj/) - …Բանտում օրերը միապաղաղ էին անցնում. առավոտները բանտապահը կալանավորներին ոտի էր հանում և լիցքային վարժություններից ու նախաճաշից հետո տանում էր աշխատանքի, և միայն Քաջ Նազարն էր մնում անկողնում պառկած՝ կտրականապես հրաժարվել էր աշխատելուց, պատճառ բռնելով, որ ինքն իգիթ է և իգիթին վայել չէ աշխատելը… մարդիկ իմանան, ի՞նչ կասեն: «Իսկ ի՞նչ կասեն,- հետաքրքրվեց բանտապահը»: «Դե, մի բան
- [[:hy]4. ՔԱՋ ՆԱԶԱՐԻ ԱՌԱՋԻՆ ԵԼՈՒՅԹԸ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ԱՌԱՋ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/qaj-nazari-arajin-eluyty/) - Բանտի դռան մոտ, իրոք որ, ահագին մարդ էր հավաքվել: Մեծ մասը մորուքներով էին, մյուսների ձեռքին պաստառներ կային, որոնց վրա խոշոր տառերով գրված էին. «Ազատություն Քաջիկ Նազարյանին՝ սոցիալիզմի ջանասեր հակառակորդին», «Բանտից մինչև ռեստորան և ռեստորանից մինչև պառլամենտ մի քայլ է և ընդհակառակը», «Մեր ձայնը տանք Քաջիկին, չիր ու չամիչ՝ Խաչիկին»… Առաջին շարքերում կանգնած էին Իշխան Սաքոն,
- [[:hy]5.	ՔԱՋ ՆԱԶԱՐԸ ԳՆՈՒՄ Է ԱՐՑԱԽ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/qaj-nazary-gnum-e-arcax/) - ՔԱՋ ՆԱԶԱՐԸ ԳՆՈՒՄ Է ԱՐՑԱԽ՝ ՆՇԵԼՈՒ ԿԱՆԱՆՑ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՏՈՆԸ ԿԱՆԱՆՑ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՏՈՆԻ ԱՌԹԻՎ ՔԱՋ ՆԱԶԱՐԸ ԿՏՐԱԿԱՆԱՊԵՍ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐՈՒՄ Է ԿԼԱՐԱ ՑԵՏԿԻՆԻՆ, ՌՈԶԱ ԼՅՈՒՔՍԵՄԲՈՒՐԳԻՆ, ՈՒՍՏԻԱՆԻՆ, ԻՆՉՊԵՍ ՆԱԵՎ ԻՐ ՆԱԽԿԻՆ, ՆԵՐԿԱ ԵՎ ԱՊԱԳԱ ԿԱՆԱՆՑ ԵՎ ՄԱՂԹՈՒՄ ՆՐԱՆՑ ԲՈԼՈՐԻՆ ԵՐՋԱՆԻԿ ԿՅԱՆՔԻ ԵՐԿԱՐ ՏԱՐԻՆԵՐ Բանտադեմի միտինգը եզրափակվեց իշխան Սաքոյի ելույթով: Նա հանդիսավորությամբ կանգնեց Քաջ Նազարի կողքին, ձեռքը դրեց նրա ուսին
- [[:hy]6. ՆՈՐ ՏԱՐԻՆ՝ ՆՈՐ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐՈՒԹՅԱՄԲ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/nor-tarin-nor-sahmanadrutyamb/) - «Հայոց նորանկախ պետականությունը փրկենք սահմանադրական բարեփոխումներով»- սա է մեր օրերի կարգախոսը: Այս կարևոր գործին է նվիրված պատմաբան և իրավագետ Ան. Դադարյանի նոր մենագրությունը, որը ներկայացնում է հակասական բնավորության տեր, համարձակ մտահղացումներով աչքի ընկած միապետ Նազար Բ թագավորի կյանքն ու գործունեությունը: Մենագրության գլխավոր արժանիքը գրքի ծավալուն առաջաբանն է, որի հեղինակը հենց ինքը՝ արքայական տոհմի վերջին շառավիղն
- [[:hy]7. ՆԱԶԱՐՆ  ԻՐ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՀԵՏ  ՀԵՌԱՆՈՒՄ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՑ՝  ԱՐՏԱՍԱՀՄԱՆՈՒՄ ՆՐԱՆ՝ ԱՅՍԻՆՔՆ ԺՈՂՈՎՐԴԻՆ, ՏԻՐՈՒԹՅՈՒՆ ԱՆԵԼՈՒ ՆՊԱՏԱԿՈՎ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/nazary-heranum-e-hayastanic/) - Իշխան Սարգսյանն ու մտերիմ-հարազատները նկատեցին, որ բանտից դուրս գալուց որոշ ժամանակ անց Նազարն օր-օրի մռայլվում ու մի տեսակ ընկճված տեսք է ընդունում: Շաբաթներով չէր սափրվում, աշխատում էր տանից քիչ դուրս գալ, իսկ լրագրողներին տեսնելիս ոչ միայն մայթն էր փոխում, այլև երեսի գույնը: - Ի՞նչ է պատահել,- մի օր էլ չդիմանալով հարցրեց Իշխանը,- ո՞վ է խաթրիդ
- [[:hy]8. ՔԱՋ ՆԱԶԱՐԸ ԵՐԿԱՐ ԲԱՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՀԵՏՈ ՎԵՐԱԴԱՌՆՈՒՄ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆ: ՕԴԱՆԱՎԱԿԱՅԱՆՈՒՄ ԽՄԲՎԱԾ ԼՐԱԳՐՈՂՆԵՐԻՆ, ՈՐՈՆՔ ԵԿԵԼ ԷԻՆ ԴԻՄԱՎՈՐԵԼՈՒ ՀԵՐԹԱԿԱՆ ՊԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՏՈՒՆ ԴԱՐՁԱԾ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՖՈՒՏԲՈԼԻ ՀԱՎԱՔԱԿԱՆԻՆ, ՔԱՋ ՆԱԶԱՐԸ ԽՆԴՐԵՑ ԱՅՍՈՒՀԵՏ ԻՐԵՆ ԿՈՉԵԼ ՈՉ ԹԵ ՔԱՋ ՆԱԶԱՐ, ԱՅԼ ՄԱԵՍՏՐՈ ՆԱԶԱՐ ԿԱՄ ՊԱՐԶԱՊԵՍ՝ ՄԱԵՍՏՐՈ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/qaj-nazary-veradarnum-e-hayastan/) - ԱՅՆ ՀԱՐՑԻՆ, ԹԵ Ի՞ՆՉ ԵՂԱՆ ՈՒՍՏԻԱՆԸ, ԻՇԽԱՆ ՍԱՔՈՆ, ՂՈՌՈԲՈՒՂԱՆ ԵՎ ՄՅՈՒՍՆԵՐԸ, ՄԱԵՍՏՐՈՆ ՀԱՅՏՆԵՑ, ՈՐ ՆՐԱՆՔ ՄՆԱՑԵԼ ԵՆ ԱՐՏԱՍԱՀՄԱՆՈՒՄ ԵՎ ՀԱՅՐԵՆԻՔ ՎԵՐԱԴԱՌՆԱԼՈՒ ՈՉ ՄԻ ՑԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆ ՉՈՒՆԵՆ Հաջորդ օրն իսկ ՀԳՄ կլոր սրահում իր գրչընկերների հետ հենց առաջին իսկ հանդիպման ժամանակ Մաեստրոն կոչ արեց՝ զարգացնել հայ գրականությունը համաշխարհային գրականության օգնությամբ... Աշխարհի տարբեր, հիմնականում ֆրանսիական հորիզոնականներում
- [[:hy]9. ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ՄԵՆԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆԸ, ՈՐՆ, Ի ՎԵՐՋՈ, ՎԵՐԱԾՎԵՑ ՍՐՏԱՌՈՒՉ ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑԻ՝ ՆՈՅ ՆԱՀԱՊԵՏԻ ՀԵՏ՝ ՆՎԻՐՎԱԾ՝ ՈՒՇԱՑՈՂ ՋՐՀԵՂԵՂԻ, ԱՇԽԱՏԱՎԱՐՁԵՐԻ, ՆՊԱՍՏՆԵՐԻ ԵՎ ՀԱՐԱԿԻՑ ԱՅԼ ԽՆԴԻՐՆԵՐԻ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/maestroyi-menaxosutyuny/) - Դժվար է պատկերացնել համաշխարհային գրականության լավագույն երկերն առանց մենախոսությունների, օրինակ, ասենք, առանց Համլետի մենախոսության: Հայ գրականության մեջ ամենահայտնին Պեպոյի մենախոսությունն է՝ Գնա, Պեպո, գետինը լիզե... Խալխի ոտները պաչ արա... Մեր դեպքում «Լինսի» հիմնադրամի պատճառով Երևանի գետինը լիզելը խիստ վտանգավոր է: Ահա թե ինչու Մաեստրոյի մենախոսությունը բոլորովին այլ նյութի է նվիրված: ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ՄԵՆԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆԸ Վերնագիրն,
- [[:hy]10. ԷՔՍԿԼՅՈՒԶԻՎ ԵՎ ՍՐՏԱՌՈՒՉ ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ ՆՈՅ ՆԱՀԱՊԵՏԻ ՀԵՏ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/harcazruyc-noy-nahapeti-het/) - (Պատմում է Մաեստրոն մեր սեփ. թղթակցին) Բարձրաստիճան հոգևորականության վերին շրջանակները ելումուտ անող ընկերներիցս մեկից ես արդեն տեղյակ էի, որ Եվրոխորհրդի ինչ-որ մի պատվիրակության քողի տակ հանրապետություն է ժամանել Նոյ Նահապետի գլխավորած հանձնաժողովը, որը տեղի իշխանությունների հետ հույժ գաղտնի քննարկելու է նախաջրհեղեղյան իրադրության և տապանի կառուցման հետ կապված ինչ-ինչ խնդիրներ: Իմանալը՝ իմանալ, բայց ես ինքս
- [[:hy]11. ՏԱՐԵՄՈՒՏԻ ԱՌԹԻՎ ՄԵՐ ՍԵՓ. ԹՂԹԱԿՑԻՆ ԻՐ ՀՈՒՇԵՐՆ Է ՊԱՏՄՈՒՄ ՄԱԵՍՏՐՈՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/taremuti-husher/) - Նոր տարվա այդ անմոռաց օրը Ձմեռ Պապ էի պատվիրել՝ հատուկ կազմակերպություն կա, փողը մուծում ես, դերասանը գալիս, երեխային ուրախացնում ու գնում է: Մեծ ուշացումով դուռը զանգեց, աղջկաս հետ վազքով գնացինք դուռը բացելու... Մի կերպ, ճոճվելով, ոտքի վրա Ձմեռ Պապը շնորհավորեց բոլորիս Նոր տարին և հենց բերանը բացեց՝ արաղի հոտը խփեց երեսներիս... Եվ այն է՝ ջղայնացած
- [[:hy]12. ԴՈՒՔ ԵՔ ՄԵՐ  ՎԵՐՋԻՆ ՀՈՒՅՍԸ, ՍԻՐԵԼԻ ԿԱՆԱՅՔ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/verjin-huysy/) - (Բազմակնությունն ազգի փրկության միակ ելքն է) Ահա այսպիսի երկարաշունչ, բայց բովանդակալի վերնագրով հրապարակ է իջել գենդերային շարժման առաջամարտիկ, գրականագետ-լեզվաբան-իրավաբան Ան. Դադարյանի նոր մենագրությունը նվիրված կանանց տոնական միամսյակին՝ մարտի 8-ից մինչև ապրիլի 7-ը ներառյալ: Գիրքն իրենից առանձնակի հետաքրքրություն չի ներկայացնում և ընդհանրապես չէինք էլ անդրադառնա, եթե չմիջամտեր Մաեստրոն, որի խիստ արժեքավոր առաջաբանով է գիրքը լույս
- [[:hy]13. ԵՐԲ ԱՅԼԵՎՍ ՈՉԻՆՉ ՉԻ ՄՆԱ ՈՒՏԵԼՈՒ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/vochinch-chi-mna-utelu/) - ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ՃԱՄՓՈՐԴԱԿԱՆ ՆՈԹԵՐԻՑ Հայ ժողովուրդը, հայտնի փաստ է, նոր հասարակարգի կառուցման առաջին տարիներին խիստ նիհարել էր և տպավորությունն այն էր, որ ազգովի մտել էինք Համլետի հոր ուրվականի դերակատարումը շահելու մրցույթի մեջ, և եթե նախորդ՝ սոցիալիստական հասարակարգում մեր հանրապետությունում առկա էր ընդամենը մեկ՝ կոմունիզմի ուրվականը, ապա հաշվետու ժամանակաշրջանում փոքրիկ Հայաստանը լցվել էր ավելի քան երեք ու
- [[:hy]14.  ՄԻ՞ԹԵ  ՎԵՐՋԻՆ ՊՈԵՏՆ ԵՄ ԵՍ... ՑԱՎՈՎ ՀԱՐՑՆՈՒՄ Է ՄԱԵՍՏՐՈՆ  ՄԵՐ ՍԵՓ. ԹՂԹԱԿՑԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/verjin-poet/) - Նորից գարուն է, ճիշտ ժամանակը՝ խոսելու գյուղատնտեսության և գրականության մասին, և պարզ է, թե ինչու - երկուսն էլ արմատական կապ ունեն բնության և եղանակի հետ: Որևէ բարձունքից այսօր հայացք նետելով մեր մայրաքաղաքի համայնապատկերին, կարող ենք հպարտորեն արձանագրել, որ կապիտալիզմի օրոք վերջապես իրականացավ սոցիալիստների երազանքը՝ քաղաքի ու գյուղի հավասարության մասին: Առանց զինված աչքի էլ կարելի
- [[:hy]15. ԻՐ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ Է ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ «ՇՏԱՊ ՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆԸ»[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/shtap-ognutyun-2/) - Ինչպես գիտեք, դժվար ժամանակներ են: Դժվար, որովհետև մի հասարակարգից մյուսին անցնելիս այլ կերպ չի լինում: Սակայն հենց այնպես արձանագրել փաստն ու անցնել չի կարելի՝ պետք է օգնել իրար: Ուժեղները պիտի օգնեն տկարներին, աշխույժները՝ ծույլերին, խելացիները՝ բթամիտներին, կուսակցականները՝ անկուսակցականներին և ընդհանրապես՝ ով ում պատահի, պիտի օգնել առանց դեմքին ու դիրքին նայելու... Եվ պիտի ուրախությամբ նշել,
- [[:hy]16. ՇԱՐՈՒՆԱԿԵԼՈՎ ՇՏԱՊ ՕԳՆՈՒԹՅԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔԱՅԻՆ ԾՐԱԳՐԻ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ, ՏԵՂԵԿԱՑՆԵՆՔ, ՈՐ ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ԱՅՍՕՐՎԱ ԴԱՍԱԽՈՍՈՒԹՅԱՆ ԹԵՄԱՆ ՆՎԻՐՎԱԾ Է ՊՈԵԶԻԱՅԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/shtap-ognutyun/) - Ներկա դժվարին ժամանակներին հարմարվելուն բացարձակապես անշահախնդրորեն նպատակամղված ՎԵՐԱՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՄԱՆ այս զրույցը, որը կարելի է նաև դասախոսություն կոչել, լիովին նվիրված է պոեզիային, որովհետև «Շտապ օգնության» առաջնահերթ կարիք ունեցողների մեջ, իմ խորին համոզմամբ, բանաստեղծները գտնվում են ամենատագնապալի վիճակում... Թեև չպետք է մոռանալ, որ բանաստեղծների վերամասնագիտացման խնդիրն ամենայն սրությամբ դրվել էր ներկա կտրուկ փոփոխություններից դեռևս տարիներ, նույնիսկ տասնամյակներ առաջ:
- [[:hy]17. «ՇՏԱՊ ՕԳՆՈՒԹՅԱՆ»  ԾՐԱԳՐՈՎ   ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ՆԵՐԿԱ ԴԱՍԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆԸ ՆՎԻՐՎԱԾ Է ՃԱՄՓՈՐԴԱԿԱՆ ՆՈԹԵՐԻ ԺԱՆՐԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/champordakan-noter/) - Համոզված եմ, որ այս դասախոսությունից հետո ձեզանից շատերն սկզբունքորեն կփոխեն իրենց կարծիքն ու հայացքները ճամփորդության մասին: Նախ, չենք կասկածում, որ բոլորիդ մեծ զարմանք պատճառած կլինեմ, եթե հայտնեմ, որ շուկայական հասարակարգում ամենակարևորը ո՛չ ճամփորդության սկիզբն է, ո՛չ ընթացքը և ո՛չ էլ վերջը: Ամենակարևորը, ինչքան էլ որ տարօրինակ է, սկսվում է ճամփորդությունից հետո: Ահա և ուղևորությունն ավարտված
- [[:hy]18. ՍԻՐՈՒՆ ԱՐԱ, ԲԻԶՆԵՍ ԱՐԱ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/sirun-ara-biznes-ara/) - Նախորդ համարում, եթե հիշում եք, հրապարակել էինք Մաեստրոյի դասախոսությունը՝ նվիրված նոր հասարակարգում ճամփորդական նոթեր գրելու առանձնահատկություններին: Իր խոսքի ավարտին Մաեստրոն նախազգուշացրել էր, որ հաջորդ պարապմունքը նվիրվելու է մանկական գրականությանը, այսինքն թե՝ նոր հասարակարգը, շուկայական հարաբերություններն ի՞նչ խնդիրներ են առաջադրում մեր մանկագիրներին, և վերջիններիս ստեղծագործություններն ի՞նչ պայմաններ պիտի բավարարեն, որոնք անհրաժեշտ են նորօրյա մանուկ
- [[:hy]19. ԻՆՉՊԵՍ ԳՐԵԼ ՊԱՐՈԴԻԱ  -  ՍԱ Է ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ՀԵՐԹԱԿԱՆ ԴԱՍԱԽՈՍՈՒԹՅԱՆ ԹԵՄԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/parodia/) - Պարոդիայի ժանրը հատկապես ծաղկում է ապրել այն տարիներին, երբ ժողովուրդը դեռևս ընթերցասեր էր, գրքեր էր կարդում: Պարոդիաներ գրվում էին հանրաճանաչ գրողների հանրաճանաչ ստեղծագործությունների վրա և հանդիսանում էին այդ ստեղծագործությունների, այսպես ասած, «տնազը»: Իսկ «ինչպես է գրվումը» ավելի լավ է ցույց տանք գործնական օրինակների վրա: Մեր կարծիքով դա ավելի ուսանելի է, քան ժամերով ճառեր արտասանելը: Ձեզ
- [[:hy]20. ԱՆՏԻՊՈԵԶԻԱ` ՊԱՏՃԱՌՆԵՐՆ ՈՒ ՀԵՏԵՎԱՆՔՆԵՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/antipoezia/) - Վերջին տարիներին Հայաստանում մեծ ծաղկում ապրող և լայն տարածում գտած անտիպոեզիայի ակունքները պարզելու նպատակով այցելեցի Մաեստրոյին. զրույցը տեղի ունեցավ մեծ գրողի, քաղաքական-հասարակական գործչի վարձով տուն-թանգարանում, մոմի լույսի տակ: Մաեստրոյի լույսերն անջատել էին էլեկտրաէներգիայի վարձավճարը հետևողականորեն չմուծելու պատճառով: Թե ինչու է Մաեստրոն հրաժարվում մուծել էլ. վարձը - կխոսենք հետագայում, հավելենք միայն, որ դա Մաեստրոյի բողոքի
- [[:hy]21. ՄԻ ԱԶԳ, ՄԻ ԼԵԶՈԻ, ՄԻ ԱՆԳՐԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/mi-azg-mi-lezu/) - Տեղեկանալով, որ ՄԱԵՍՏՐՈՆ վերջին շրջանում խրվել է լեզվաբանության մեջ, խնդրեցի նրան արտահայտել իր մտահոգությունները. - Ինչպե՞ս է վիճակը, ՄԱԵՍՏՐՈ: - Շնորհակալություն, շատ վատ,- եղավ կարճ պատասխանը:- Մնացածը նրա հոդվածում: Համոզված եմ շատերդ, եթե ոչ բոլորդ, անգիր գիտեք, թե ինչպես է սկսվում «Տասներկու աթոռի» 22-րդ գլուխը. «Հետազոտողների հաշվարկներով,- գրում են այդ սքանչելի
- [[:hy]22. ՔՐՋԻ ԲԱԶԱՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/erb-e-galu-antarapahy/) - «ՔՐՋԻ ԲԱԶԱՐ»-ի սրահում տեղի ունեցավ Հայաստանի երկրորդ պետական լեզվի շնորհանդեսը: Նշվեց, որ ռուսերենը երկրորդ պետական լեզու է դառնում Ռուսաստանին մեր ունեցած գազի պարտքի դիմաց: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ գազի դիմաց զգալի պարտքեր ունենք նաև Թուրքմենստանին, ծրագրվում է մինչև տարեվերջ Հայաստանի երրորդ պետական լեզու ընդունել թուրքմեներենը: Ձեզ ենք ներկայացնում Մաեստրոյի ելույթը շնորհանդեսի ժամանակ:
- [[:hy]23. ՔՐՋԻ ԲԱԶԱՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/qrji-bazar/) - Արվեստասրահի այսօրվա զրույցը նվիրված է Հայաստանում ժամանակակից արվեստի զարգացման խնդիրներին:Մաեստրոյի հյուրերն են երաժիշտ և երաժշտագետ տիկին Անթառամն ու նկարիչ, արվեստաբան պարոն Բենեդիկտը: Դիմելով տիկին Անթառամին. ՄԱԵՍՏՐՈ.- Տիկին Անթառամ…(Տիկին Անթառամն անհաղորդ աջ և ձախ է նայում, Մաեստրոն շփոթահար ժպտում և նորից է դիմում) Տիկին Անթառամ, ի՞նչ կարող եք ասել ներկա դժվարին պայմաններում հայկական երաժշտության
- [[:hy]24. ՎԵՐՋԻՆ ԶԱՆԳ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/verjin-zang/) - Երկար չարչարվելուց և վերջին զանգի հետ կապված քիչ թե շատ ինքնատիպ միտք հորինել չկարողանալուց հետո, ի վերջո, որոշեցի դիմել Մաեստրոյի օգնությանը, որին կարճ որոնելուց հետոգտա Սարյանի պուրակում, մտքերի մեջ խորասուզված ՝ իմաստուն, խոհուն աչքերը հառած դիմացը նստած աղջկա կիսաբաց ոտքերին: ԹՂԹԱԿԻՑ.- Ի՞նչ եք մտածում Մաեստրո,- հարցրեցի, հարմար տեղավորվելով Մաեստրոյի կողքին և հայացքս ուղղելով դիմացը
- [[:hy]25. ԽՈՍԵԼՈՒ ԺԱՄԱՆԱԿԸ ԵՎ ԼՌԵԼՈՒ ԺԱՄԱՆԱԿԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/xoselu-lrelu-jamanaky/) - (Հարցազրույց Մաեստրոյի հետ րոպեավճարի կապակցությամբ) Մաեստրոյի հետ հեռախոսով կապվելու բոլոր փորձերս անհաջողության մատնվեցին՝ մեխանիկական ձայնն անվերջ կրկնում էր. «Համարն անջատված է անորոշ ժամանակով»: Հասկանալի դարձավ միանշանակ , որ Մաեստրոն դարձյալ որպես բողոքի նշան հեռախոսավարձը չի մուծել: - Նորից ցեղասպանության խնդի՞րն եք առաջ քաշել,- հարցրեցի Մաեստրոյին, երբ, ի վերջո, ստիպված եղա երկար ճանապարհ կտրելով
- [[:hy]26. ՄԱԵՍՏՐՈՆ ԱՆԴՐԱԴԱՌՆՈՒՄ Է ՍՓՅՈՒՌՔ - ՀԱՅՐԵՆԻՔ ԿԱՊԵՐԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/spyurq-hatreniq-kaper/) - ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՍՐՏՈՒՄ -Եղբա՛յր, - վրդովմունքով դիմեց ինձ սփյուռքահայ բարեկամս, որն Աֆրիկայի եսիմ որ ծակուռից առաջին անգամ եկել էր Հայաստան և որի հետ մինչ այդ ընդամենը նամակագրական կապ ունեի:- Եղբա՛յր, անվերջ կբողոքեք ու կտրտնջաք, թե ժողովուրդը երես է թեքել գրականութենեն, գրողներուն մոռցեր է ու չի կարդար, սակայն իմ փորձությունս բոլորովին հակառակը կցուցանե...
- [[:hy]27. ՄԱԵՍՏՐՈՆ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒՄ Է ՄՐՑԱՆԱԿԱԲԱՇԽՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/mrcanakabashxutyun/) - Օրերս խմբագրություն այցելած մի բարձրաստիճան պաշտոնյա՝ ներկայանալով որպես Բանջար Վաղո և գերադասելով անհայտ պահել իր անուն-ազգանունը, հայտնեց, որ մահամերձ վիճակում գտնվող 108-ամյա հայրը՝ բժիշկների վկայությամբ, հոգին կավանդի երկու, առավելագույնը երեք օր հետո: Սիրելի հոր՝ Չամուռ Գրիշի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով Բանջար Վաղոն ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ օգնությամբ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒՄ է հայազգի վերջին հանրահայտ զակոննիկ, ասել է թե՝ օրենքով գող Չամուռ
- [[:hy]28. ՔՆՆԱՐԿՈՒՄ ԵՆՔ ՄԱՄՈՒԼԻ ՄԱՍԻՆ ՕՐԵՆՔԻ ՆԱԽԱԳԻԾԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/mamuli-masin-orenqi-naxagic/) - Ամենևին պատահական չէր, որ խմբագրության սրահում ասեղ գցելու տեղ չկար՝ եկել էին բոլորը, նշանավորներն ու աննշանները, չէ՞ որ քննարկվում էր բոլորին հուզող մամուլի մասին օրենքի նախագիծը և բոլորն էլ հուզված էին ու վրդովված, թեև նրանցից և ոչ մեկը ծանոթ չէր օրենքի նախագծին: Բայց ծանոթ էին մեր իշխանություններին և համոզված էին, որ մյուսների նման սա էլ
- [[:hy]29. Ո՞ՒՄ ՄԻԱՑՆԵՆՔ, ԲԱԲՈ, ՄԵՐ ՀԱՅՐԵՆԻՔ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/orhnvi-en-shaty/) - Վերջին շրջանում հայ քաղաքական գործիչները, ավարտած համարելով իրենց գործունեությունը քաղաքականության ասպարեզում, լիովին նվիրվել են լեզվի և կրթության խնդիրներին: Մեկն առաջարկում է հանրապետությունը նորից լցնել ռուսական դպրոցներով, իսկ մյուսը՝ թևերը քշտած խառնվել է հին ու նոր ուղղագրությունների պայքարին: Ահա այս խնդրին է անդրադառնում գրականագետ Ան. Դադարյանը իր նոր աշխատությամբ, որը հրապարակել է Մաեստրոյի խիստ արժեքավոր առաջաբանով:
- [[:hy]30. ՀՐԱՏԱՊ ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ՀԵՏ ՀՐԱՏԱՊ ԹԵՄԱՅԻ ՇՈՒՐՋ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/hratap-harcazruyc/) - Ինչպես արդեն տեղեկացրել է հայ և համաշխարհային մամուլը, մի խումբ հայ գիտնականներ, որոնց հայ լինելը հասկանալի պատճառներով առայժմ գաղտնի է պահվում, հայտնաբերել են անցյալ և ապագա ժամանակային տեղափոխություն կատարելու գյուտը՝ ֆանտաստիկը դարձնելով իրական: Ժամանակի առումով դեպի ապագա ուղևորությունն առայժմ առանձնապես մեծ չէ՝ շուրջ 25 տարի: Դրա փոխարեն անսահմանափակ է անցյալ կատարվող ուղևորության ժամանակաչափը. կարելի
- [[:hy]31. ՔՍԱՆՀԻՆԳ ՏԱՐԻ ԱՆՑ 2025 ԹՎԱԿԱՆԸ ԱԿԱՆԱՏԵՍԻ ՎԿԱՅՈՒԹՅԱՄԲ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/25-tari-anc/) - Անցյալ կատարած գործուղման Մաեստրոյի հաշվետվությունից երկար ժամանակ անց տեղեկացանք հավաստի աղբյուրներից, որ արդեն վերադարձել է 2025 թվական մեկնած փորձնական արշավախումբը, որի կազմում, ինչպես արդեն գիտեք, ընդգրկված էր նաև Մաեստրոն: Ահա թե ինչ նա պատմեց. ՄԱԵՍՏՐՈ Ուրեմն, այստեղից դուրս եկանք 2002 թվականի ապրիլի 30-ին և ընդամնեը մեկ ժամ հետո, հասկանալի է, իրավունք չունեմ բացատրելու
- [[:hy]32. ՆՈՐ ԹՌԻՉՔ ԴԵՊԻ ԱՊԱԳԱ ՌԵՊՈՐՏԱԺ 2030 ԹՎԱԿԱՆԻ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՑ-  ՄԱԵՏՐՈՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆՈՒՄ Է 2030 թ. ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԹԵՐԹԵՐԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/nor-trichq-depi-apaga/) - Առաջին փորձնական թռիչքը դեպի ապագա, ինչպես հիշում եք, տեղի ունեցավ վեց ամիս առաջ՝ դեպի 2025 թվականի Հայաստան: Երկրորդը՝ դեպի 2030 թվականի Հյաստան տեղի ունեցավ վերջերս, որին դարձյալ մասնակցելու էր հրավիրված Մաեստրոն, և որին խնդրել էին, ի թիվս մյուսների, գաղտնի պահել թռիչքի մասին լուրերը մինչև փորձի հաջող ավարտը: Ու թեև այդ փոքրիկ խումբը, Մաեստրոյի հետ
- [[:hy]33. ՎԵՐՋԵՐՍ ԾԱՂԿԱՁՈՐՈՒՄ ՏԵՂԻ ՈՒՆԵՑԱՎ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ ԳՐՈՂՆԵՐԻ ԽՈՐՀՐԴԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ, ՈՐԻՆ, ԻՆՉՊԵՍ ՄԻՇՏ, ՉԷՐ ՀՐԱՎԻՐՎԵԼ ՆԱԵՎ ՄԱԵՍՏՐՈՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/chorhrdakcutyun-caxkadzorom/) - Պատճառաբանությունը, որ հիմք էր ծառայել Մաեստրոյին չհրավիրելու համար, եղել Մաեստրոյի չափից դուրս խորացած տարիքը: Խորապես հուզված և ցնցված, Մաեստրոյին մխիթարելու նպատակով շտապեցի Մարտիրոս Սարյանի պուրակ, ուր իր մշտական աթոռին, մեջքով դեպի օպերայի շենքը, նստած էր մեծ գրողն ու հասարակական գործիչը: Մաեստորն նստած էր աթոռին՝ անսահման ու անփարատելի վշտի կնիքը դեմքին: ԹՂԹԱԿԻՑ.- Մաեստրո, խորը
- [[:hy]34. Ի ՎԵՐՋՈ, ՆԱՎԹ ՈՒ ԳԱԶ ԿԱ՞  ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ, ԹԵ՝ ՈՉ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/navt-u-gaz-ka-hayastanum/) - Ինչպես նախորդ տարիներին, այս տարվա ամռանը ևս մեր և համաշխարհային մամուլում հրապարակված ցնցող լուրն այն մասին, որ արտասահմանցի մասնագետներն արդեն որերորդ անգամ նավթ ու գազ են հայտնաբերել հանրապետության ընդերքում, վերջին անգամ ստիպեց ինձ, արդեն որերորդ անգամ, դիմել կառավարության համապատասխան ներկայացուցչին, արդեն որերորդ անգամ խնդրելով պարզաբանում մտցնել խնդրո առարկա նյութի մեջ՝ հերթական անգամ խանդավառված հայ բնակչության
- [[:hy]35. ՄԱԵՍՏՐՈՆ  ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ-ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԱԶԱՏ ԺԱՄԵՐԻՆ ԶԲԱՂՎՈՒՄ Է ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹՅԱՄԲ: ԱՀԱ ՄԻ ՔԱՆԻ ՆՄՈՒՇ ՀԻՆ ԻՍՊԱՆԱԿԱՆ ԱՆՀԱՅՏ ՀԵՂԻՆԱԿՆԵՐԻ ԷՊԻԳՐԱՄՆԵՐԻՑ՝ ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹՅԱՄԲ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ispanakan-epigramneric-maestroyi-targanutyamb/) - ՏԱՊԱՆԱԳԻՐ Աստ հանգչի մի բժիշկ՝ դահիճ ամենակործան, Իր բուժումով մարդ չթողեց քաղաքում, դարձել էր փորձանք, Եվ մնալով մենակ, ստիպված ինքն իրեն «բուժեց» Եվ դարձավ ամենավերջին զոհը, որն իր ձեռքով տուժեց... ---- Անվերջ գոռում էր կուզիկ Տորոբան. «Հավասարություն՝ միայն ու միայն...»: Եվ հարց տվեցի, ի վերջո նրան. «Կուզի՞կ ես ուզում սարքեն բոլորին, Թե՞ ծառից կախ
- [[:hy]36. ՀԱԼԱԾՎՈՒՄ Է ԿՈՒՍԱԿՑԱԿԱՆ ՊԱՏԿԱՆԵԼՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/halacvum-e-kusakcakan-patkanelutyan-hamar/) - Մաեստրոյի առաջարկով և ընդառաջելով մի խումբ առաջադեմ մանկավարժների բողոք-դիմումներին, լուսնախարարությունում վերջերս լրջորեն մտածում են համաքաղաքային մանկավարժական խորհուրդ հրավիրել և քննարկման նյութ դարձնել այն հարցը, թե արդյո՞ք նպատակահարմար է դպրոցական և բուհական ուսումնական ծրագրերում թողնել մի հեղինակի, թեկուզ միջնադարյան, որն իր ստեղծագործություններում դրույթներ է բացահայտորեն պրոպագանդում և միաժամանակ, իր խիստ բացասական վերաբերմունքն է արտահայտում իշխող կուսակցության
- [[:hy]37.  ՄԱԵՍՏՐՈՆ  ՀԱՐԱԶԱՏ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՄԱՍԻՆ ԻՐ ԿԱՐԾԻՔԸ ՓՈԽՈՒՄ Է ՄԻ ՊԱՐԿ ԱԼՅՈՒՐԻ ՀԵՏ ԵՎ ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՆՈՐ, ԱՌԱՎԵԼ ԱՐԴՅՈՒՆԱՎԵՏ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴԻՄԱԿԱՆ ԵՂԱՆԱԿ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/joxovrdi-masin-karciqy-poxum-e/) - Տեղեկանալով, որ Մաեստրոն ինչ-ինչ պատճառներով փոխել է իր կարծիքը հարազատ ժողովրդի մասին, շտապեցի Սարյանի պուրակ, ուր իր մշտական տեղում նստած էր մեծանուն հասարակական-քաղաքական գործիչը՝ թաղված խորը մտքերի և արևածաղկի կճեպների մեջ: Շարունակելով չրթելը՝ նայեց զարմացած, խոհուն հայացքով: ԹՂԹԱԿԻՑ.- Մաեստրո, ինչքանո՞վ է համապատասխանում իրականությանն այն լուրը, որ Դուք վերջերս փոխել եք ձեր կարծիքը հարազատ ժողովրդի մասին:
- [[:hy]38. ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ՏԱԳՆԱՊԱԼԻ ԴԻՄՈՒՄԸ ՄԵԾԱՐԳՈ  ԲԱՐԵՐԱՐ, ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ԱՐԺԱՆԱՎՈՐ ԶԱՎԱԿ, ՊԱՐՈՆ ՔԸՐՔ ՔԸՐՔՈՐՅԱՆԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/dimum-qrq-qrqoryanin/) - «Ես խորապես հիացած եմ Ձեր հայրենանվեր և անշահախնդիր գործունեությամբ: Սակայն, մանրազնին ուսումնասիրելով վերջին տասնամյակում ձևավորված իրադրությունը, ուզում եմ Ձեզ հայտնել իմ տագնապահարույց նկատառումները կապված մեր ժողովրդի, մեր անկախության ու ազատության պաշտպանության հետ- խորապես վստահ Ձեր սթափ մտածողության և բարձր հայրենասիրության վրա: Առանց այլևայլության հայտնեմ նաև, որ ես վստահ եմ մեր բանակի վրա ևս և կարող
- [[:hy]39. ԼԻՆԵՐ ՀԵՌՈՒ ՄԻ ԱՆԿՅՈՒՆ, ԱՐԴԱՐ, ԹԱՓԱՆՑԻԿ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/liner-heru-mi-ankyun/) - Մեկնարկել է ԱԺ պատգամավորական և նախագահական ընտրությունների ստվերային պայքարը, որն, ինչպես հայտնի է, նախորդում է իսկական և մեծ պայքարին: Սակայն այս մեկը, որը կարելի է փորձաշրջան անվանել կամ պրեմիերա բեմելից առաջ, իր թեժությամբ և ծավալներով ամենևին չի զիջում իսկականին: ԱԺ նախընտրական ստվերային հանդիպումներից վերջերս է վերադարձել Մաեստրոն, որն էլ սիրով ներկայացնում է իր տպավորությունները:
- [[:hy]40. ՔԻԹԴ ՄԻ՛ ԿԱԽԻՐ,  ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/qitd-mi-kaxir/) - Անսխալ, ճշգրիտ ընտրությունների խնդիրը երևի թե մեր կյանքի ամենակարևոր խնդիրն է, հատկապես հիմա, երբ առջևում են Ազգային Ժողովի պատգամավորների ընտրությունները, էլ չեմ խոսում նախագահական ընտրությունների մասին: Իսկ սխալվելու հավանականությունն օրեցօր մեծանում է: Ինչպե՞ս կողմնորոշվել խոստումների, երդումների, խանդավառ ծրագրերի խառնաշփոթի մեջ, ո՞ր մի թեկնածուին հավատալ և ինչու: Ինչպես միշտ, այս անգամ ևս՝ Մաեստրոն գտել է
- [[:hy]41. ՄԵՐ ՀՈԲԵԼՅԱՆԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/mer-hobelyany/) - Մեր խմբագրությունը, մոտիկ և հեռու բարեկամները, ազգականները խորը վշտով հայտնում են, որ լրանում է մեծավաստակ գրող, հասարակական-քաղաքական գործիչ Մաեստրոյի՝ իր ասելով 50, ըստ անձնագրի 60, իսկ սեփական կնոջ խորը համոզմամբ՝ 70-ամյակը: Այդ կապակցությամբ խմբագրության աշխատակիցը զանգել է հոբելյանին և կտրականապես շնորհավորել արժանահիշատակ տարեթվի առիթով և առանց դեմքին նայելու, հայտնել է հետևյալը. «Սիրելի Մաեստրո, Դուք ապրել
- [[:hy]42. ՄԵՐ ԳՐԱԿԱՆ  ԿՅԱՆՔԻ ԱՄԵՆԱԿԱՐԵՎՈՐ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆԸ ՍՓՅՈՒՌՔԱՀԱՅ ՆՇԱՆԱՎՈՐ ԳՐՈՂ,  ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ-ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ  ԳՈՐԾԻՉ ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ՉԱՓԱԶԱՆՑ ԲԱՑ ՆԱՄԱԿԸ  ՀԱՅ ԳՐՈՂՆԵՐԻ ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԱՎԱՔԻ ՄԱՍՆԱԿԻՑՆԵՐԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/grakan-kjanqi-amenakarevor-iradarcutyuny/) - Զարմանալի զուգադիպությամբ մամուլում ինքնակենսագրական վեպիս շարունակական տպագրությունը համընկավ մի հրաշալի միջոցառման. խոսքս վերաբերում է հայ գրողների համահայկական հավաքին, որին, ավա՜ղ, ելնելով իմ՝ սփյուռքահայ գրողիս ծանր կարգավիճակից, կարող էի մասնակցել միայն մտովի: Չեմ թաքցնում, այսօր շատերին են հետաքրքրում կենսագրությանս մանրամասները, ինչպես նաև, բնականաբար, հայրենական գրողից սփյուռքահայի վերածվելուս հանգամանքները: Օգտվելով առիթից, որ Երևանում էին հավաքվել
- [[:hy]43. ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ushadrutyun/) - ՆՈՐ ԷՔՍՊԵՐԻՄԵՆՏ ԱՅՍ ՏԱՐՎԱ ԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒԹՅԱՆ ՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ, ԻՆՉԻ ՇՆՈՐՀԻՎ ԼԱՅՆՈՐԵՆ ԿԲԱՑՎԵՆ ԲՈՒՀԵՐԻ ԴՌՆԵՐՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՏԵՆՉ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴՈՒԹՅԱՆ, ԻՆՉՊԵՍ ՆԱԵՎ ՎԱՍՏԱԿԱԾ ՀԱՆԳՍՏԻ ԱՆՑԱԾ ԹՈՇԱԿԱՌՈՒՆԵՐԻ ԱՌՋԵՎ Նախարարությանը մոտ կանգնած պատասխանատուներից մեկը, որը խնդրեց առայժմ անհայտ մնալ, հայտնում է, որ այս նոր քննաշրջանում բարձրագույն կրթական օջախներ ընդունվել և սովորել կարող են բոլորը՝ առանց դիրքային, պաշտոնական և տարիքային խտրականության, կարևոր չէ
- [[:hy]44.ՄԵՐ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԿՅԱՆՔԻ ԱՄԵՆԱԿԱՐԵՎՈՐ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/44-մեր-քաղաքական-կյանքի-ամենակարեվոր-իր/) - Մի քանի օր առաջ Մաեստրոն նամակ ստացավ Գյումրիից: Ծրարի վրա ոչ հասցե կար և ոչ էլ ինդեքս: Ընդամենը մի բառ ՝ Մաեստրոյին: Եվ սա ամենևին պատահական չէ. Մաեստրոյի նկատմամբ համաժողովրդական սերն ու պատկառանքն այն աստիճանի են հասել, որ Մաեստրոյին գտնելու համար ո՛չ հասցե է հարկավոր և ո՛չ էլ ինդեքս, ո՞ւմ հայտնի չէ, որ մեծ
- [[:hy]45. ԺԱՄԱՆԱԿԱՎՈՐ ՀԱՂԹԱՆԱԿ ՄՇՏԱԿԱՆ  ԱՂՔԱՏՈՒԹՅԱՆ ԴԵՄ ՊԱՅՔԱՐՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/jamanakavor-haxtanak/) - Մաեստրոյին հասած հավաստի տվյալներով հաջողությամբ է ավարտվել Վերին Չեմբեռլեն գյուղի ավագանու և գյուղապետի անմիջական ղեկավարությամբ կազմակերպված «Աղքատության դեմ պայքարի» տասնօրյակը, որին դիտորդի կարգավիճակով հրավիրված էին ՄԱԿ-ի, Կարմիր Խաչի, Կապույտ Մահիկի և այլ միջազգային կազմակերպությունների, ինչպես նաև արտասահմանյան դեսպանատների ներկայացուցիչներ: Տասնօրյակի ընթացքում Վերին Չեմբեռլեն գյուղում և նրա մերձակայքում աղքատներ և աղքատություն հայտնաբերելու դիտորդների և հսկիչների բոլոր
- [[:hy]46. ԳՏՆՎԵԼ Է ՀԱԶԱՐԱՄՅԱ  ԱՌԵՂԾՎԱԾԻ ԼՈՒԾՈՒՄԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/46-գտնվել-է-հազարամյա-առեղծվածի-լուծու/) - Հայաստանի ԳԱԱ «Հավի և ձվի» ինստիտուտի Գյումրու բաժանմունքից Մաեստրոն ուրախ լուր ստացավ՝ աննախադեպ հայտնագործություն է գրանցվել տեղի գիտնականների ուժերով: Այդ առիթով հրավիրված մամուլի ասուլիսում բաժանմունքի տնօրեն Օնես Ձվակերյանը հայտնեց, որ բաժանմունքը՝ բաղկացած երեք հոգուց (ինքը՝ տնօրենը, քարտուղարուհին և վարորդը), երկար տարիներ բաժանմունքի պատուհանից հետևելով հարևան բակում քուջուջ անող հավերին, ի վերջո գտել է «Հավն է
- [[:hy]47. ՆՈՐ ՄՐՑԱՆԱԿԱԲԱՇԽՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/nor-mrcanakabashxutyun/) - Գիտակցելով, որ հանրապետության հիմնը ետ է մնացել կյանքից, լիովին հնացել է և չի համապատասխանում երկրում ներկայումս ձևավորված իրականությանը, «Մաեստրո» հիմնադրամը հայտարարում է հիմնի նոր տեքստի մրցանակաբաշխություն, որին կարող են մասնակցել հանրապետության բոլոր քաղաքացիները, ինչպես նաև գյուղացիները: Բոլոր նրանք, ովքեր գրել-կարդալ չգիտեն, տեքստը կարող են թելադրել հեռախոսով, կամ ուղարկել ֆաքսով: Պարտադիր պայմաններից մեկն այն է, որ
- [[:hy]48. ՏԱԳՆԱՊԱՀԱՐՈՒՅՑ ՆԱՄԱԿ ՍՈՒՐՄԱԼՈՒԻՑ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/namak-surmaluic/) - «Սիրելի խմբագրություն,- գրված էր նամակում,- վերջերս մեր ամբողջ հանրապետությունը մեծ խանդավառությամբ և մեկ մարդու նման նշեց Սահմանադրության օրը, որը Տերընդեզից հետո մեր ամենաժողովրդական տոներից մեկն է: Մենք խորապես մտահոգված ենք այն հանգամանքով, որ միակ մարդը (այն էլ ի՜նչ մարդ ), որ անհաղորդ մնաց այդ տոնակատարության նկատմամբ, Մաեստրոն էր: Մեզ հասած և չճշտված տվյալներով մեծ
- [[:hy]49. ՄԵՐ ՕՐԵՐԻ ԱՄԵՆԱԿԱՐԵՎՈՐ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/mer-oreri-amenakarevor-iradarcutyuny/) - Վերադառնալով արձակուրդից, նախքան աշխատանքային նոր շրջանն սկսելը, Մաեստրոն փորձեց ստուգել, թե ինչքանով է պատրաստ մշակույթի նոր բարձունքներ հաղթահարելուն: Ինչի նպատակով որոշվեց հաղթահարել տեսանելի և շոշափելի բարձունք: Նպատակակետը Արագածն էր, հաղթական ավարտը՝ տոնական խաշլաման, որն ի տարբերություն Դալայ-Լամայի, խիստ սննդարար է: Եվ ահա աշնանային մի առավոտ, տեղեկանալով, որ Մաեստրոն վերադարձել է, շտապեցի նրա մոտ,
- [[:hy]50. ՈՐՈՆԵՆՔ ՆՈՅԻ ՏԱՊԱՆԸ ԱՐԱԳԱԾԻ ԳԱԳԱԹԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/voronenq-noyi-tapany/) - Արագածի գագաթից վերադառնալուց հետո տարածված լուրերն ինձ ստիպեցին նորից որոնել մեծավաստակ գործչին և շուտով նրան գտա Ներքին Զեյթունի նորաբաց բարեգործական ճաշարանում, ուր նա արդեն իր դեղձի կոմպոտն էր վայելում՝ խորաթափանց և իմաստուն հայացքը հառած գեղիրան մատուցողուհու ոտքերին: ԹՂԹԱԿԻՑ.- Մաեստրո՞… ՄԱԵՍՏՐՈ.- Հա ջա՞ն,- պատասխանեց Մաեստրոն մեծ դժվարությամբ շեղելով հայացքի ուղղությունը: ԹՂԹԱԿԻՑ.- Չար լեզուները տարածել
- [[:hy]51. ՄԱԵՍՏՐՈՆ՝  ԱՐԱԳԱԾԻ ՀԱՄԱՅՆՔԱՊԵՏԻ ԹԵԿՆԱԾՈՒ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/maestron-hamaynqapeti-teknacu/) - Վերջերս հրապարակված հարցազրույցում Արագածի կատարին ստեղծված իրադրության շուրջ Մաեստրոյի հայտնած մտահոգություններից խիստ հուզված մի խումբ ընթերցողներ դիմել են կարկառուն գրողին և հասարակական գործչին՝ նրան Արագածի կատարի համայնքապետ ընտրելու խնդրանքով: Ուրախությամբ տեղեկանալով, որ Մաեստրոն անմիջապես համաձայնել է, շտապ մեկնեցի դեպքի վայր՝ Մաեստրոյի նախընտրական ծրագրերին ծանոթանալու նպատակով: Երկար որոնումներից հետո գտա մի քարի տակ կուչ եկած քաղցից
- [[:hy]52. ԽՈՐԸ ՎԻՇՏ, ՈՐԸ ՀԵՏՈ ՓՈԽՎԵՑ ՈՒՐԱԽՈՒԹՅԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/xory-visht-vory-poxvec-uraxutyan/) - Ընտրությունների ավարտից հետո, մենք խորը ցավ ու ափսոսանք ապրեցինք, երբ ընտրված քաղաքապետների, համայնքապետների ցուցակում երկար որոնեցինք և այդպես էլ չգտանք Մաեստրոյի անունը: Անմիջապես զանգեցի կենտրոնական ընտրական հաննձնաժողով, որտեղից դարձյալ խորը ցավով և ափսոսանքով հայտնեցին, որ նույնիսկ մրցակցության լիակատար բացակայության պայմանններում Մաեստրոն չի ընտրվել… համայնքի իսպառ բացակայության խիստ հարգելի պատճառով: Այնուհանդերձ, կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահը խորը
- [[:hy]53. ՎԵՐՋԻՆ ՇՐՋԱՆԻ ԱՄԵՆԱԿԱՐԵՎՈՐ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/53-վերջին-շրջանի-ամենակարեվոր-իրադարձո/) - «Կաշառակերության դեմ ծայրահեղացված պայքարը կարող է ծանր կացության մեջ դնել հանրապետության, ինչո՞ւ չէ, նաև համայն աշխարհի էներգետիկան»,- բարեգործական ճաշարանի մատուցողուհիների և խոհարարների հետ զրույցում հայտարարել է Մաեստրոն, բանասեր-բանահավաք Ան. Դադարյանի «Էներգիայի ձրի աղբյուր, որի պաշարներն ու հումքը Հայաստանում անսպառ են» վերտառությամբ նոր աշխատությունն աչքի անցկացնելուց հետո, որի առաջաբանն, ի դեպ, գրել է հենց ինքը՝
- [[:hy]54. ՈՒԶՈ՞ՒՄ ԵՔ ՁԵՐ ԱՇԽԱՏԱՎԱՐՁԸ ԲԱՐՁՐԱՑՆԵՆ –                                ԶԲԱՂՎԵՔ ԿԱՇԱՌԱԿԵՐՈՒԹՅԱՄԲ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/uzum-eq-dzer-ashxatavarcy-barcracnen/) - Եթե նկատել եք, Եվրախորհրդին անդամակցելուց հետո նույնիսկ տարվա մեր եղանակներն են սկսել խստիվ համապատասխանել եվրաչափանիշներին: Իսկ ի՞նչ վիճակ է տիրում մեր հանրապետության մյուս ասպարեզներում, ասենք՝ հուղարկավորության և ֆինանսների աշխարհում: Այս հարցերի պատասխանը ստանալու նպատակով դիմեցի Մաեստրոյին, որը Ներքին Զեյթունի բարեգործական ճաշարանում թունդ վեճի մեջ էր մտել իր սեղանակցի հետ՝ վերջինս խորապես համոզված էր ,
- [[:hy]55. ԼՈՒՅՍ Է ՏԵՍԵԼ ԳՐԱԿԱՆԱԳԵՏ, ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ-ԻՐԱՎԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ  ԳՈՐԾԻՉ ԱՆ. ԴԱԴԱՐՅԱՆԻ ՆՈՐ ՍԵՆՍԱՑԻՈՆ ԱՇԽԱՏՈՒԹՅՈՒՆԸ                              «ՄԱՀԱՊԱՏԻԺ՝  ԱՅՈ, ԻՍԿ ԵԹԵ ՈՉ, ԻՆՉՈ՞Ւ ԱՅՈ… »                                          ՉԱՓԱԶԱՆՑ ԽՈՍՈՒՆ ՎԵՐՆԱԳՐՈՎ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/mahapatij-ayo-aveli-chisht-voch/) - Մենք չփորձեցինք կարդալ աշխատությունը, վստահ, որ ոչինչ չենք հասկանա հանցագործ ընթերցողների լայն զանգվածներին հասցեագրված այդ մենագրությունից: Դիմեցինք առավել փորձված մեթոդի՝ չխամրող հիացմունքով պարզապես դիմեցինք Ան. Դադարյանի աշխատություննների առաջաբանների մշտական հեղինակի օգնությանը, այսինքն՝ ընթերցեցինք առաջաբանը, ինչը խորհուրդ կտայինք անել նաև ոչ հանցագործ ընթերցողներին: ՄԱԵՍՏՐՈ ՄԱՀԱՊԱՏԻԺ՝ ԱՅՈ, ԱՎԵԼԻ ՃԻՇՏ՝ ՈՉ Նախքան այս հաստաբեստ գրքի
- [[:hy]56. ԿԲԱՑՎԵ՞Ն ԱՐԴՅՈՔ ՀԱՅԱՍՏԱՆ-ԹՈՒՐՔԻԱ ՍԱՀՄԱՆՆԵՐԸ.             ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ «ԻՄ ԿՅԱՆՔԸ» ՎԵՊԻ ՀԻՄԱՆ ՎՐԱ ՆԿԱՐԱՀԱՆՈՒՄՆԵՐՆ ԵՆ ՍԿՍՎԵԼ.  Ի՞ՆՉ Է ՄՏԱԾՈՒՄ ՄԱԵՍՏՐՈՆ ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՀԱՄԱՐ ՉԱՓԱԶԱՆՑ ԿԱՐԵՎՈՐ ԱՅՍ ԽՆԴԻՐՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ  [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/hayastan-turqia-sahmannery/) - Ահա, այս կարևոր հարցերի պատասխաններն ստանալու ակնկալությամբ շտապեցի Սարյան պուրակ և իր մշտական տեղում չգտնելով Մաեստրոյին, խիստ անհանգստացա: Տեղյակ, որ հասարակական-քաղաքական-գրական նշանավոր գործիչն ապրում է դիմացի շենքում, անորոշ տագնապով մոտեցա այն մուտքին, որի երրորդ հարկում բնակվում էր Մաեստրոն: Մեծ եղավ զարմանքս, երբ մի հոծ բազմություն տեսա մուտքի առաջ. -Այս ի՞նչ է կատարվում այստեղ,-
- [[:hy]57. ՀԱՐՑԵՐ, ՈՐՈՆՔ  ՊԱՏԱՍԽԱՆ ԵՆ ՊԱՀԱՆՋՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/harcer-voronq-patasxan-en-pahanjum/) - Ընթացիկ իրադարձությունների գնահատականն ու վերլուծականը ստանալու ակնկալիքով սովորականի նման այցելել էի Մաեստրոյին, որն արդեն ետճաշյա հանգիստն վայելում Ներքին Զեյթունի բարեգործական ճաշարանի մերձակա պուրակում: ՄԱԵՍՏՐՈ Իրադարձություններին կանդրադառնամ ոչ թե ըստ կարևորության, այլ, ինչպես ընդունված է քաղաքակիրթ երկրներում, ըստ ժամանակագրության: Սկսեմ նրանից, որ չդիմանալով զարմանալիորեն միասնականացած հայ ժողովրդի ճնշմանը, քաղաքապետարանը հեղինակին վերադարձրեց մեծ երաժշտահան Առնո
- [[:hy]58. ԲԱՐՁՐ ՊԱՇՏՈՆՅԱՆԵՐԻՆ՝ ԲԱՐՁՐ ԱՇԽԱՏԱՎԱՐՁ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/barcr-pashtonyanerin-barcr-ashxatavarc/) - Մաեստրոն մեկնաբանում է շաբաթվա կարևոր իրադարձությունները և առաջին հերթին՝ բարձրաստիճան պաշտոնյաների աշխատավարձը բարձրացնելու կառավարության՝ ԱԺ հաստատմանը ներկայացրած օրենքի նախագիծը: ՄԱԵՍՏՐՈ.- Օրենքի այս նախագծով կառավարությունն իբր թե ձգտում է պայքարել կաշառակերության դեմ,- ասաց Մաեստրոն, փորձելով լուցկու հատիկի օգնությամբ ատամներն ազատել դեղձի կոմպոտի կպչուն մնացուկներից:- Հիմարությո՜ւն: Այդ նույնն է, կրակի դեմ պայքարել նրա վրա նավթ
- [[:hy]59. ՍԱ Է ԽՆԴԻՐԸ…[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/sa-e-xndiry/) - Ինչպես արդեն հայտնի է, այլոց թվում նախագահական ընտրություններին իր թեկնածությունն է ներկայացրել նաև «Քրջի բազար» բացարձակապես անպատասխանատու կազմակերպության նախագահ Թալեաթ Փաշայանը: Մաեստրոն հրավիրել է հարգարժան թեկնածուին՝ նրա նախընտրական ծրագրին ծանոթանալու նպատակով: ՄԱԵՍՏՐՈ.- Պարոն Փաշայան, ինչպես հայտնի է, Հայաստանը գտնվում է ծանր դրության մեջ: ՓԱՇԱՅԱՆ.- Սխալվում եք, Մաեստրո, Հայաստանը գտնվում է Հարավային Կովկասում, կարճ
- [[:hy]60. «ԲԱՐԲԱՐՈՍՍԱՆ» ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/barbarossan-gorcoxutyan-mej/) - (Մաեստրոյի զրույցը հանրապետության զբոսաշրջության պատասխանատու քարտուղար պարոն Ան. Տարբերյանի հետ) ՄԱԵՍՏՐՈ.- Պարոն Ան. Տարբերյան, ես եկել եմ Ձեզ մոտ իմ վրդովմունքն արտահայտելու: Ան. ՏԱՐԲԵՐՅԱՆ.- Խնդրեմ, արտահայտեք: ՄԱԵՍՏՐՈ.- Այսօր առավոտյան ես նամակ եմ ստացել ամերիկահայ բարեկամիցս, որը պատմում է, թե ինչ դժոխային տառապանքների միջով է անցել կնոջ հետ մեկ ամիս այցելելով Հայաստան՝ որպես զբոսաշրջիկ: Ան.
- [[:hy]61.ԲՈՒՐԻԴԱՆԻ ԷՇՆ ՈՒ ԿՈՄՊԼԵՄԵՆՏԱՐ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/buridani-eshy/) - Շաբաթվա իրադարձություններին անդրադառնալու խնդրանքով երկար որոնումներից հետո գտա Մաեստրոյին, որը տխուր-տրտում կանգնած էր քաղաքի կենտրոնական շրջանի դռները փակ և լույսերը հանգցրած կազինոներից մեկի առաջ: -Ի՞նչ եք անում այստեղ, Մաեստրո,- զարմանքով հարցրեցի: -Է՛հ, բալա ջան, աղանդավորության դեմ վեպ էի գրում, էն էլ ձախողվեց: -Ինչպե՞ս՞ -Դե, գլխավոր հերոսը սկզբում խաբվելով դառնում է եհովայական, հետո մի գիշեր երազում
- [[:hy]62.ԱՇԽԱՐՀԸ ՍԿՍՈՒՄ Է ՃԱՆԱՉԵԼ ՀԱՅԵՐԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ashxary-sksum-e-chanachel-hajerin/) - Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանն անդամակցելուց հետո այդ կազմակերպության անդամ-երկրների առևտրականների շրջանում բնական և լայն հետաքրքրություն առաջացավ մինչ այդ իրենց բացարձակապես անծանոթ Հայաստանի նկատմամբ: Այդ կապակցությամբ դեսից և հատկապես դենից հնչեցին հարցեր, թե ինչպիսի մարդիկ են հայերը, ծառերի վրա՞ են ապրում, թե գետնին, շոր հագնո՞ւմ են, թե ոչ, ի՞նչ են ուտում, հո կանիբալ չե՞ն, խոսել գիտե՞ն, թե՞
- [[:hy]63.ՄԱԵՍՏՐՈՆ ԻՐ ՁԱՅՆԸ ՏԱԼԻՍ Է ԳՈՐԾՈՂ ՆԱԽԱԳԱՀԻՆ ԵՎ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐՈՒՄ Է ԲՈԼՈՐԻՆ ՍՈՒՐԲ ԾՆՈՒՆԴԻ ԵՎ ԱՄԱՆՈՐԻ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/dzayny-talis-e-naxagahin/) - Սուրբ Ծնունդի և Ամանորի կապակցությամբ ջերմ շնորհավորանքներ հղելով մայր ժողովրդին, Մաեստրոն միաժամանակ հայտնեց, որ իր ձայնը տալու է գործող նախագահին և ժողովրդին նույնպես խորհուրդ տվեց հետևել իր օրինակին: Տարեվերջի իմ եզրափակիչ զրույցը Մաեստրոյի հետ տեղի ունեցավ Դավիթաշենի նորաբաց, տոնականորեն զարդարված բարեգործական ճաշարանում: Մաեստրոն հանգիստ վայելեց իր առաջինը, ապա երկրորդը և միայն այն պահին, երբ
- [[:hy]64.ՆՈՐ ՏԱՐՎԱ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ-ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ  ԱՄԵՆԱԿԱՐԵՎՈՐ, ԱՄԵՆԱՑՆՑՈՂ, ԱՄԵՆԱՍԵՆՍԱՑԻՈՆ ԼՈՒՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/nor-tarva-sensacion-lury/) - Մաեստրոն հայտնագործել է նախագահ, ԱԺ պատգամավոր և, ընդհանրապես, որևէ կարևոր ղեկավար անձ ընտրելու լավագույն, օբյեկտիվ, հեռանկարային և անսխալ տարբերակը: Երկար որոնումներից հետո, վերջապես կարողացա գտնել Մաեստրոյին: Իսկ երկար որոնումներիս պատճառը տարեսկզբին բնորոշ բարեգործական միջոցառումների անսովոր առատությունն էր և Մաեստրոյի ժողովրդավարական, անհանգիստ բնավորությունը: Նա ձգտում է մասնակից դառնալ հարազատ ժողովրդի տագնապի կյանքի բոլոր քիչ թե շատ
- [[:hy]65.ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ՀԵՐԹԱԿԱՆ ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑԸ ՇԱԲԱԹՎԱ ԿԱՐԵՎՈՐԱԳՈՒՅՆ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՇՈՒՐՋ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/maestroyi-harcazruycy/) - Հարցազրույցի սկզբում Մաեստրոն անդրադարձավ իրաքյան իրադարձություններին, և բառացիորեն հայտնեց հետևյալը. «ՄԱԿ-ի փորձագետների հանձնաժողովը Իրաքում զանգվածային ոչնչացման զենքի որոնման արդյունքների իր վերջին զեկույցում նշել է, որ թեև երկարատև, քրտնաջան և մանրազնին աշխատանքի ընթացքում միջուկային և քիմիական զենք չի հայտնաբերել, բայց դրա փոխարեն գտել է մեզ բոլորիս հուզող շատ կարևոր հարցի պատասխանը, այն է՝ կա՞ արդյոք խուրմա
- [[:hy]72. ՎԵՐՋԱԲԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/72-վերջաբան/) - Գիրքը, ինչպես տեսնում եք, արդեն ավարտվեց, ինչը, սակայն, ամենևին չի նշանակում, թե ավարտվեց նաև զրույցև Մաեստրոյի հետ: Դեպի լուսավոր ապագա ընթացող մեր ժողովրդի առջև դեռևս շատ խոչընդոտներ են կանգնելու, որոնք անհրաժեշտ է հաղթահարել, դեռևս շատ հարցեր են ծագելու, որոնք պատասխաններ են պահանջելու, ասել թե, մենք դեռ շատ երկար ենք զգալու Մաեստրոյի կարիքը, մի մարդու, և
- [[:hy]ՀԱՅԱՍՏԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/hayastan-2-2/) - Սա իմ երկիրն է - չափսերով այնպիսին,, որ կարող եմ վերցնել հետս, թե մի հեռու տեղ գնամ: Փոքրիկ` ինչպես ծերացած մայր, փոքրիկ` ինչպես նորածին զավակ, իսկ քարտեզի վրա ընդամենը արցունքի մի կաթիլ… Սա իմ երկիրն է - չափսերով այնպիսին, որ ազատորեն տեղավորել եմ սրտիս մեջ, որ չկորցնեմ հանկարծ…
- [[:hy]ԱՄԱՆՈՐ-95, 96, 97 …[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/amanor-95-96-97/) - Զարդարեք տոնածառը: Կյանքը անցնում է: Շուտով նոր թվեր կշարվեն կողք-կողքի, նոր ձյուն կտեղա հին փողոցների վրա, և խավարը կծակծկվի փայփայված երազներով: Զարդարեք տոնածառը` Ով ինչով կարող է: Նոր խաղալիքներ են հայտնվել հին խանութներում` փոքրիկ նավթավառներ, չենջի կրպակներ, մուրացկաններ փոքրիկ և ստահակներ մեծ, նավթի բիդոններ, հացի կտրոններ, բարեգործական ճաշարաններ, անշարժ տրոլեյբուսներ, պայթած գազատարներ, փլված կամուրջներ,
- [[:hy]ՉԳԻՏԵՍԹԵԻՆՉ-3[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/chgitesteinch-3/) - Մոռանալ Անանկե աստվածուհուն, խուսափել հայացքից ամենատես, փակել դուռ ու լուսամուտ, նստել ամայի սենյակում, ուր այլևս չեն գնում, չեն գալիս կանայք: Հետևաբար լռում է խոսք-զրույցը Միքելանջելոյի մասին: Եվ միայն կակտուսն է շարունակում աճել դաշնամուրին հենված նկարում: Եվ միայն սարդն է ժրաջան հյուսում որոգայթ որոգայթի ետևից: Աչքերդ փակված են խավարով: Ականջներդ ծեփված են լռությամբ: Եվ
- [[:hy]ՉԳԻՏԵՍԹԵԻՆՉ-2[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/չգիտեսթեինչ-2/) - Հայրենիքները սովորաբար թշվառ են լինում, և ինչքան շատ են թշվառ ու խեղճ, այնքան ավելի շատ են հայրենիք: Իսկ զորեղ և հարուստ երկրները սովորաբար կոչվում են անունով, ասենք` Անգլիա կամ Միացյալ Նահանգներ, և սովորաբար ոչ ոք չի մեռնում նրանց կարոտից և հալումաշ լինում` ախ, իմ թշվառ հայրենիք, կանչելով, այլ, ցանկության դեպքում, սովորաբար տոմսեր են պատվիրում ցանկացած
- [[:hy]ՉԳԻՏԵՍԹԵԻՆՉ-1[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/chgitesteinch-1/) - Ահա ես` աչքերով ամենաթախծոտը, սրտով ամենակոտրվածը, ամենաբազմաչարչարը ագրեսորների մեջ- անձանագրեցեք Գինեսի գրքում: Չեք գտնի մեկ ուրիշ այսքան փոքրիկ ժողովուրդ` այսքան մեծ գերեզմանոցով: Չեք գտնի մեկ ուրիշ այսքան մեծ ժողովուրդ` այսքան փոքրիկ հողակտորի վրա: Եվ չեք գտնի մեկ ուրիշ սիրտ` կոտրված այսքան անգթորեն: Դե ինչ, շտապեցեք պատկերել ինձ Գինեսի գրքում- ահա ես` մի կերպ դիմանում եմ
- [[:hy]ԺԱՄԱՆԱԿՆ Է ԱՐԴԵՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/jamanakne-arden/) - Թափահարեք ձեռքերդ` հրաժեշտի պահն է եկել, մենք վաղուց էինք սպասում այս սքանչելի օրվան: Նախանձելի է նրանց վիճակը, ովքեր դեռ թաշկինակներ ունեն. նրանք կթափահարեն թաշկինակները և կստացվի բարեկիրթ տեսարան` աջ կողմում ծառեր, որոնք մորթվելու պատրաստ ոչխարների հեզությամբ գալիք ձմռանն են սպասում, իսկ մնացած բոլոր կողմերում խավարն է, այնքան թանձր ու մածուցիկ, որ կարելի է կտրել դանակով,
- [ԱՉՈՆԻԿՆ ՈՒ ԹԻԹԵՌԸ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/achonikn-u-titery/) - Երազի պես հայտնվում էր թիթեռը, նստում աչոնիկի մատին, դառնալով մի կաթիլ մեղր, դառնալով ցողի կաթիլ: Եվ չքանում էր մեկեն հանկարծ, դառնալով քաղցր հուշ անդարձ, հրճվանքից ծնված արցունք և նորից երազ հանգած... Եվ գալիս, անընդհատ գալիս է թիթեռը, թևում է մատների շուրջ աղջկա, չգիտես՝ կա, թե չկա, այնքան գեղեցիկ ու թեթև է, այնքան թավշյա է
- [[:hy]ՆՈՐ  ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նոր-ժամանակներ-4/) - Ուղիղ մի կոշիկի չափ երկիր` ահա թե ինչ էր մնացել նախկին բավականին ընդարձակ Հայաստանից. ընդամենը մի, այն էլ 29,8 համարի կոշիկի չափ երկիր, և երկար տասնամյակներ արագիլի նման մի ոտի վրա ցցված ժողովուրդ, որն ահա արդեն երկու տասնամյակ է, ինչ պայքարում է ևս մի կոշիկի չափ տարածության համար, որպեսզի, ի վերջո,
- [[:hy]ՆՈՐ  ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նոր-ժամանակներ-3/) - Ի տարբերություն մութ ու հեռավոր ժամանակների, երբ մարդը չգիտեր, որ ինքն ապրում է խոր Նախնադարում, և նույնիսկ այն շրջանում, երբ չորսդին ամեն ինչ քարից էր` զենքերն ու գործիքները, աթոռներն ու սեղանները, անտարբերությունն ու լռությունը, և նույնիսկ սիրային նամակներն էին գրում քարե սալիկների վրա ու շպրտում սիրած էակի քարանձավի պատուհանից ներս, երբեմն ծանր մարմնական
- [[:hy]ԿԻՐԱԿԻ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-կիրակի/) - Ու թեև կիրակի է, բայց ինձ դժվար թե հաջողվի երկար մնալ անկողնում, որովհետև ուղիղ ութն անց երեսունին ճնճղուկները կտցահարում են պատուհանիս ապակին, հասկացնելով, որ իրենց ամենևին չի հետաքրքրում աշխատանքային օր է, թե՞ հանգստյան – ժամանակն է և պետք է հացի փշրանքներ լցնել պատուհանի գոգին ամեն Աստծու օրվա պես… Ճիշտ ժամը իննին ինձ ոտի է հանում
- [[:hy]ՎԱԶՔ` ՊԱՏՎԻՐԱՆՆԵՐԻ  ՀԱՂԹԱՀԱՐՈՒՄՈՎ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-վազք-պատվիրանների-հաղթահարումով/) - Հաճելի քիչ բան կա հիշողությունների մեջ: Նրանք սովորաբար տանջում են մարդուն: Եվ իսկապես, անցյալի պատկերներից առավել վառ ու կենդանի են մնում հենց նրանք, որոնց մեջ դու հմտորեն սողում ես աղբ ու կեղտի մեջ մի պատառ հացի համար… …Եվ կյանքը, որ նման է վազքի աստվածաշնչյան պատվիրանների հաղթահարումով, և քո ամեն մի ցատկը հերթական խոչընդոտ-պատվիրանի վրայով պիտի
- [[:hy]ՄԻ  ՕՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մի-օր-2/) - Մի օր, մի ամպամած երկուշաբթի առավոտ, երբ ես կհոգնեմ քեզ սպասելուց, կնստեմ առաջին իսկ պատահած նավն ու կհեռանամ այս ամպամած աշխարհից, ուր ինձ այլևս ոչ ոք չի սիրում: Մի օր, հատկապես երկուշաբթի վաղ առավոտյան, կնստեմ առաջին իսկ պատահած գնացքն ու կհեռանամ, հուսահատված, որ բոլոր կիրակիներին անխտիր հաջորդում է երկուշաբթին, իր գորշ ու վաղ առավոտներով, երբ
- [[:hy]ՄԱՐԴԿԱՆՑ  ՄԱՍԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-մարդկանց-մասին/) - Ժողովուրդների բարեկամության մասին ամենաշատը սկսում են խոսել պատերազմների նախօրեին և կամ ազգամիջյան կոտորածների կարճատև ընդմիջումներին, երբ երկուստեք հոգնում են սուր ճոճելուց ու միմյանց թրատելուց, ու ևս մի քիչ` կխեղդվեն արյան ծովերի մեջ, ահա թե ինչու փորձում են ժամանակ շահել դիակները թաղելու, արդյունաբերությունը զարգացնելու համար… Բյուջեից մեծ գումարներ կհատկացվեն` կրթությունը կատարելագործելու նպատակով: Նոր դպրոցներ կկառուցվեն` մեծ
- [[:hy]ՏԱՐԲԵՐԱԿՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-տարբերակներ/) - Աստղեր չկան այս կղզու երկնքում, թեև, միգուցե կան, սակայն ծանր մտքերի տակ կքած մարդիկ գետնից չեն կտրում հայացքը` ինչ-որ բան գտնելու հույսով- երկնքում ոչինչ չգտան իրենց հետաքրքրող… Չկան նաև թռչուններ, թեև, միգուցե կան, որովհետև երբեմն փետուրներ են թափվում վերևից և էլի ուրիշ բաներ, օրինակ ծերտ ու անպարկեշտ հայհոյանքներ, որոնք առատորեն հղում են երկինք համբարձվող հանգուցյալները`
- [[:hy]ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ  ՃԳՆԱԺԱՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-ֆինանսական-ճգնաժամ/) - սկիզբը երեկոյան ժամը 4-ին, կրկնությունն ամեն երկուշաբթի Ինչպիսիˉ խայտառակություն – մինչ ամբողջ քաղաքակիրթ աշխարհում միլիարդա և միլիոնատերերն են ինքնասպանություն գործում, մեզ մոտ դեռ թշվառներն ու ընչազուրկներն են շարունակում իրենց նետել Կիևյան և զանազան այլ կամուրջներից ներքև… Տպավորությունը փոքր ինչ մեղմելու համար ստիպված մեկ-երկու ունևորի սպանեցին, որոնց ոչ մի կերպ հնարավոր չեղավ համոզել, որ գոնե ձևական
- [[:hy]ՆԱԽԸՆՏՐԱԿԱՆ  ԽՈՍՏՈՒՄՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-նախընտրական-խոստումներ/) - - Հարկավոր է բարձրացնել ժողովրդի բարեկեցությունը,- մտահոգ տեսքով հայտարարեց թագավորը մի նախընտրական գեղեցիկ առավոտ:- Բյուջեն ամբողջությամբ կուղղենք այդ նպատակին: Եվ կարճ ժամանակամիջոցում շեշտակիորեն կբարելավենք իրադրությունը բոլոր մեծ ու փոքր բանտերում, կենտրոնական ու ծայրամասային հիվանդանոցներում, և գերեզմանոցներում հատկապես: Եվ մեր բազմաչարչար ժողովուրդը վերջապես կուղղի իր մեջքը, թեթևացած շունչ կքաշի ու կապրի մարդավայել` բոլոր մեծ ու փոքր
- [[:hy]ՈՍՏԻԿԱՆԱԿԱՆ ԼՐԱՏՈՒ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ոստիկանական-լրատու-2/) - Ուշադրություն, ևս մի հետաքրքիր տեղեկություն.- 20-րդ դարի վերջին, ժամը 16-ն անց 15 րոպեին, հայ ժողովուրդը դուրս է եկել իր հայրենիքից և այլևս չի վերադարձել… Արտաքին նշանները` բազմադարյան, բազմաչարչար, տաղանդավոր, աշխատասեր, համբերատար, աչքերի մեջ անսահման թախիծ, սիրտը կոտրված մի քանի տեղից… Տեսնողներին խնդրում ենք շտապ հայտնել պառլամենտ, որին մի քանի օրով ժողովուրդ է հարկավոր նոր ընտրությունների
- [[:hy]ԴԵՄՈԿՐԱՏԻԱ[:ru]ДЕМОКРАТИЯ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-դեմոկրատիա/) - Արջը հեծանիվ էր քշում, թութակը ոտանավորներ էր արտասանում, կապիկները սիրահետում էին իրենց վարժեցնողին, լարախաղացը ճարպկորեն թռչկոտում էր լարի վրա… Հետո հանկարծ ամեն ինչ փոխվեց միանգամից, և հիմա արջը ոտանավոր է արտասանում, թութակը հեծանիվ է քշում, կապիկները թռչկոտում են լարի վրա, լարախաղացը ճարպկորեն սիրահետում է իրեն վարժեցնողին: …Ինչ-որ բան է փոխվել ժողովրդի մեջ – ծիծաղելով նկատեց
- [[:hy]ՆՈՐ  ԴԱՆԹԵԱԿԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-նոր-դանթեական/) - Ո՞ւր է տեղավորելու այսքան հանգուցյալի Տերը մեր ամենազոր, ի վերջո, անսահման չեն տարածքները ոչ դժոխքի և ոչ էլ դրախտի, դե, քավարանինը նույնպես, և պիտի պատկերացնել, թե ինչ դժոխային ծանրաբեռնվածությամբ են աշխատում սպասավորները հատկապես դժոխքի… Հասկանալի է, անգամ առանց խորը գիտական վերլուծության, որ սույն հաստատության դարպասների առաջ են գոյանում հերթերն ամենամեծ, ու թեև բրուտներն աշխատում են
- [[:hy]ՍՈՎՈՐԱԿԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-սովորական-պատմություն/) - Սարսափելի է, երբ տրամադրությունդ փչանում է պայծառ եղանակին, գարնանային արևոտ մի օր, - քիչ հեռվում գետն է հոսում` ալիքվող ու հարահոս աղյուսակը Մենդելեևի, ափին` կիրակնօրյա հանգստի է դուրս եկել մեծ փիլիսոփայի ընտանիքը վիթխարի` և հայրը հին հունական խստությամբ զգուշացնում է երեխաներին. -Ոչ մի դեպքում չհեռանալ բանականությունից անդին, վտանգներով լեցուն է անիմանալին… Սակայն երեխաներն անհնազանդ դուրս
- [[:hy]ՔԱՐԵՐ  ՆԵՏԵԼՈՒ  ԵՎ  ՔԱՐԸ  ՔԱՐԻՆ  ԴՆԵԼՈՒ  ԺԱՄԱՆԱԿԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/քարեր-նետելու-եվ-քարը-քարին-դնելու-ժա/) - Ջղային, խառնափնթոր ժամանակներ են, և կան թեմաներ, որոնցից աշխատում ես խուսափել` քո ներսում արդեն կուտակված ջղայնությունն ու խառնափնթորությունն էլ ավելի չսրելու համար: Եվ այդ թեմաներից ամենացավոտը երկրաշարժն է, եթե կարելի է երկրաշարժը թեմա համարել: Ցավոտ` ոչ միայն մարդկային և նյութական կորուստների առումով: Հետևելով «աղետի գոտի» կոչվող հիվանդության` գրեթե խրոնիկականի վերածվող գործընթացին` դժվար չէ
- [[:hy]Ո՞ՒՄ  ՀԱՄԱՐ  ԵՆ  ՂՈՂԱՆՋՈՒՄ  ՀՐԱՏԱՐԱԿՉՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ո՞ւմ-համար-են-ղողանջում-հրատարակչութ/) - Հայտնի փաստ է, որ երբ թշնամին մտել է ուրիշի երկիր (հիմնականում Հայաստան), այդ երկիրը գրավելուց հետո, նույնիսկ ընթացքում, իր առաջնահերթ խնդիրներից մեկն է համարել այրել գրադարանները, ավերել դպրոցները: Եվ եթե մեր վանքերը մտնեք, փնտրեք ու գտնեք այն սրահը, որի պատերին թզաչափ սև մուր է նստած, համոզված եղեք, որ դուք վանքի մատենադարանն եք մտել,
- [[:hy]ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ  ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԶԳՈՒՇԱՑՆՈՒՄ  Է…[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/առողջապահության-նախարարությունը-զգ/) - Ծխելու ցանկություն ոչ մի բան այնպես չի բորբոքում իմ մեջ, ինչպես «Առողջապահության նախարարությունը զգուշացնում է. ծխելը վտանգավոր է ձեր առողջությանը» գրությունը, որը պարտադիր փակցվում է ծխախոտատուփի ամենաերևացող տեղերում: Առաջին տպավորությամբ խիստ հումանիստական այս զգուշացումից առավել բացահայտ դեմագոգիկ երեսպաշտություն մարդկությունը դեռևս չի հորինել, սրա հետ թերևս կարող է մրցել միայն համայնավարների` «Մարդն ամենաթանկ կապիտալն է»
- [[:hy]ՍԻՐԻՐ  ՄԵՐՁԱՎՈՐԻԴ…[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սիրիր-մերձավորիդ/) - Վերջերս նկատել եմ, որ բոլորս սկսել ենք մի տեսակ կցկտուր խոսել` կիսատ բառերով, անավարտ նախադասություններով… Պատճառն այն չէ, որ ազգովին մոռացել ենք ինչպես հարկն է նախադասություններ կառուցել և այն, որ սկզբում ենթական է, հետո` ստորոգյալը և ապա` ուղիղ խնդիրն ու լրացումները, պատճառն, ըստ երևույթին, այն է, որ սկսել ենք կես խոսքից իրար հասկանալ: Հաճախ
- [[:hy]ՍԿԶԲՈՒՄ  ԽՈՍՔՆ  ԷՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սկզբում-խոսքն-էր/) - Հետևելով երկար շաբաթներ տևած նախագահական քարոզարշավ կոչվող այս հոգնեցուցիչ, տառապալի մարաթոնյան մրցավազքին` ակամա հարց է ծագում` իրավունք կունենա՞նք մեղադրելու ընտրված նախագահին, եթե նա առաջիկա հինգ տարին անցկացնի բժշկի հսկողության տակ անկողնում պառկած` այս անտանելի թեժ ու անզիջում պայքարից հյուծված մարմինն ու հոգին կազդուրելու, քիչ թե շատ ուշքի գալու համար: Հավանաբար, ճիշտ այդքան էլ
- [[:hy]ԵԼԻՐ, ՈՒՄ ԿՅԱՆՔՆ ԱՆԻԾԵԼ Է…[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ելիր-ում-կյանքն-անիծել-է/) - Դարերի խորքից սերնդե սերունդ փոխանցվելով` գրեթե անխաթար մեզ են հասել մի քանի ավանդական, ծիսական արարողություններ, որոնցից արժանահիշատակ են գարնան նախաշեմին խարույկ վառելն ու վրայով ետ ու առաջ թռնելը, էպիստոլյար ժանրը, որը մեզանում ընկալվել է որպես ամբաստանագիր, որոնց մեջ շեշտը հիմնականում դրվել է սոցիալական արդարություն հաստատելու վրա, անվերջ երթալը կամ անվերջ շարժումը և պատուհանների ապակիներ փշրելը,
- [[:hy]ՔԱՂՑՐ  ԱՌԱՍՊԵԼՆԵՐ, ԴԱՌԸ  ԻՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/քաղցր-առասպելներ-դառը-իրականություն/) - Վերջին երկու-երեք ամիսների իրադարձություններն իրենց անակնկալ զիգզագներով, վերելքներով ու վայրէջքներով, վստահ եմ, դեռևս երկար կուղղորդեն մեր մտածումները` կանգնեցնելով հաճախ հարցականների առաջ, որոնք սովորաբար դժվար են տրվում մեկնաբանության և կամ բոլորովին չեն տրվում: Նախընտրական քարոզարշավի եռուն շրջանում ինչ-որ մի հերթական հեռուստահարցման հետևելիս` իմ մեջ, օրինակ, անզուսպ ցանկություն առաջացավ նորից ու նորից կենտրոնանալու մեր առասպելների և
- [[:hy]ԱՆԵՐԵՎՈՒՅԹԸ  ՈՐՈՆԵԼԻՍ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/աներեվույթը-որոնելիս/) - Հենց պատուհանիս տակ տարածված այգում, ի հեճուկս անցած ցրտաշունչ ձմռան, փարթամորեն ու շքեղ ծաղկած ծառերը չեն թողնում, որ մտքերս կենտրոնանան օրվա հոգսերի վրա` սկսած անսովոր կամ ոչ տիպային թոքաբորբից, որը գնալով առավել չարագուշակ ու սպառնալի տեսք է ընդունում, մինչև մեր խիստ տիպային կամ արդեն սովորական դարձած պատգամավորական ընտրարշավը, որի ընթացքը պակաս չարագուշակ ու սպառնալի
- [[:hy]…ԵՎ  ԿԳԱ  ԹՈՒՐՔ  ԿՈՄՍՈՄՈԼԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եվ-կգա-թուրք-կոմսոմոլը/) - Հիմա, երբ գրում եմ այս տողերը, Երևանում մանր ձյուն է գալիս` յուրովի հաստատելով, որ այս անցողիկ աշխարհում անցողիկ է ամեն ինչ` թե՛ փառք, թե՛ պաշտոն, և մնայուն են միայն մեծ կոմպոզիտորի երգի «Գարուն ա, ձյուն ա արել» տողերը, ինչպես նաև ցույցերն ու նստացույցերը, որոնք, ինչպես փաստերն են վկայում, օժտված են տևական ու մշտական դառնալու
- [[:hy]…ԵՎ ԱՆՑԱՎ ՀԱԶԱՐ ՏԱՐԻ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եվ-անցավ-հազար-տարի/) - Ծաղկաձորում երիտասարդ գրողների խորհրդակցությանը մասնակցելու և քննարկումներ վարելու ՀԳՄ հրավերն ընդունեցի մեծ ուրախությամբ. ներսի և դրսի տագնապներից ազատվելու հնար, գրականությանն առնչվելու վայելք… Եվ քանի որ մի փոքրիկ խոսք ասելու առաջարկ էլ կար, սկսեցի քրքրել հին ու նոր թղթերս, վաղուց կարգավորման կարոտ դարակներս, և ի վերջո ձեռքս ընկավ ժամանակից խունացած, երիտասարդական անփույթ ձեռագրով գրոտված մի
- [[:hy]ՄԻ՛ ԹՔԵՔ  ՔԱՄՈՒՆ  ՀԱԿԱՌԱԿ ԵՎ ԸՆԴՀԱՆՐԱՊԵՍ,  ՄԻ՛ ԹՔԵՔ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մի՛-թքեք-քամուն-հակառակ-եվ-ընդհանրապե/) - Եվ մինչ Իսպանիայի հավաքականը հերթական գոլերն էր խփում Հայաստանի հավաքականի դարպասը, ես փորձում էի ջղայնությունս տեղավորել այս տողերի մեջ, որոնք, ճիշտ կռահեցիք, գռեհկության մասին են, որին այնքան հաճախ ենք բախվում և այնպիսի առատությամբ, որ պարզապես վարժվել ենք, ինչպես որ հաշտվել ենք քաղաքի փողոցները հեղեղած աղբ ու կեղտի և հատկապես Գետառի գոյության հետ, որը պարզապես
- [[:hy]ՄԻ՞ԹԵ ՎԵՐՋԻՆ  ՊՈԵՏՆ  ԵՄ  ԵՍ…[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մի՞թե-վերջին-պոետն-եմ-ես/) - Դեմքով շրջված դեպի կյանք և պարզ է, թե ինչով` դեպի գրականություն… Խորհրդային իշխանության թելադրանքով ուղիղ յոթ տասնամյակ ահա այս անբնական դիրքն էր պարտադրված խորհրդային գրողներին և ինչո՞ւ միայն նրանց, արվեստի բոլոր ճյուղերի «սպասավորներին»… 70-ականներին գրականություն մտած իմ և սերնդակիցներիս մարմնի այս ոչ այնքան բեղմնավոր ու հեռանկարային դիրքը փոխելու առաջին իսկ փորձերը ծնունդ տվեցին թեժ
- [[:hy]ԲՅՈՒՋԵՆ ԷՐ ԱՂՔԱ՜Տ, ԴԻՄԱՑՆ ԱՐԱՐԱ՜Տ…[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/բյուջեն-էր-աղքա՜տ-դիմացն-արարա՜տ/) - Այո, ոչ ոք և ոչինչ ավելորդ չեն այս երկնքի տակ. Տեր Աստվածը մեր Ամենակարող ավելորդ ժամանակ չի ծախսել պարապ բաներ ստեղծելու վրա: Այդ դեպքում որտեղի՞ց այսքան և այսպիսի պատգամավոր, օրինաչափորեն կհարցնեք դուք: Բայց մի՞թե այս հանգամանքը չի վկայում, հարցին հարցով պատասխանում եմ ես, որ ի տարբերություն Բուդդայի և Մուհամեդի` մեր Տերն Ամենակարող օժտված է
- [[:hy]ԴՌՆԱԿԸ ԲԱՑ, ՆԵՐՍ ԳԱՄ ԵՍ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/դռնակը-բաց-ներս-գամ-ես/) - 1986 թվականի մայիսի 1-ին Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևի` ուռաներով և կեցցեներով հեղեղված և տոնականորեն զարդարված փողոցներով շքերթի դուրս ելած աշխատավորության մտքովն ի՞նչ անցներ, որ մանր անձրևը, որն առավոտից տեղում էր իրենց գլխին, խորապես ատոմային է… Հանրապետության ղեկավարությունը, ինչ խոսք, գիտեր, որ ընդամենը չորս օր առաջ, բազմամիլիոնանոց մայրաքաղաքի ուղիղ քթի տակ տեղի է ունեցել աշխարհի ամենասարսափելի
- [[:hy]ՄԵՐ ԺԱՄԱՆԱԿԻ, ԲՈԼՈՐ ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐԻ ՀԵՐՈՍԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մեր-ժամանակի-բոլոր-ժամանակների-հերոս/) - Տարիներ առաջ մեր ազատ և անկախ հանրապետության նորընծա սահմանադրության առաջի՞ն, թե՞ երկրորդ տարելիցի կապակցությամբ կեսլուրջ-կեսկատակ մի հոդված էի գրել, որը զարմանալիորեն հակադիր արձագանքներ ունեցավ. հումորի զգացում ունեցողներն այն լուրջ էին ընդունել, իսկ չունեցողները` որպես հումորեսկ… Ինձ ուղղվեցին հարցեր, որոնց չգիտեի` լո՞ւրջ պատասխանեմ, թե՞ կատակով, և ընդամենն այսօր, ժամանակներ անց ինձ հնարավորություն է ընձեռվել կիրառելու
- [[:hy]ԴԵՂԻՆ  ԱՆՁՐԵՎՆԵՐԻ  ԺԱՄԱՆԱԿԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/դեղին-անձրեվների-ժամանակը/) - Սովորական հեքիաթների ավարտին երկնքից երեք խնձոր է ընկնում: Չմանրամասնելով, թե որ խնձորն ում է բաժին հասնում` միանգամից նշենք, որ մեր հեքիաթի ավարտին երկնքից դեղին անձրև տեղաց: Ավելի ճիշտ` ժանգագույն, լպրծուն մի հեղուկ, որը ոչ միայն այդ ասպարեզի մասնագետներին, այլև հանրապետության ամբողջ բնակչությանը գցեց խորը մտածումների մեջ: Մտածում 1-ին – Վերջին շրջանի առատ անձրևները
- [[:hy]ԻՐԱՎԱՊԱՀՆԵՐԻՑ  ՉԵՔ  ՎԱԽԵՆՈՒՄ - ԱՍՏԾՈ  ՊԱՏԺԻՑ  ՎԱԽԵՑԵՔ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/իրավապահներից-չեք-վախենում-աստծո-պա/) - Նախ, ուզո՞ւմ եք իմանալ, թե ինչպես է եկամուտների մի զգալի մաս դուրս մնում հարկային դաշտից և չի մտնում պետական բյուջե, և թե ինչու հարկային ու մաքսային մարմինները չեն կարողանում պայքարել դրա դեմ: Կպատկերեմ ընդամենը մի դրվագ` մյուսները` առավել կարևորները թողնելով հետագային: Ահա, ենթադրենք, Ռուսաստանից Հայաստան է ժամանում պետական գործիչների, բարձրաստիճան պաշտոնյաների, զինվորականության, գործարար շրջանակների
- [[:hy]ՋԵՐՄ     ՈՂՋՈՒՅՆՆԵՐ`  ԱՅՆՔԱՆ  ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ  ՑՈՒՐՏ  ՁՄՌԱՆ  ՇԵՄԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ցուրտ-ձմռան-շեմին-այնքան-անհրաժեշտ-ջե/) - Մարդկությունն ի վերուստ բաժանված է երեք մեծ խմբի` մարդիկ, ովքեր ծիծաղում են, մարդիկ, ովքեր ծիծաղելի են: Երրորդ խումբն ամենափոքրաթիվն է, և կազմված է մարդկանցից, ովքեր ծիծաղեցնում են: Ուրիշ կարգի մարդկանց, ինչքան էլ խորությամբ ուսումնասիրեք մեր հողագունդը, չեք գտնի: Բայց կգտնեք մի զարմանալի փաստ, այն է` եղեռնով, ջարդ ու կոտորածներով, երկրաշարժներով և ընտրություններով լցված
- [[:hy]ԲԱՌԵՐՆ  ԱՅՆՔԱՆ  ԵՆ  ԲՌՆԱԲԱՐՎԵԼ, ՈՐ  ՄԱՐԴ  ԱՄԱՉՈՒՄ  Է ԵՐԿՈՒ  ՏՈՂ  ԳՐԵԼ [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/բառերն-այնքան-են-բռնաբարվել-որ-մարդ-ա/) - Մուրացանյան օրերի առիթով Արցախ կատարած եռօրյա շրջագայության, հանդիպումների, տպավորությունների մասին պատմող «Գրական թերթի» հոդվածիս մեջ ես խիստ հպանցիկ էի անդրադարձել Արցախի նորօրյա գրականությանը` հույս հայտնելով, որ առավել մանրամասն այդ մասին կկարողանամ խոսել հետագայում` առաջին իսկ առիթով: Սրան ինձ մղում է ոչ միայն պարտքի զգացումը, որ գոնե տարին մեկ-երկու անգամ անհրաժեշտ է հերթապահ ընդհանրականներ հրապարակել
- [[:hy]ՊԱՏԵՐԱԶՄ  ԲԱՅՑ  ԽԱՂԱՂՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/պատերազմ-բայց-խաղաղություն/) - Աշնանային մի տխուր երեկո դեմ-դիմաց հանդիպեցին իրար երկու հակառակորդ զինվոր` ամեն մեկն ուներ իր գեներալը, ամեն մեկն ուներ իր հրացանը, որին նրանք այնքան վարժ էին տիրապետում: Դեմ-դիմաց նրանք փորում էին իրենց խրամատները, որպեսզի այնտեղից ճշգրիտ նշանառությամբ կրակեն իրար վրա, ահա թե ինչու նրանք ջանասիրաբար խրամատ էին փորում` և խորն էին փորում, և խորն
- [[:hy]ԿՏԱԿ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-կտակ/) - Ավաղ, ես ապրում եմ ժամանակներում, երբ այս զառամյալ հողագնդի վրա ամեն ինչ սկսել է վերջանալ. ցամաքում են գետերն ու լճերը, օվկիանոսները ծով են դառնում, իսկ ծովերը`ճահիճ, անտառներն այրվում ու մոխրանում են չոր լուցկիների նման, իսկ ահա արդեն լրջորեն խոսում են նավթի ու գազի վերջանալու մասին… Ավաղ, ինձ ոչինչ չի մնում ժառանգելու իմ հետնորդներին, ոչինչ, կամ
- [[:hy]ՇԱՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ ԱԶԱՏ ԹԵՄԱՅՈՎ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/շարադրություն-ազատ-թեմայով-2/) - «Ի՞նչ եմ ուզում դառնալ» թեմայով դպրոցական շարադրության մեջ ընդամենը մի տող. «Ուզեմ թե չուզեմ՝ թագավոր» գրել էր թագավորի տղան:
- [[:hy]PR[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-pr/) - - Թագավորը մերկ է,- լրագրողների բազմության առջև հանդիսավորությամբ հայտարարեց երեխան, ապա ավելացրեց.- փրչոտ է և սեքսուալ է սարսափելի… - Այո,- ասաց թագավորի խոսնակը հպարտությամբ,- մեր թագավորը ոչինչ չունի թաքցնելու իր սիրելի ժողովրդից:
- [ԹՇՆԱՄՈՒՆ  ՈՐՈՆԵԼԻՍ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/թշնամուն-որոնելիս/) - Ինչ-որ հեռու հեռավոր երկրում ապրում է թագավորը և հրամաններ է արձակում: Ամեն առավոտ շարում է զորքը, համբուրում է թագուհու ճակատը, հետո լվացվում է և գնում է թշնամուն որոնելու: Զորքը գնում է նրա ետևից, և նրանք գնում են դաշտերով, ձորերով, անտառներով, լեռներով և չեն հանդիպում թշնամուն: Եվ հետո նրանք ետ են դառնում լեռներով, անտառներով, ձորերով, դաշտերով,
- [[:hy]ԷԼԻ ՄԱՐԴԿԱՆՑ  ՄԱՍԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/էլի-մարդկանց-մասին/) - Անեկդոտի նման կարճ ու սրամիտ էր այս գյուղը, ամանորի նախօրեին, երբ բոլորը եռուզեռի մեջ են.- տոնական սեղաններ են պատրաստում, եփում ու թխում են քրտնմխած, իսկ երբ ամեն ինչ ավարտի են հասցնում, հագնում են տոնական շորերն ու շարվում են սեղանների շուրջ, ու կարմրատակած դեմքերով նայում են ճղճղացող էկրանին ու սպասում. - մի՞թե ոչ ոք չի մեռնելու
- [[:hy]ՊԱՏԺԻ  ԱՌԱՎԵԼԱԳՈՒՅՆԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/պատժի-առավելագույնը/) - Եվ հիմա արդեն, երբ կյանքս իր ավարտական փուլն է թևակոխել, - լիակատար վստահությամբ կարող եմ հավաստել, որ իմ նախորդ կյանքերում զարհուրելի հանցանքներ եմ գործել, անարդար եմ եղել և միգուցե նաև տմարդի… Այլապես ինչո՞ւ է Տերն ինձ համար այսքան ծանր պատիժ սահմանել – ծնվել ու գոյություն քարշ տալ այս քար ու քռայի մեջ, և այս մարդկանց
- [[:hy]ՍՈՎՈՐԱԿԱՆ ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սովորական-գերեզմանոց/) - Սովորական գերեզմանոց էր: Շիրմաքարերի շուրջ դեսուդեն աճած մի քնի ծառով, որոնք ամենասկզբում պտղատու են եղել: Սովորական, շարքային գերեզմանոց էր, ընդամենը մի պատգամավորով, որը մեռել էր ընտրողների հետ միասին և միասին էլ թաղված էին մի ընդհանուր շիրմաքարի տակ… Չմոռանանք դատավորին, որը թեև պատվարժան էր, բայց նրա մահվան մասին խորհրդավոր լուրեր էին պտտվում, երբ քաղաքում դեռևս պտտվում
- [[:hy]ԷՀ, ԱՍԱՑ ՓԻԼԻՍՈՓԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/էհ-ասաց-փիլիսոփան/) - Հարկավոր է մտածել վաղվա օրվա մասին,- ասաց հարևանս և ևս մի արկղ օճառ խցկեց պահարանի վերին դարակը: Հարկավոր է մտածել, ասաց փիլիսոփան: Ի՞նչ իմանաս, ինչ կբերի վաղվա օրը, թեև հիմնականում և ավելի շատ այն տանում է, քան թե բերում,- տնքալով ասաց հարևանս հերթական աղի պարկը շալակին: Ի՞նչ իմանաս, ասաց փիլիսոփան: Նկատի ունեցիր նաև, որ խառն
- [[:hy]ՆՇԱՆԱՎՈՐ ՄԱՐԴԿԱՆՑ ԿՅԱՆՔԻՑ[:ru]ИЗ ЖИЗНИ ЗАМЕЧАТЕЛЬНЫХ ЛЮДЕЙ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նշանավոր-մարդկանց-կյանքից/) - Իր ամենօրյա զբոսանքից տուն վերադառնալիս մեծ եղավ Դարվինի զայրույթը, երբ տեսավ, որ իր սիրելի կապիկը որերորդ անգամ տունը տակնուվրա է արել, խառնել ու ավերել է ամեն ինչ. - Դու ե՞րբ ես մարդ դառնալու,- հառաչեց նշանավոր գիտնականն ու վերջնականապես հուսահատված փլվեց պատառոտված բազկաթոռին:
- [[:hy]ՎԵՐՋԻՆ  ԲԱՌԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/վերջին-բառեր/) - Դժվար, ինչ սոսկալի դժվար են ծնվում բառերը, և ի՞նչ իմանաս, միգուցե տխուր երգ է սա, և ինչ գեղեցիկ են աստղերը երկնքում, իսկ անտառը մոտիկ է, չափազանց մոտիկ, գալարափողերն են հնչում, որսորդներն են վազում բոլոր կողմերից տեսնելու, թե ինչպես է մեռնում վերջին սոխակը նոտաների տետրը արյունոտ կրծքին սեղմած… Եվ ի՞նչ իմանաս,- միգուցե վերջին երգն է սա,
- [[:hy]ՎԵՐՋԱՊԵՍ  ԻՆՉ-ՈՐ ԲԱՆ է ՊԱՏԱՀԵԼՈՒ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/վերջապես-ինչ-որ-բան-է-պատահելու-2/) - Ի՞նչ իմաստ ունի ճշտել, թեև հնարավոր է, թե լուրն առաջինը ով տարածեց. «Այսօր ինչ-որ բան է լինելու» - և աշնան քամին դեղին տերևներին խառնելով` տագնապը ցրեց քաղաքով մեկ: Կան նաև ուրիշ քաղաքներ, ուր Սոկրատեսի պատկերով լրջախոհ տղամարդիկ խորիմաստ մտքեր են գրի առնում կաշառակերությունից ազատ ժամերին: Նրանք անտեղյակ ապրում են խաղաղության մեջ: Իսկ այս մեկում
- [[:hy]ԵՐԵՎԻ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/երեվի-2/) - Սիրով` Արփի Ոսկանյանին Սովորական պատմություն է,- ասաց բազմաթիվ աշուններ տեսած քաղաքացին, մարդկանց կոչ անելով վերադառնալ տուն և թողնել ծառերն իրենց վշտի հետ… Եվ հենց այդ պահին հնչեց ձայնը զբոսայգու ամենախորքից.- իրիկնային շքեղ արդուզարդով մի մանկամարդ տիկին, ամենաբարձր ծառի ճյուղին նստած, կանացի կրծքային ձայնով սկսեց անպարկեշտ հայհոյանքներ տեղալ անցող-դարձողների, ինչպես նաև նրանց գլխին, ովքեր հարգելի պատճառներով
- [[:hy]ԻՆՁ ԿԱԽԵՔ ԵՂԵՎՆՈՒ ՃՅՈՒՂԵՐԻՑ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ինձ-կախեք-եղեվնու-ճյուղերից/) - Ինձ կախեք եղևնու ճյուղերից,- իր կտակի մեջ խնդրել էր ծերունազարդ բանաստեղծը վերջին շնչում,- կամ գոնե թաղեք Արարատի կատարին`ձյուների մեջ, Թուրքիայից հեռու մի տեղ, և քանի որ ես սարսափելի մրսկան եմ, չմոռանաք տաք շորեր դնել հետս` … Բայց շատ ավելի գերադասում եմ առաջին տարբերակը, այսինքն եղևնին, ի վերջո, ինչու նեղություն պատճառեմ մարդկանց, թեև, չեմ կասկածում, նրանք
- [[:hy]ՔԱՄՈՒՑ  ՔՇՎԱԾՆԵՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/քամուց-քշվածները-2/) - Քամին փչում է հյուսիս – և մենք բոլորս վազում ենք հյուսիս: Քամին փչում է հարավ – և մենք բոլորս վազում ենք հարավ… Ե՞րբ ենք, ի վերջո, կուշտ փորով հաց ուտելու, որ մի քիչ ծանրանանք, հողին կպած մնանք ու դիմանանք քամիների այս անվերջ տարուբերումներին:
- [[:hy]ՀԵՌՈՒՍՏԱՑՈՒՅՑԻ ԷԿՐԱՆԸ - ԲԱՆՏԱԽՑԻ ՊԱՏՈՒՀԱՆ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հեռուստացույցի-էկրանը-բանտախցի-պատո/) - Հեռուստացույցի էկրանը - բանտախցի պատուհան աշխարհի վրա բացված: Հնարավորինս հաշվի են առնված ճաշակներն ու ցանկությունները բոլոր բանտարկյալների - ձմռանը շատերը գերադասում են տեսնել տաք երկրներ, խիտ ու փարթամ անտառներ, մաքուր ու կոկիկ քաղաքներ, որոնց փողոցներով շրջում են թեթև հագնված, ժպտադեմ մարդիկ, և ամենևին չեն կրակում իրար վրա թիկունքից: Ամռանը ցուցադրում են հենց նույն այդ
- [[:hy]ԸՆԴԱՄԵՆԸ ՄԻ ԿՂԶԻ Է ՄՆԱՑԵԼ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ընդամենը-մի-կղզի-է-մնացել/) - Ընդամենը մի կղզի է մնացել, ուր ապրում են սիրելի մարդիկ: Ընդամենը մի պայծառ արև, որը երբեք մայր չի մտնում: Ընդամենը մի քանի ծառ` քաղցր պտուղներով: Ընդամենը մի երազ, ուր դու ապրում ես այդ կղզում, պայծառ արևի տակ, որը երբեք մայր չի մտնում, սիրելի մարդկանց հետ ու ծառերի մեջ, որոնց ճյուղերից քաղցր պտուղներ են կախված… Ընդամենը
- [[:hy]ՏԱՔ  ԵՂԱՆԱԿՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/տաք-եղանակներ/) - Գիշերվա կեսին շենքը նորից արթնացավ շների անտանելի վայնասունից. անթաքույց տրվել էին սիրո վայելքին, բնության հարազատ ու բոլորովին տկլոր զավակները, մոռացած, որ ապրում են քաղաքակիրթ մարդկանց շրջապատում, որոնք տասնամյակներ առաջ, երբ գազը դեռևս էժան էր և էլ. էներգիան էր դեռևս էժան, եռացրած ջուր էին շփում վերևից անխնա սիրատենչ շներին քշելու համար, իսկ հետո, երբ այդ ամենը
- [[:hy]ԹԱՎՋՈՒԹԱԿ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/թավջութակ/) - Գնալով հեռանում է ծննդյանս թվականը և արդեն մշուշվում է կուտակվող տարիների մեջ, իսկ առաջին երկու թվերը վաղուց չկան: Ինչպես նաև պատերազմն է մշուշվում, որի ավարտին սպասեցի ծնվելու համար: Չեմ սիրում աղմուկ-աղաղակ, հատկապես կրակոցներ, որոնք պարզորոշ լսում էի, մորս արգանդի մեջ ապահով թաքնված: Ահա և արագիլների համերաշխ ընտանիքն է ճամպրուկները դասավորում` ուր որ է կհնչի
- [[:hy]Ի՞ՆՉ Է ՊԱՏԱՀԵԼ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ի՞նչ-է-պատահել/) - - Ի՞նչ է պատահել,- տունդարձիս հարցրեցի շենքի առաջ խմբված հարևաններիս, որոնք գլխահակ ծխում էին և խոսում ցածրաձայն հայ-թուրքական սահմանների բացվելու մասին: - Ի՞նչ է պատահել,- տուն մտնելով հարցրեցի ստուգում և ականջի ծայրով լսում, թե ինչպես են հեռուստաէկրանից խոսում հայ- թուրքական սահմանների բացվելու մասին: Հետո նա մի պահ հայացքը կտրեց
- [[:hy]ԴՈՒ, ՈՐ ՉԱՓԻՑ ԴՈՒՐՍ ԱՐԱԳ ՔԱՅԼԵՐՈՎ  ՀԵՌԱՑԱՐ ԱՅՍ ԱՇԽԱՐՀԻՑ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/դու-որ-չափից-դուրս-արագ-քայլերով-հեռաց/) - Կոտրված սրտով հեռացողների մեջ Դու չէ որ վերջինն ես լինելու: Բայց ի՞նչ իմաստ ուներ այսքան հապճեպ նետվել այս փայտե պլպլան արկղի մեջ` աչքերդ փակ, և ձեռքերդ ծալած կրծքիդ, իսկ պատին, սև ժապավեններով երիզված լուսանկարդ է, որտեղ ձեռքերդ չեն երևում, բայց աչքերդ բաց են և անտարբեր նայում են ներսուդուրս անողներին, կնոջդ, որը սկսում է բարձրաձայն արտասվել
- [[:hy]ՄԱՐԴՈՒՑ ՄԻԼԻՈՆ ՏԱՐԻ ԱՌԱՋ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մարդուց-միլիոն-տարի-առաջ/) - Մարդուց միլիոն տարի առաջ անիվի գյուտն արել է սովորական բզեզը, որը թրիքից փոքրիկ գունդ սարքած անիվի պես գլորելով այն տարել է իր խորշը որպես ձմռան պաշար, ամենևին չմտածելով իր գյուտը գրանցելու, նոբելյան և զանազան այլ կարգի մրցանակներ ստանալու մասին, և փառքի մասին չմտածելով ամենևին: Եվ ընդհանրապես` չմտածելով ամենևին:
- [[:hy]ԻՆՉ-ՈՐ ՄԻ ՀՆԱՐ ԳՏԵՔ...[:en]ԻՆՉ-ՈՐ ՄԻ ՀՆԱՐ ԳՏԵՔ[:ru]ԻՆՉ-ՈՐ ՄԻ ՀՆԱՐ ԳՏԵՔ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/hnar-gteq/) - Ինչ-որ մի հնար գտեք, որ ես չհեռանամ այս փոքրիկ երկրից: Ինչ-որ սխալ գտեք անձնագրիս մեջ և ետ դարձրեք սահմանագլխից: Մի խելքին մոտիկ պատճառ հորինեք, որ ես դուրս չգամ այս փոքրիկ քաղաքից. թող առատ ձյուն տեղա, և անհուսորեն փակվեն ավտոմայրուղիները, և դադարեցվեն թռիչքները ինքնաթիռների, և գնացքները կանգնեն անորոշ ժամանակով... Ի՞նչ մի դժվար բան է՝ արգելափակոցներ դրեք,
- [[:hy]ՈՐՍՈՐԴՆԵՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/որսորդները/) - Նրանք կրակում են քաղաքներից դուրս, նրանք կրակում են ինձանից հեռու և իմ ականջին չեն հասնում նրանց կրակոցների ճայթյունները… սակայն ես պարզ լսում եմ ինչպես են լռում սրտերը խոցված…
- [[:hy]ՎԵՐՋԻՆ  ԼՈՒՐԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/վերջին-լուրեր/) - Անշուշտ, ամենաձեռնտուն և ամենաառողջարարը քնելն է հեռուստացույցի առաջ, հատկապես վերջին լուրերի հաղորդման ժամանակ: Այդպես դու հանգստանում ես առանց համաշխարհային և տեղական կարևոր ու հրատապ իրադարձություններից կտրվելու: Հետաքրքիրն այն է, որ պաշտոնական լուրերի ընթացքում, այսինքն լրատվության հենց սկզբում, երբ դու հարմար տեղավորվում ես բազկաթոռի մեջ, և գլուխդ հենում փափուկ թիկնակին, իսկ ոտքերդ դիմացի
- [[:hy]ԱՄԵՆԵՎԻՆ ԴԺՎԱՐ ՉԷ ՀԱՍԿԱՆԱԼ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ամենեվին-դժվար-չէ-հասկանալ/) - Ամենևին դժվար չէ հասկանալ, թե ինչ պատկերացում կարող են ունենալ մեր մասին թռչունները, որոնք վերևների բնակիչներ են և պարզորոշ տեսնում են մեր բոլոր արարքները, ահա թե ինչու նրանք արհամարհում են ու խախտում մեր գծած բոլոր սահմանները, առանց հարցնելու օգտվում են այն ամենից, ինչ մենք ստանում ենք մեծ չարչարանքով` ցանելով ու հնձելով… Հետո հանում ենք
- [[:hy]ՆԱ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նա/) - Երբ մուտքի վրա կարդաց. «Կողմնակի անձանց մուտքը խստիվ արգելված է»- ինքնագոհ շրջվեց ու հեռացավ, վերջապես հասկանալով թե ով է ինքը: Եվ իսկապես, նա լիովին իրավացի կլիներ իրեն երջանիկ համարել (չէ՞ որ քչերին է տրված, թեկուզ և կյանքի ավարտին ճանաչել սեփական ինքնությունը), և խորին գոհունակությամբ հրաժեշտ կտար այս անցողիկ կյանքին և ժպիտը դեմքին կկանգներ շեմին
- [[:hy]ԾԵՐԱՆՈՑԸ ՔԱՂԱՔԻ  ԾԱՅՐԱՄԱՍՈՒՄ ԷՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ծերանոցը-քաղաքի-ծայրամասում-էր/) - Արդեն խորը ձմեռ էր, երբ ինչ-ինչ փաստաթղթեր լրացնելուց հետո նա ալևոր հորը տարավ ծերանոց: Հնամաշ, չտաքացվող մեքենայի մեջ հայրն անվերջ սրթսրթալով ու ձեռքերը շփելով աշխուժորեն խոսում էր, որ երկրագնդի գլոբալ տաքացման հետևանքով միգուցե հայ-թուրքական հարաբերություններն էլ մի քիչ ջերմանան և ձմեռները այսքան չերկարեին… Արդեն խորը ձմեռ էր, երբ ինչ-որ մի պանդոկում խմելուց ու
- [[:hy]ՀԻՄԱ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հիմա/) - Տեր ամենազոր, հիմա, երբ բազում տարիներ եմ անցկացրել քո արարած այս մոլորակի վրա և տեսել եմ անտառներ, լեռներ, գետեր ու օվկիանոսներ, տեսել եմ թռչուններն երկնքում, և ձկներն եմ տեսել խորքում ջրերի, հիացել եմ մրջյունների աշխատասիրությամբ, ծաղիկների բազմերանգությամբ և կատարելությամբ տերևների, վայելել եմ լուսաբացների արարողությունը սքանչելի և թե ինչ հանդիսավորությամբ է իջնում վարագույրը մթան, տեսել
- [[:hy]ԱՌԱՎՈՏ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/առավոտ/) - Ահա, կանգնած եմ օրվա բաց դռների առաջ: Արտասովոր ոչ մի բան` ծայրեծայր երևում են օրվա բոլոր ծակուծուկերը,մինչև պատը մթության: Ահա, գիշերային թափառումներից հոգնած, արյունոտվելու աստիճան չանգռոտված և ոտից գլուխ ցեխոտված կանգնած եմ օրվա բաց դռների առաջ: Ինձ ինչ թե որերորդ դարն է հիմա և ինչ տարբերություն թե որերորդ առավոտն է բացվում
- [[:hy]ՈՒՂԵԿՑՈՂՆԵՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ուղեկցողները/) - Կան շենքեր, օդակայանն էլ մեկն է դրանցից, միգուցե հենց առաջինը,ուր մտնելուն պես բոլորի դեմքերը միանգամից փոխվում են, և նրանց, ովքեր մեկնելու են որոշակի ժամի, և նրանց, ովքեր ճանապարհում են անորոշ ժամանակով, և նրանց ովքեր գալիս են դիմավորելու, սովորաբար երկար ժամեր առաջ: Նրանք անմիջապես մոռանում են, թե դրսում ինչ եղանակ է, աշո՞ւն է, թե
- [[:hy]ՇԵՂՈՒՄՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/շեղումներ/) - - Ուշադրություն,- Զվարթնոց օդակայանի սպասասրահում միանգամից լարվեց լռությունը, երբ հնչեց զարմանալիորեն զվարթ ձայնը հաղորդավարի,- ուշադրություն, հարգելի ուղևորներ, ժամանակավորապես հետաձգվում է Երևան-Տանձուտ ավիաուղերթը` Տանձուտում օդակայան չլինելու պատճառով… Միգուցե ոտքո՞վ գնանք,- ասացի ընկերոջս, որի հետ պատրաստվում էինք թռչել Փարիզ, ահա թե ինչու էինք հայտնվել Զվարթնոցում նշված ժամանակին, սակայն հնչած տեղեկությունը շեղեց մեր ուշադրությունը և մեր
- [[:hy]ԵՐՋԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆԸ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/երջանկությունը/) - Երջանկությունը… ինչպես խայծը թակարդում, ինչպես աստղը երկնքում` աչքիդ առաջ, բայց անհասանելի… Սակայն հուսահատվելու համար այդքանն էլ բավական է: Չէ որ սա քո սիրելի զբաղմունքն է, թեման, որը թաց օճառի նման պլստալով դուրս է նետվում մատներիդ արանքից: Դու խուսափում ես պարզ վիճակներից – հեռացնում ես անձրևը, անհուսության պատերը գիշերվա, ծերությունը, որը հետապնդում է քեզ բոլոր հայելիներից,
- [[:hy]Ի ՏԱՐԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆ ՀԵՌԱՎՈՐ ԱՆՑՅԱԼԻ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ի-տարբերություն-հեռավոր-անցյալի/) - Ի տարբերություն հեռավոր անցյալի, երբ դեռ խակ էր ու ջահել, նա հիմա հաճախ է մտածում. գուցե եղել ու անցե՞լ է, կամ` գուցե դեռ նո՞ր է գալու իսկական ու մեծ երջանկությունը… …Իսկ խոսքն ընդամենը անձրևի մի քանի կաթիլի մասին է, որն ի տարբերություն հեռավոր անցյալի, երբ դեռ խակ էր ու ջահել, հիմա ավելի
- [[:hy]ԱՄԵՆ ԻՆՉ ՀԱՅՏՆԻ Է ԵՎ ԳՐԱՆՑՎԱԾ Է...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ամեն-ինչ-հայտնի-է-եվ-գրանցված-է/) - Ամեն ինչ հայտնի է և գրանցված է համապատասխան մատյաններում` երբ և որտեղից է նոր ջրհեղեղը սկսվելու, երբ և քանի օրում է աշխարհը նորից թաղվելու վեզուվների և էթնաների հրահեղուկ լավայի տակ, ովքեր և հանուն ինչի են հաղթելու III և հետագա բոլոր համաշխարհային պատերազմներում… Իսկ առայժմ 2010 թ. փետրվարի 28-ն է, առավոտյան ժամը յոթը, և բացարձակապես հայտնի
- [[:hy]ԱՐԴԵՆ ՈՒՇ ԳԻՇԵՐ Է...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/արդեն-ուշ-գիշեր-է/) - Արդեն ուշ գիշեր է, և հորանջելով ու ճմլկոտելով պառկում եմ մեջքի վրա և սովորականի պես ձեռքս երկարում և սեղմում եմ լուսնի կոճակն ու անմիջապես երկնքի վիթխարի հեռուստաէկրանը սկսում է լուսավորվել ու լցվել գունագեղ պատկերներով. – հետաքրքիր է, ի՞նչ երազ եմ տեսնելու այսօր, որ անմիջապես մոռանում եմ արթնանալուն պես…
- [[:hy]ՀԵՆՑ ԱՅՆՊԵՍ ԱՊՐԵԼՈՒ ՄԻ ՔԱՆԻ ԳԱՂՏՆԻՔ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հենց-այնպես-ապրելու-մի-քանի-գաղտնիք/) - Երբեք չմտածես կյանքի իմաստի մասին, հատկապես առավոտյան, արթնանալիս,- և բավական չէ, որ ոչ մի խելքը գլխին բացատրություն չես գտնի, այլև կփչանա տրամադրությունդ, հնարավոր է երկար ժամանակով: Երբեք չմտածես կյանքի իմաստի մասին նաև գործի գնալիս, կամ որ նույնն է`վերադառնալիս, և հեռու մնա այդ թեմայի շուրջ զրուցելուց ծանոթի կամ մտերիմի հետ, եթե հանդիպես ճանապարհիդ, և բավական
- [[:hy]ՀՈԲԵԼՅԱՆԱԿԱՆ  ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հոբելյանական-իրադարձություններ/) - Գիտեմ, տարիներ անց, իմ կիսանդրին էլ կցցվի սահմանամերձ ինչ-որ մի խուլ գյուղի դպրոցի բակում, որն հապշտապ կասֆալտապատեն 100-ամյակիս առիթով, և գյուղապետը ելույթ կունենա հանդիսության ժամանակ անուն-ազգանունս խառնելով իրար, և աշակերտների համընդհանուր քրքիջը ծածկելու նպատակով փողային նվագախումբն արտահերթ նվագելու հրահանգ կստանա, իսկ լեզվի և գրականության ուսուցչուհին` խիստ նկատողություն` գյուղապետի համար գրած ելույթի մեջ այդ աններելի
- [[:hy]ԱՍՏԾՈ  ՊԱՐԳԵՎԱԾ  ԵՎՍ  ՄԻ  ՕՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/աստծո-պարգեված-եվս-մի-օր/) - Գարնանային պայծառ առավոտ է (մռայլ ու ամպամած եղանակ, ջղայն ու բարալիկ անձրևով), պայծառ, որովհետև բացել ես աչքերդ և ցնծությամբ հասկացել, որ Տերը ևս մի օր է քեզ պարգևել` նայելու պատուհանից դուրս, հեռվում, ծառերի արանքից երևացող շենքերին, լուսամուտագոգին խմբված ծտերին, որոնք նկատել են, որ բացել ես աչքերդ և սպասում են, թե երբ ես ոտի ելնելու,
- [[:hy]ՍԱՀՄԱՆԱԲԱԺԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սահմանաբաժան/) - Մի տեսակ խառնվել է ընթացքը պատմության, և մեկ արագանում, մեկ էլ դանդաղում է պտույտը երկրագնդի. և սկսում ես լրջորեն կասկածել` չլինի՞ թե երկնային համակարգիչն է վարակվել վիրուսով, և խառնվել են ծրագրերն անհուսորեն – ձմռան կեսին անձրևներ են տեղատարափ ձյան սովոր երկրներում, իսկ այնտեղ, ուր ձմեռ չի եղել երբևէ, արդեն քանիերորդ գիշերուզօրն
- [[:hy]…Ի ՎԵՐՋՈ, ՈՉ ՄԻ ԼԱՎ ԲԱՆ ՉԿԱ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ի-վերջո-ոչ-մի-լավ-բան-չկա/) - …Ի վերջո, ոչ մի լավ բան չկա, ոչ մի լուսավոր էջ – փակելով պատմության գիրքը դառնորեն եզրակացրեցի ես, մտածելով մարդկության կենսագրության անցյալի, ներկայի և հատկապես ապագայի մասին, որը գնալով մշուշվում է անցյալից առավել… Եվ իսկապես, ի՞նչ ես տեսնելու եթե շրջես աշխարհի բոլոր մայրաքաղաքներով, ո՞ւմ ես հանդիպելու արձանացած բարձրադիր պատվանդանների վրա` բռի ու անտաշ,
- [[:hy]ԵԹԵ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եթե/) - Սկզբում անապատն էր, որի տաք ավազների մեջ նիհար ու եռանդուն ճգնավորներ էին խլրտում, անվերջ որոնելով այն, ինչը կորցրել են, երբ անապատը դեռևս ծովի հատակ էր և լցված էր գունագեղ գաղտնիքներով: Այնուհետև անտառը հաջորդեց, ուր այնքան հեշտ մոլորվեցիր, որովհետև խուսափում էիր ծառերի տակ խմբված մարդկանցից, որոնք անվերջ որոնում էին այն, ինչը կորցրել են, երբ անտառը դեռևս
- [[:hy]ՈՒ ՉՆԱՅԱԾ ԱՐԴԵՆ ԳԱՐՈՒՆ ԷՐ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ու-չնայած-արդեն-գարուն-էր/) - Ու չնայած արդեն գարուն էր և ջահել ծառերը խաբվել ու ծաղկել էին դեսուդեն, բայց սթափեցնող ցուրտ էր փչում հյուսիսային կողմից, և ձյան տակ էին սարերը հեռու-մոտիկ, և ծաղկած ծառերի և ձյունածածկ մազումուզի մեջ կորած երգիչն աղեկտուր արձանագրում էր- էլ չենք լինի քսան տարեկան, հստակորեն հասկացնելով, որ մնացած բոլոր տարիքները կարելի է կրկնել մեծ ցանկության դեպքում…
- [[:hy] ԴՈՒ ՈՒԶԵՍ ԹԵ ՉՈՒԶԵՍ ՆՈՐԻՑ ԵՍ ԾՆՎԵԼՈՒ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/դու-ուզես-թե-չուզես-նորից-ես-ծնվելու/) - Դու ուզես թե չուզես նորից ես ծնվելու,- մտածեցի ես նայելով ծերունուն, որը ժպտալով աշխուժորեն պտտվում էր ծաղկած ծառերի արանքում: Դու կծնվես նորից ու նորից, այնքան, մինչև որ մենք բոլորս կհոգնենք երկրագնդի հետ միևնույն ուղղությամբ պտտվելուց, կհոգնենք բանակցելուց զանազան հանձնաժողովների հետ` Աստծուց ի վերուստ ստացած և հետագայում մեծ հաջողությամբ կորցրած հողերից մի պատառը ետ ստանալու, հարևանների
- [[:hy]ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱՆՔՆԵՐ  ՆՈՐ` ԱՆՊՈՉ  ՇԱՆ  ՏԱՐՎԱ  ՇԵՄԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/շնորհավորանքներ-նոր-անպոչ-շան-տարվա/) - Եթե նկատել եք, ինչքան փոքր ու անօգնական է երկիրը, այնքան երկար ու հանդիսավոր է նրա հիմներգը: Նույն տրամաբանությամբ` ինչքան զորեղ ու կայուն է պետությունը, այնքան համառոտ ու սակավաբառ է հարազատ ժողովրդին ուղղված սույն երկրի ղեկավար անձանց ամանորյա (որևէ տոնական առիթով) մաղթանքի խոսքը: Հիրավի, ի՞նչ կարող է մաղթել, ասենք, ԱՄՆ-ի նախագահն ամերիկյան ժողովրդին. երևի թե
- [[:hy]ԽՐԱԽՃԱՆՔ  ՔՈՒԹԵՇԻ  ՇՐՋԱՆՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/խրախճանք-քութեշի-շրջանում/) - Ասացվածքը, անշուշտ, պահանջում է քութեշի փոխարեն գրել ժանտախտ: Սակայն արդարությունն էլ իր հերթին պահանջում է չխեղաթյուրել իրականությունն ու չհեռանալ այն փաստից, որ ներկա շրջանում մեր հանրապետությունում ժանտախտի դեպքեր բարեբախտաբար դեռ չեն գրանցվել, իսկ քութեշի, ծաղիկի, խոզուկի, կարմրուկի և աղիքային զանազան տարափոխիկ հիվանդությունների` ինչքան ասեք: Իմ խորին համոզմամբ վերջին տեսակի հիվանդությունների կարգին պիտի դասել նաև
- [[:hy]ԳՈՎՔ  ՄԻՋԱԿՈՒԹՅԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/գովք-միջակության/) - Այն, որ խորհրդային տարիներին գրականության և արվեստի, ինչու չէ, նաև գիտության բնագավառներում իշխող գույնը գորշն էր, իշխող խավը` գորշությունը, և լայնորեն դռները բացված էին միջակության առաջ, շատ է գրվել, խոսվել, նշվել են պատճառները: Եվ փաստը, որ երբեմն-երբեմն մինասներ ու սևակներ են փայլատակել, պիտի դասել բացառությունների շարքը, օրինաչափությունը ողբերգական ավարտն էր… Չուզենալով շատ խորանալ այս
- [[:hy]ՓԱԽԵ՜Ք,  ԳԼՈԲԱԼԱՑՆՈՒՄ  ԵՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/փախե՜ք-գլոբալացնում-են/) - Շատ ու շատ ժողովուրդներ` քաղաքակիրթ և ոչ այնքան, վաղուց ի վեր ձևավորել են մարդուն բնութագրող կարևորագույն հատկանիշները: Ըստ նրանց` դրանք երեքն են. մարդն իր կյանքում պիտի գոնե մի երեխա ունենա, գոնե մի տուն պիտի կառուցի և պիտի գոնե մի ծառ տնկի: Հաշվետու ժամանակահատվածը` վերջին ամիս-ամիսուկեսը ուսումնասիրելիս հանկարծ գլխի ընկա, որ վերը թվարկածս հատկանիշներն ամենևին չեն
- [[:hy]ՆՈՐ  ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐ, ՀԻՆ  ՀԵՐՈՍՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նոր-ժամանակներ-հին-հերոսներ/) - Գեներալները սովորաբար նախապատրաստվում են անցած պատերազմին: Այս հանրահայտ ասույթը գրեթե նույնաբար կարելի է տարածել սեյսմոլոգների վրա, որոնք մեծ ճշգրտությամբ կանխագուշակում են արդեն տեղի ունեցած երկրաշարժը… Դեկտեմբերը կարծես թե դադարում է զուտ հայկական սգո ամիս լինելուց, և իր չարագուշակ սև դրոշները սկսում է ծածանել մյուս երկրների վրա: Ծննդյան տոներն ու Ամանորը մարդկության մի զգալի հատվածի համար
- [[:hy]ՄԵԿ  ԱԶԳ,  ՄԵԿ  ՄՇԱԿՈՒՅԹ  ԵՎ  ՈՉ  ՄԻ  ՄԵԴԱԼ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մեկ-ազգ-մեկ-մշակույթ-եվ-ոչ-մի-մեդալ/) - Հաշվետու ժամանակաշրջանը, թեև ամառա-արձակուրդային էր, այնուհանդերձ այնպես էր հագեցած զանազան մակարդակի միջոցառումներով, որ դրանց միայն թվարկումը կարող էր էջեր լցնել: Սակայն դրանցից երկուսն արժանի են առանձին ուշադրության: Առաջինը` «Մեկ ազգ, մեկ մշակույթ» անունը կրող համահայկական մշակութային փառատոնն էր, մյուսը` իր նշանակությամբ ու ծավալներով առաջինից փոքր-ինչ մեծ էր, այսինքն` համաշխարհային էր… Խոսքը, ինչպես արդեն հասկացաք,
- [[:hy]ԶԱՏԻԿ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/զատիկ/) - Այն, որ տոնը մոտենում է, բոլորից շուտ զգում են երեխաները, ինչպես որ մոտալուտ երկրաշարժն են զգում ձկները, թռչունները, իսկ օձերը հորդառատ վտառներով դուրս են թափվում իրենց բներից, հայտնվելով նույնիսկ մարդաշատ փողոցներում, սարսափի մատնելով միշտ սարսափի մատնվելու պատրաստ տիկնանց, ճզմվելով նախ սայլերի և ապա, ժամանակներ անց, մեքենաների անիվների տակ: Հանկարծ չքնեք,- զգուշացնում են երեխաներին մեծահասակները և
- [[:hy]ԵՎ ԱՐԻՈՆԸ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եվ-արիոնը/) - Եվ Արիոնը, որը միակն էր բանաստեղծներից, որը փրկվեց վերահաս կործանումից և այն էլ դելֆինների օգնությամբ, կարող է սիրով վկայել, որ մինչ ինքը խոսք չի եղել բանաստեղծների փրկության մասին, և նույնիսկ հիմա էլ, դարեր անց, ոչ ոք չգիտե և ընդհանրապես չի արձանագրված ոչ մի ցուցում այն մասին, թե ինչպես պետք է վարվել բանաստեղծների հետ ասենք հրդեհի
- [[:hy]ԾԱՂԿԱԶԱՐԴ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ծաղկազարդ/) - …Եվ Տերը ծաղկեպսակը գլխին հանդիսավորությամբ մտավ Երուսաղեմ` ավանակի վրա նստած (ի դեպ, միգուցե դա էր պատճառը, որ տրանսպորտի այդ տեսակը եկեղեցիների և քահանաների հետ միասին դաժանորեն վերացվեց աթեիստական ԽՍՀՄ-ում, և հիմա անկախացած Հայաստանում հուսահատ ճիգեր են անում վերակենդանացնելու այն, հաշվի առնելով բենզինի շեշտակի թանկացումները): …Եվ Տերը ծաղկեպսակը գլխին անցնում էր, համընդհանուր ցնծության, բողբոջած ուռենու ճյուղերի
- [[:hy]ՍՊԱՍՈւՄՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սպասումներ/) - Հրեշտակներ չեկան քո հոգին փրկելու կամ գոնե մարմինդ: Նրանք ամուր փակեցին առասպելների դռները և ստիպված հավատացիր, որ գոյություն չունեն նրանք: Ծովի ընկերությունը քեզ մատուցվեց որպես հարգանք: Դու նայեցիր ավազին և մտածեցիր` իˉնչ երկար է ճանապարհդ: Դու հենց այդպես մտածեցիր նաև, երբ քայլում էիր ծովի երկայնքով: Հետո ճայերի անտանելի ձայները հասան քեզ: Իսկապես, ի՞նչ լավ բան
- [[:hy]ՎԵՐՋԻՆ ՀԵՔԻԱԹ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/վերջին-հեքիաթ/) - Գրադարանները պայթում են գրքերի առատությունից: Գուցե թե սա վերջին դա՞րն է, կամ էլ առավել սարսափելին` վերջին տարի՞ն: Իսկ քանդակագործը քանդակում է անվերջ և արվեստանոցը բերնեբերան լցված է քանդակներով, և տունը լցված է քանդակներով, և կինն ու երեխաները ստիպված փողոցում են ապրում, բայց շուտով փողոցն էլ կլցվի քանդակներով, իսկ քանդակագործը քանդակում է անվերջ, և ոչ մի
- [[:hy]ԺԱՄԱՆԱԿԸ, ՈՐ  ՀՈՍՈւՄ  Է  ՄԱՏՆԵՐԻ  ԱՐԱՆՔՈՎ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ժամանակը-որ-հոսում-է-մատների-արանքով/) - Սև կամ սպիտակ աշխարհներ տանող ճանապարհների շքեղ դարպասների առաջ մարմարյա ոչխարներ են արածում, և խոտը ծնկահաս կանաչ է և հյութեղ – ֆլամանդական դպրոցի անանուն նկարչի հենց նոր ավարտած կտավ, և ներկը դեռևս չի չորացել: Հրավիրյալների միայն մեջքերն են երևում, իսկ ընթրիքը շարունակվում է խորհրդավոր կիսախավարում ծածկված: Ամենուրեք մահուդ, դավաճանություն, թանկարժեք քարեր և արծաթ, և մի
- [[:hy]ԿԻՍԱՏ  ՕՐԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/կիսատ-օրեր/) - Ուշադիր նայեցի կնոջ դեմքին, և նա, որ գնում էր մոտակա խանութ հաց առնելու, միգուցե նաև ուրիշ բաներ, հանկարծ կանգ առավ և շրջվեց ու վերադարձավ տուն: Մառախլապատ օր էր, բայց պարզ երևում էր հարևանս, որը բացել էր ավտոտնակի դուռը, գործի էր գցել մեքենան երևի ինչ-որ կարևոր տեղ գնալու համար: Բայց հանկարծ փոշմանեց, հանգցրեց մեքենայի շարժիչը, փակեց
- [[:hy]ԾԱՂԿԱԾ ԾԱՌԻ ՎՐԱ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ծաղկած-ծառի-վրա/) - Ծաղկած ծառի վրա ծաղիկները փոքրիկ ու ճերմակ օրորոցներ են, և ճերմակ բարուրների մեջ արթնացել են երեխաները, երեսները բացել ու ժպտում են… Համրացած կանգնել ու նայում եմ` Տեր Աստված, իˉնչ հրաշալի ես կրկնում անվերջ դու քո գարունը:
- [[:hy]ԻՆՉ-ՈՐ ՔՉՓՉՈՑ Է ԼՍՎՈՒՄ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ինչ-որ-քչփչոց-է-լսվում/) - Ինչ-որ քչփչոց է լսվում թփերի միջից; ինչ-որ զսպված ծիծաղ: Զգույշ ետ տար թփերն ու խոտերը, զգույշ ետ տար – և չարության մեջ բռնված փոքրիկ տղայի նման աչքերը լայն բացած վախով քեզ կնայի մի փոքրիկ առու:
- [[:hy]ԾԱՂԿԱԾ ԾԱՌԵՐԻ ՄԻՋՈՎ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ծաղկած-ծառերի-միջով/) - Ծաղկած ծառերի միջով, գույնզգույն չթի շորով մի աղջիկ էր վազում, մի փոքրիկ, բոբիկ աղջիկ: Ու թե ուշադիր նայես, քիչ հետո հրաշք կլինի` կտեսնես աղջիկը կանգնել է, ծառերն են վազում գույնզգույն չթի շորերով:
- [[:hy]ԽԻՏ ԱՆՏԱՌԻ ՄԵՋ ԿՈՐԱԾ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/խիտ-անտառի-մեջ-կորած/) - Խիտ անտառի մեջ կորած մի փոքրիկ բացատ և մի խրճիթ` թաղված խոտերի ու ծաղիկների մեջ: Ո՞վ է ապրում այստեղ, ո՞ւմն է այս տունը: Գնա դուռը թակիր և ով էլ դուրս գա, հարցրու, և նա կասի ինչ է երջանկությունը…
- [[:hy]ՄԻԱՅՆԱԿ ԾԱՌԻ ՃՅՈՒՂԻՆ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/միայնակ-ծառի-ճյուղին/) - Միայնակ ծառի ճյուղին նստեց մի թռչուն: ԵՎ երգեց թռչունը արևի մասին, անձրևի մասին, կապույտ երկնքի, պայծառ ու խաղաղ օրերի մասին…: Այնքան անուշ ու անկեղծ էր երգը, որ չդիմացավ ծառը ու ծաղկեց:
- [[:hy]ԱՆՁՐԵՎ ԵՎ ՀԵՏՈ ԾԻԱԾԱՆ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/անձրեվ-եվ-հետո-ծիածան/) - Անձրև և հետո ծիածան: Երեսնիվայր պառկիր թաց խոտերի մեջ, աչքերդ փակիր, սպասիր: Եվ երբ ծաղիկների ու խոտերի բույրից գլուխդ պտտվի ու աչքերդ շաղվեն, և երբ թռչունների երգից սիրտդ սեղմվի և մարի հոգիդ, պարզորոշ կլսես – ինչ որ տեղ մոտերքում ինչպես են դանդաղորեն բացվում դռները Դրախտի…
- [[:hy]ԼԻՃԸ - ԱՄՌԱՆ ՏԱՊԻՆ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/լիճը-ամռան-տապին/) - Լիճը - ամռան տապին բացված պատուհան, և զով քամին շոյում է այրվող երեսդ: Բոբիկ ոտներով քայլիր ավազների վրայով, նախամարդու նման մերկ և մասուրի պես մազմզոտ: Իսկ հենց հասնես ջրին, նետվիր նրա ալիքների մեջ առանց երկմտելու, նետվիր աչքերդ փակ և ձեռքերդ կրծքիդ խաչած: Իˉնչ վերին հաճույք` թփրտալ անսահման զովության մեջ, լողալ, մինչև որ նվաղեն մկաններդ, և
- [[:hy]ԼՃԻ ԱՄԱՅԻ ԱՓԻՆ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/լճի-ամայի-ափին/) - Լճի ամայի ափին մի քիչ իրիկուն էր: Կլոր, ճերմակ գլխարկով մի փոքրիկ երեխա կլանված խաղում էր ավազների հետ: Իսկ դու նստած հեռվում, թերթ ես կարդում մի քիչ, իսկ ընդհանրապես, նայում ես լճին ու մտածում ես – մի քիչ երեխա լինեիր ու կլանված խաղայիր ավազների հետ մի քիչ…
- [[:hy]ԿԻՍԱՄԵՐԿ ԿԱՆԱՅՔ ԼՃԻ ԱՓԻՆ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/կիսամերկ-կանայք-լճի-ափին/) - Կիսամերկ կանայք լճի ափին և մի կին` հագնված, որ ավելի մերկ էր թվում շորերի մեջ: Նայում ես նրան և նվաղում է սիրտդ: Նայում ես լճի ափին, միայն մի կին ես տեսնում լույսերի մեջ ողողված, և Աստծուն, որ շփում է ձեռքերը, և Աստծուն, որ ինքնագոհ ժպտում է քթի տակ` ինքն իր ստեղծածով հիացած…
- [[:hy]ԱՄՌԱՆ ԱՅԳԻՆ ԾՓՈՒՄ Է...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ամռան-այգին-ծփում-է/) - Ամռան այգին ծփում է տագնապների մեջ հասուն և մեղավոր բույրերի, որ կպչուն են մեղրի պես: Թեթև քամի - և նայիր` աչքերը փակ շվարել, կարկամել է դեղձենին – չի իմանում, թե ինչպես, չի իմանում, թե ինչով քամու ձեռքից փախցնի ստինքները իր շիկնած…
- [[:hy]ԹՓԻՑ ԿԱԽՎԱԾ ԽԱԺ ՈՂԿՈՒՅԶ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/թփից-կախված-խաժ-ողկույզ/) - Թփից կախված խաժ ողկույզ` կլորերես, մեծ աչքեր, դարասկզբի կինոյի արտիստուհու սանրվածքով, օտար աչքից թաքնված տերևների խոպոպով, օտար աչքից թաքցրած հմայքները կանացի, որ հասունանում են դանդաղ, լցվում հյութով ու բույրով… Իսկ թե տերևն անզգույշ բարձրացնես ու նայես, և միամիտ ու անհոգ հայացքդ առնի հայացքին – հավատա, որ էլ ոչ ոք, հավատա, որ էլ ոչինչ փրկել չեն
- [[:hy]ՎԱՐԴԸ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/վարդը/) - Վարդը, որ հանկարծ բացվել է ամռան մեջ, վարդը, դեռատի մի աղջիկ, որ ծնողներից թաքուն ներկել է շուրթերն ամենավառ կարմիր շրթներկով և նստել է հայելու դեմ – վարդը, որ բացվել է ամռան մեջ հանկարծ և չի իմանում, և չի հասկանում, թե ինչ է կատարվում իր ներսում…
- [[:hy]ԵՎ ՄԱՐԴԸ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եվ-մարդը/) - Եվ մարդը, որը սիրում էր վիճել ինքն իր հետ, և մարդը, որը երբեմն կարոտում էր պահարանում խնամքով կախ տված թիկնոցն հնամաշ,- հնազանդ, երազկոտ ու հասկացող ժպիտով նայում էր պատուհանից դուրս: Իսկ այնտեղ ծառն էր, որը հայելու դեմ նստած ծերացող տղամարդու հուսահատությամբ պոկոտում էր գլխից անվերջ խտացող տերևները դեղին…: Եվ մարդը, որը սիրում էր վիճել ինքն
- [[:hy]ԱՇՆԱՆ ԿԻՐԱԿԻՆ ՆՈՒՐԲ ԷՐ ԹԱՎՇԻ ՊԵՍ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/աշնան-կիրակին-նուրբ-էր-թավշի-պես/) - Աշնան կիրակին նուրբ էր թավշի պես, իսկ օրը` թափանցիկ – ինչպես ապակին ակնոցի, որը թավիշով սրբում էր հենց նոր կապույտ աչքերով մի տխուր աղջիկ: Եվ ես նայեցի նրա աչքերին, անպաշտպան ու բաց աչքերին նրա, ու սարսռացի – իˉնչ ցուրտ էր քամին, որ փչեց հանկարծ կապույտ լճերի ջրերի վրա:
- [[:hy]ԱՇՆԱՆ ՄԵՋ ԿԱ ՄԻ ՊԱՏՈՒՀԱՆ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/աշնան-մեջ-կա-մի-պատուհան/) - Աշնան մեջ կա մի պատուհան և մի աղջիկ է նստած պատուհանի դեմ, որը թե դուրս նայի տխուր հայացքով` իրիկնային ցուրտ անձրև կտեղա և հուսահատ կդեղնեն տերևները: Իˉնչ սև է թրջված ասֆալտը, իˉնչ ամուր է պատուհանը փակված, և աշնան մեջ ինչքան միայնակ է աղջիկը: և ես ինչքան միայնակ եմ հանկարծ:
- [[:hy]ԵԿԵՂԵՑՈՒ ՊԱՏԻ ՏԱԿ, ԴԱՐԱՎՈՐ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եկեղեցու-պատի-տակ-դարավոր/) - Եկեղեցու պատի տակ, դարավոր փոշիների մեջ մի շուն է պառկած: Եվ ես նայում էի նրան ու մտածում` ի՞նչ իմանաս, թե սա ինչ շուն է, որ կուչ է եկել աշնան արևի տակ, և ի՞նչ իմանա այս խեղճ կենդանին, թե ինչ հանճարեղ մատներ են կպել այս քարերին, որոնց անտարբեր դեմ է արել իր փրչոտ մեջքն ու քնկոտ
- [[:hy]ԱՇՆԱՆ ՄԻԱՊԱՂԱՂ ԱՌԱՎՈՏ ԷՐ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/աշնան-միապաղաղ-առավոտ-էր/) - Աշնան միապաղաղ առավոտ էր: Այգու խորքում, ամենախորքում, տերևների դեղին ու թաց կույտի միջից հանկարծ բարձր զնգաց ինչ-որ մեկի վաղուց կորցրած զարթուցիչը: Ինչ-որ մեկը պիտի հիմա արթնանար, պիտի սափրվեր, լվացվեր, խմեր իր սուրճը, վառեր ծխախոտը և դանդաղ քայլերով շրջեր սենյակի անկյունից անկյուն… Եվ փողոցում կորած փոքրիկ երեխայի նման աշնան մեջ բարձր հեկեկում էր զարթուցիչը, և մարդիկ
- [[:hy]ԾԱՌԵՐԸ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ծառերը/) - Ծառերը` ոտից-գլուխ ճերմակ վիրակապերի մեջ, իսկ օդը սառն է, ինչպես հայացքը հյուրանոցի տնօրենի, որն օրորում է գլուխը և մի բառ է ասում` չկա: Եվ նորից ձյուն է գալիս ծառերի վրա և ձյունը քիչ-քիչ ծածկում է նաև քեզ, որ ճամպրուկը ձեռքիդ մոլորված կանգնել ես օտար քաղաքի անծանոթ փողոցներից մեկի մեջտեղում և մտածում ես – կա՞ առավել
- [[:hy]ՁՄԵՌՆ ԱՆԾԱՆՈԹ ՔԱՂԱՔՈՒՄ ԱՎԵԼԻ Է ՁՄԵՌ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ձմեռն-անծանոթ-քաղաքում-ավելի-է-ձմեռ/) - Ձմեռն անծանոթ քաղաքում ավելի է ձմեռ և մենությունը գորշ է ավելի, և նույնիսկ ճնճղուկները, որ սառած արցունքների նման կախվել են ծառերի թարթիչներից` առավել դժբախտ են, եթե նրանց նայում է օտարականը երկհարկանի հյուրանոցի պատուհանից… …Նայում է երկար ու մտածում - զարմանալի է, այսքան տարի ապրեցի և հիմա ոչինչ չեմ կարողանում հիշել, որ գոնե մատներիս ծայրերը տաքանան…
- [[:hy]ԴԱՐՁՅԱԼ ՆՈՒՅՆ ԳՈՒՅՆԸ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/դարձյալ-նույն-գույնը/) - Դարձյալ նույն գույնը, դարձյալ նույն բառը- ետ տար վարագույրը` դարձյալ նույն ձյունը: Անվերջ նույն ձյունը, անվերջ նույն գույնը, անվերջ նույն բառը… Եվ տես, մի բառով, և տես մի գույնով իˉնչ հեշտ, թեթև է կերտում բնությունը քո հազարաբառ ու անպատմելի այս մենությունը…
- [[:hy]ԵՐԵՎԻ ՍԱ ՀԵՆՑ ԱՅՆ ՁՅՈՒՆՆ Է...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/երեվի-սա-հենց-այն-ձյունն-է/) - Երևի սա հենց այն ձյունն է, որի մասին ասում են, թե իջնում է և երջանկություն է բերում իր հետ: Երևի սա հենց այն ժամն է, երբ մարդիկ հանդիպում են իրար և խոսում են կարևոր բաներից: Երևի սա հենց այն աղջիկն է, որին պիտի հանդիպեի առաջին ձյան փաթիլների տակ ու պիտի խոսեինք կարևոր բաներից: Եվ երևի
- [[:hy]ՊԱՏՈՒՀԱՆԻՍ ՏԱԿ ԾԻԾԱՂ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/պատուհանիս-տակ-ծիծաղ/) - Պատուհանիս տակ ծիծաղ, զվարթ ճիչեր ու կանչ` թավալ են գալիս ձյան մեջ երկու փոքրիկ տղա: Ելնում ու ընկնում են նորից, թռչկոտում, վազում են, խնդում… Իսկ դու կանգնել ես պատուհանի դեմ, կլանված նայում ես նրանց, վերացած…ու չես էլ նկատել, որ պարզել ես սառած ձեռքերդ, տաքացնում ես սառած ձեռքերդ նրանց ուրախ ծիծաղի, ճիչ ու կանչերի խարույկի վրա…
- [[:hy]ՁՄԵՌԱՅԻՆ ՄԹՆՈՂ ՓՈՂՈՑՈՎ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ձմեռային-մթնող-փողոցով/) - Ձմեռային մթնող փողոցով կուչ եկած վազելով անցավ թեթև հագնված մի շուն: Ակամա կծկվեցին ուսերդ և ձեռքերդ ավելի խոր խրվեցին գրպաններդ ու կանգնեցիր մոլորված` գիշերով, այս ցրտին ո՞ւր էր վազում խեղճ շունը և այս մութ ու ցուրտ փողոցով ո՞ւր եմ գնում ես հիմա…
- [[:hy]ՕՏԱՐ ՔԱՂԱՔՆԵՐԻ ՄԱՐԴԻԿ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/օտար-քաղաքների-մարդիկ/) - Օտար քաղաքների մարդիկ նման են անբուժելի հիվանդների, որոնց աչքերին խուսափում ես նայել, որ չմեխվեն, չմնան հիշողությանդ մեջ, որ տարիներ շարունակ չտանջեն քեզ իրենց անբուժելի ցավով: Օտար քաղաքների վրա ծանր երկինք է կախված նույնիսկ պայծառ եղանակներին, իսկ գիշերներն ուրիշ աստղեր են փայլում խորթ անուններով: …Մեղավորի պես կանգնած եմ ահա ինչ-որ անանուն օվկիանոսի մոտ, բոբիկ ոտքերով, և
- [[:hy]ՃԱՄՊՐՈՒԿՆԵՐԻ ՔԱՂԱՔԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ճամպրուկների-քաղաքը/) - Հերթեր վաղուց չկան այս քաղաքում, բացի այն խանութներից ուր ճամպրուկներ են վաճառում: Հարգի են մեծերն ու տարողունակները, թեև միջիններն ու փոքրերն էլ չեն մնում առանց գնորդների: Կան ճամպրուկներ նույնիսկ նորածինների համար: Սիրահարները ժամադրավայր են գնում ճամպրուկներով, որոնց մեջ կա այն ամեն անհրաժեշտը, ինչը պարտադիր է լուրն առնելուն պես անմիջապես ճանապարհ ընկնելու համար: Շենքերն էլ են
- [[:hy]ԼԱՌՈՇԵԼ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/լառոշել/) - Ինձ վաղուց պատմել էին Լառոշել քաղաքի այս փողոցի մասին; Հենց այս փողոցի, որի պատուհանները չեն բացվում նույնիսկ ամենատոթ օրերին, երևի երկյուղում են, որ հին օրերի հուշերը կլքեն իրենց բնակարանները և կհեռանան անվերադարձ: Իսկ ձեր ինչի՞ն են պետք այդ հուշերը,- հարցրեցի բնակիչներից մեկին, որն անզգուշորեն հանել էր գլուխը դռնից միգուցե տեսնելու, թե ինչպիսին են օտար երկրից
- [[:hy]ԱՅՑԵԼՈՒՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/aytseluner/) - Եվ քանի որ յուրաքանչյուր մարդ պիտի սիրի ինչ-որ մեկին և պիտի օրվա ընթացքում ինչ-որ մի տեղ գնա, նրանք որոշել են ինձ սիրել, նախ, որովհետև ես կարողանում եմ ուշադիր լսել նրանց, և հետո իմ սենյակում վարագույրներ կան կախված և հաճելի կիսախավար է օրվա բոլոր ժամերին. և ահա, գալիս են հերթով, հազվադեմ է պատահում, որ միասին գան.
- [[:hy]ՀՈՎՎԱՊԵՏՆ ՈՒ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/hovvapetn-u-banasteghtse/) - ԼԵՖԻԿԻՆ Ե՞րբ էին երկնքի դռները բաց եղել այսպես լայնորեն: Թավշյա սուգ է տարածված հովիտներով ու լեռներով: Երկնային ճանապարհը աղավնիներով ու սոնետներով է հյուսված ծայրեծայր: Գնում է ահա հովվապետը ծերունական դողդոջ քայլերով: Իսկ հետևից կաղին տալով շտապում է բանաստեղծը, ստեպ-ստեպ բարձրացնելով վիթխարի սև գլուխը` տագնապով ու մտահոգ նայելով առաջ` հանկարծ չփակվե՞ն դռները և դրսում մնա սովորականի
- [[:hy]ՍԻՐԱՅԻՆ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/sirayin-banasteghtsutyun/) - Գրված անպատեհ ժամանակներում Դու արդեն վաղուց չկաս- ինչ տարօրինակ զուգադիպություն, չէ՞ որ ես ինքս էլ վաղուց չկամ: Ներիր, սիրելիս, որ նորից դառնացնում եմ քո հոգին, բայց արդեն չեմ հիշում, թե դու երբ, իսկ ես վերջին անգամ զոհվեցի երկրաշարժի ժամանակ, հենց առաջին ցնցումից հետո: Եվ երբ գնդակը խոցեց ինձ ինչ-որ ցեխակոլոլ խրամատում- դու արդեն շատ
- [[:hy]ՇՐԹՆՀԱՐՄՈՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/shrtnharmon/) - Ինձ այսօր մի շրթնհարմոն նվիրեցին: Գեղեցիկ նախշերով մի սքանչելի երաժշտական գործիք, որը նվագում ես առանց մեծ ջանք գործադրելու և ձայնը դուրս է գալիս մի ակունքից և Լեթայի ու Եվնոյեի նման հոսում է տարբեր ուղղություններով: Ոմանց լոբի նվիրեցին, շատերը ոսպ ստացան, առավել երջանիկները ահա սուրում են դեպի իրենց տները ցնծությունից խելակորույս` ալյուրով լեցուն տոպրակները կրծքներին ամուր
- [[:hy]ԱՅՑԵԼՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՆԳՈՒՑՅԱԼԻՆ ՕՎԵՐ-ՍՅՈՒՐ-ՈՒԱԶ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/aytselutyun/) - ԱՅՑԵԼՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՆԳՈՒՑՅԱԼԻՆ ՕՎԵՐ-ՍՅՈՒՐ-ՈՒԱԶ, ԵՐԲ ԶՈՒԼԱԼԻ ՏՐԱՄԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ՇԱՏ ԲԱՐՁՐ ԷՐ ԵՎ ՇՐՋԱԿԱ ԴԱՇՏԵՐՈՒՄ ԲԱԶՄԱԹԻՎ ԱԳՌԱՎՆԵՐ ԷԻՆ ՀԱՎԱՔՎԵԼ ՀԱՆԴԻՍԱՎՈՐ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅԱՆԸ ՄԱՍՆԱԿՑԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ Վան Գոգը ահա, եղբայրը կողքին` երկու հարազատ պառկած կողք կողքի, անշուք քարի տակ: Վան Գոգը ահա… Իսկ քարի վրա ծննդյան թիվն է, գծիկ` մահվանը, և ուրիշ ոչինչ: Մտովի ինչքան երկար եմ խոսել ես այս
- [[:hy]ՏԽՈՒՐ ԼՈՒՐԵՐ ՓԱՐԻԶԻՑ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/tkhur-lurer-parisits/) - Անսովոր ցրտեր են Փարիզում: Վեց մարդ է սառել փողոցում: Մյուսները թեթև հազում են: Լուվրում Մոնա Լիզայի դեմքից սահել է ժպիտը սառած և ընկել, փշուր-փշուր է եղել հատակին: Եվ մի այցելու է ուշաթափվել հենց նույն այդ Լուվրում հենց նույն այդ պահին` տեսնելով սարկոֆագի մեջ փարավոնին պառկած` վիթխարի քուրքը հագին` «Գրական թերթ» կարդալիս…
- [[:hy]ՀԱՐՑԱՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/hartsaqnnutyun/) - Ոչ ձախերի ցուցակում կգտնես անունս և ոչ` աջերի: Ոչ այս աշխարհում կհանդիպեք ինձ, իսկ այն աշխարհում` առավել ևս: Դանդաղ ծորում է Սենա գետն ահա, նայում եմ նրա ջրերի մեջ և… չեմ գտնում դեմքս: Դանդաղ խոսում է Սենա գետն ահա և ոչ մի բառը չեմ հասկանում ես: Ինչ թեթև, ինչ հեշտ եղավ անցումը- չկամ այլևս:
- [[:hy]ՊԱՏԵՐԱԶՄԻՑ ԽԱՂԱՂՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/paterazmits-khaghaghutyun/) - Մանդար փողոց: Կարճ, ինչպես կրակոց: Եվ կտրուկ, ինչպես ազգանունը Գրիգորի: Ձեղնահարկում` մեջքի վրա պառկած, տանիքի բացվող պատուհանից պարզ տեսնում եմ երկինքը Փարիզի: Գրեթե քսվելով տանիքին` մի քանի հրեշտակ անցան` խոսելով ֆրանսերեն, երևի վիճում էին… դժվար թե- հրեշտակներն ինչո՞ւ պիտի վիճեն… Ոստիկանական մեքենան սուրաց վայելով սաստիկ ու չարագուշակ, հետո «Շտապ օգնության» մեքենան ողբալով տարավ ինչ-որ մի
- [[:hy]ՓԱՐԻԶ, ԷԼԻ ՓԱՐԻԶ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/paris-eli-paris/) - Հերթական աշխատանքային օր էր դը Գոլի օդակայանում: Իրականացել էր բանաստեղծի երազանքը, և նա, ճմռթված ճամպրուկները ուղեսայլին բեռնած, խելահեղ սուրում էր վիթխարի շինության մաքրամաքուր միջանցքներով` ցնծությունից սրտապատառ` ուր որ է նվագախումբը կթնդա, երկինք կսուրան հրթիռներ բազմերանգ, և Փարիզի վարորդները համընդհանուր գործադուլ կհայտարարեն` տեսնելով անճանաչելիորեն սմքած բանաստեղծին` թերսնված և սարսափելի նիհարած… Ամեն ինչ ճիշտ այնպես եղավ, ինչպես
- [[:hy]ՎԱՃԱՌՈՒՄ ԵՄ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԲՈԼՈՐՈՎԻՆ ՉԳՈՐԾԱԾՎԱԾ [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/vacharum-em/) - ԳԻՆԸ` ՊԱՅՄԱՆԱԳՐԱՅԻՆ - Բանաստեղծություն պե՞տք է քեզ,- հարցրեցի հարևանիս, որը միջանցքում կտրատում էր դեռևս կենդանի ծառի բունը, և ճյուղերը մատների պես ջղաձգվում էին անտանելի ցավից,- - Բանաստեղծությու՞ն,- հարցրեց ամբողջովին արյան մեջ կորած հարևանս,- պետք է և շատ: Միայն թե գրված լինեն չոր թղթերի վրա, թե չէ, մի քիչ խոնավ եղան, ծուխը կլցվի սենյակս և շնչելը
- [[:hy]ԵՐԵՎԻ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/erevi/) - Մենք, երևի, իսկապես եկվորներ ենք, մենք, երևի, իսկապես կապ չունենք այս հողագնդի հետ, այս ցեխագնդի հետ, ընդհանրապես, ուր իրար կողք, իրար մեջ ու իրար վրա՝ ապրում են ուս-ուսի ու թև-թևի բազում ազգ ու ժողովուրդ, իրար հետ առևտուր են անում, կինո ու թատրոն են գնում իրար հետ, իրիկունները զրուցում են պատերի տակ շարված, աղջիկ-տղա են ամուսնացնում,
- [[:hy]ԽՈՐՀՐԴԱՎՈՐ ԵՆ ԵՐԿՆՔԻ ԳԱՂՏՆԻՔՆԵՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/khorhrdavor-en-erknqi-gaghtniqnere/) - * * * Խորհրդավոր են երկնքի գաղտնիքները: Ահա, նայիր. երկնքից մի թռչուն ընկավ: Ի վերջո, երկար թռչելուց հետո ամեն ինչ ընկնում է հողին, որովհետև առավել խորհրդավոր են հողի գաղտնիքները: Հողը: Հիմա դու նրա մասին ես մտածում, որովհետև հիմա դու ավելի քիչ թռչում ես և ավելի շատ նայում հողին: Երանի նրանց, ասում ես դու, ովքեր հաշտ
- [[:hy]ՈՒՄ ԻՆՉ Է ԹՎՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/um-inch-e-tvum/) - Ինձ թվում է, որ շուտով բոլոր օրերը կանցնեն և միայն դուդուկը կխոսի և մենք բոլորս կլռենք, որովհետև հնարավոր չէ խոսել, երբ կոկորդդ լցված է արցունքով: Ինձ թվում է, որ շուտով, շատ շուտով կանցնեն բոլոր հնարավոր օրերը: Եղևնիներից կկախվեն գունավոր խաղալիքներ և մի աղջնակ ուրախ ոտանավոր կարտասանի հենակների վրա ճոճվելով և զարմացած կնայի մեր տխուր դեմքերին,
- [[:hy]ՍԻՐՏ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/sirt/) - Հին բառերի մեջ ամենաշատը դու կարող էիր խոցվել, դու, թեև այնպես խնամքով ու հոգատար թաքնված էիր մարմնի ամենախորքում, ամուր ու ճկուն ոսկորներով ցանկապատված: Դու, ամենանուրբն ու ամենազգայունը և նաև անհրաժեշտն ու, միաժամանակ, խաբվածը բոլորից: Դու ցանկացել ես տեսնել և աչքերը փակել են աչքերդ: դու ցանկացել ես գրկել և ձեռքերը բռնել են ձեռքերդ, իսկ ձեռքերը կախվել
- [[:hy]ԵՍ ԱՍՈՒՄ ԵՄ․․․[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/yes-asumem․․․/) - Ես ասում եմ՝ չկա սեր ձեր սրտերի մեջ: Հեռուներից եկած մի մարդ, քայլիր ահա այս բազմահարկ շենքերի արանքով, ապրիր այս միակ կյանքը, որի նպատակն այսօր միայն մեռնողներին է հայտնի: Տես դժոխքը երկրի վրա, հիացիր ծծումբով լցված թուջե կարասների ամրությամբ: Մատներդ տար մանրաքանդակների վրայով և իմացիր, որ հին վարպետներն այստեղ միշտ էլ ցանկալի հյուրեր են եղել,
- [[:hy]ՉԿԱ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/chka/) - Ամենաթարմ բառը, որ երբեք չի հնանում, որովհետև սերը վաղուց չկա: Միայն ձայնը հեռվից խոսում է քեզ հետ և կամ խոսում է ընդհանրապես, ինչ-որ անորոշ ուղղությամբ և դու ընդամենը մեկն ես նրանցից, որը լսում է դեռ: Ամենապսպղուն բառը, որն անվերջ շարժման մեջ է, որովհետև հույսը վաղուց չկա: Եւ կա միայն հիշողություն, որ երբևէ անտառներ են ծածկել
- [[:hy]ԱՀԱ ԵՎՍ ՄԻ ՆՈՐ ԳԵՏ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/aha-evs-mi-nor-get/) - * * * Ահա ևս մի նոր գետ, որը դեռևս չի գրանցվել քարտեզների վրա: Նրա անունը կարելի է Աղի դնել, կամ էլ պարզապես՝ Արցունքի: Այն հոսում է սովորական դաշտերի միջով և ամենասովորական լեռների: Նրա վրայով հետագայում գուցե գեղեցիկ կամուրջներ գցեն՝ և կսուրան զանազան վոլվոներ, մերսեդեսներ, գույնզգույն ավտոբուսներ՝ լցված զբոսաշրջիկներով, որոնք իրենց գործերը թողած, իսկ ոմանք
- [[:hy]ՄԻ ՔԱՆԻ ԽՈՍՔ ՄԻԱՍԻՆ ԵՐԳԵԼՈՒ ԱՌԱՎԵԼՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/mi-qani-khosq-miasin-ergelu-aravelutyunneri-masin/) - Ես անընդհատ մոռանում եմ հարցնել` - ո՞ւր կորան հանկարծ այն անձրևները, երբ կարելի էր թափառել կիսախավար փողոցներում` ոչ մի բանի մասին չմտածելով, երբ ես շոյում էի քո թաց մազերը, երբ դողացող մատներով սրբում էի անձրևի կաթիլները թրջված այտերիցդ: Ուզում եմ հարցնել և անընդհատ հետաձգում եմ - իսկ ի՞նչ պատահեց գիշերվան, որը, մի՞թե չես հիշում, այնպես թեթևորեն տանում էր երազների
- [[:hy]ՄԻ ՔԱՆԻ ՃՇՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/mi-qani-chshmartutyun/) - Հարցրեք ինձ երջանկության մասին և ես ձեզ կասեմ, որ այդ անունով ծառ չկա աշխարհում, չկա աշխարհում այդ անունով թռչուն և կա միայն գազան, որն ուտում է մյուսին- առավոտյան, նաև կեսօրին, ապա՝ երեկոյան... Հարցրեք ինձ արդարության մասին և ես ձեզ կասեմ, որ այդ անունով ծաղիկ չկա հողի վրա, որ այդ անունով ձուկ չի լողում ծովերում, և
- [[:hy]ԱՀԱ ՀԵՌՈՒ ԵՎՐՈՊԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/aha-heru-evropan/) - *** … Ահա հեռու Եվրոպան: Լույսը, որ մեկ նվազում է և մեկ էլ՝ պայծառանում, հիվանդի թույլ սրտի անհավասար բաբախյունի նման: Ահա ձեռքերս արյունոտված և ոտքերս քրքրված՝ դժվար է ճանապարհն այս լեռների ու քարերի միջով, ուր գայլերն են հետապնդում որսորդներին և դարանակալ սպասում են՝ քերծերի հետևում և փոսերի մեջ ապահով թաքնված: Ուր ծառերը գլխիվայր են աճում՝
- [[:hy]ՇՐՋԱՓԱԿՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/shrjapakum/) - Զարմանքով նկատեցի, որ ծառի ճյուղին մի փոքրիկ տերև է հայտնվել: Չլինի՞ թե գարունը եկել է... Եւ իսկապես, օրերն աննկատելիորեն տաքացել են, հետո հիշեցի՝ քաղաքի այս ու այն փողոցում նորից հայտնվել են վառված թշերով, հնամենի ռեդիկյուլներով կանայք, որոնք մանուշակներ են ծախում՝ պայմանագրային գներով... Հետո ուշադրությամբ նայեցի անցու- դարձողներին՝ ավելի շատ թիկնոցներով են, հատուկենտ վերարկուներ- սա արդեն
- [[:hy]ԳԱՐՈՒՆ – 1992[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/garun-1992/) - Ձմեռն այնպես վերջացավ, ինչպես վիշապն է սատկում հեքիաթների ամենավերջում, ինչպես պատերազմն է վերջանում՝ երկար տարիներ տևած... Եւ ոչինչ, որ գարնան առաջին ամպրոպի փոխարեն արկեր ու ռումբեր պայթեցին և փամփուշտների հորդառատ անձրև տեղաց: Հետո իսկական անձրևն եկավ. մարդիկ թափվեցին փողոց՝ կոտրված ժպիտ կար դեմքերին ուշացած երջանկության... Եւ ոչինչ, որ ավելի շատ էին կասկածողները, որոնք նստեցին տանը
- [[:hy]ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՌՈՏ ՁԵՌՆԱՐԿ՝ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ ՀԵՏԵՎՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՎ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/patmutyun/) - Սիրով նվիրում եմ Նորա Արմանիին 1. Ահա, երկար տարիներ ապրում եմ ես իմ ժողովրդի հետ այս քարերի վրա, այս ժայռերի մեջ ու ծեպերից մի կերպ կառչած- որովհետև արոտներն ու դաշտերը, հողերը տարել են վաղուց... Ձեր ինչի՞ն է պետք հողը, ասել են, արոտներն ու դաշտերը ձեր ինչի՞ն են պետք, չէ՞ որ դուք խելոք ու աշխատասեր մարդիկ
- [[:hy]ԱՂՈԹՔ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/aghotk-2/) - Չորս քայլ վեր… սահման է: Չորս քայլ վար… սահման: Աստված իմ, այսքան էլ փոքրիկ հայրենիք, այսքան էլ փոքրիկ Հայաստան, նորածնի բարուր է իսկական… Նորածնի բարուրը գրկել եմ, Աստված իմ, մոլորվել, կանգնել եմ. ասա ինձ, ի՞նչ անեմ, ո՞ւր գնամ- Չորս քայլ վեր՝ ավեր է ու մահ է, Չորս քայլ վար՝ ավար ու թալան…
- [[:hy]ԵՎ Ի՞ՆՉ ԱՆԵՐ ԱՍՏՎԱԾ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/inch-aner-astvats/) - Եւ Աստված ցանկացավ գրել Ե Ր Ջ Ա Ն Կ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն քո տարածքի վրա ծայրեծայր, բայց բառն այդ շատ էր երկար ու չտեղավորվեց քո փոքրիկ հողի վրա… Եւ Աստված ցանկացավ գրել Խ Ա Ղ Ա Ղ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն բայց, ավաղ, այդ բառն էլ դարձյալ շատ երկար էր ու
- [[:hy]ՀԱՅԱՍՏԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/hayastan-2/) - Սա իմ երկիրն է- չափսերով այնպիսին, որ կարող եմ վերցնել հետս, թե մի հեռու տեղ գնամ: Փոքրիկ՝ ինչպես ծերացած մայր, փոքրիկ՝ ինչպես նորածին զավակ, իսկ քարտեզի վրա ընդամենը մի արցունքի կաթիլ… Սա իմ երկիրն է-չափսերով այնպիսին, որ ազատորեն տեղավորել եմ սրտիս մեջ, որ չկորցնեմ հանկարծ...
- [[:hy]ԵՎ ՉԵՍ ԱՐԹՆԱՆԱ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ches-artnana/) - Քեզ չի սիրելու կանաչ աչքերով էլ ոչ մի աղջիկ, էլ ոչ երկինքն է թվալու անափ, ոչ հեռուն՝ մոտիկ: Քանի դեռ ուշ չէ, մի կատու ճարիր խոսել իմացող, իսկ ինքդ լռիր: Ամեն առավոտ ծաղկամաններդ կջրես անխոնջ, վանդակների մեջ կերը կփոխես, իսկ երբ հոգնես, պատուհանիդ մոտ կնստես հուշիկ և վարագույրիդ փեշը ետ ծալած աչքդ փողոցին՝ կընկնես մտքի
- [ԳԻՇԵՐ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/gisher-2/) - Ինչո՞ւ չեն վերցնում հեռախոսը: Այս ո՞ւմ բջջայինն էր ամբողջ գիշեր անպատասխան ճռվողում պատուհանիս տակ: Լռեց միայն առավոտյան: Իսկ պատահական խոսակցությունից տեղեկացա, որ իսկական սոխակ է հայտնվել շենքից քիչ հեռու ինքնաբերաբար աճած փոքրիկ պուրակում: Իսկական, փոքրիկ սոխակ: Իսկական փոքրիկ պուրակում: Եվ հավանաբար (ուրիշ էլ ի՞նչ), իր սիրո պատմությունն էր անում ձայնը գլուխը գցած: Ի՞նչ է ուզում
- [[:hy]ANNONCES[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/annonces/) - « A VENDRE » - était écrit en grosses lettres larmoyantes sur la grille de l’immeuble, « A VENDRE » - était écrit en petites lettres fatiguées sur le capot de la voiture, « A VENDRE » - était écrit sur la porte de la boutique, « A VENDRE » - était
- [[:hy]CONSTITUTION[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/constitution-3/) - 1-Moi, Hovhannes Grigorian, citoyen de République d’Arménie, j’ai le droit de me réveiller l’égale des hommes d’Etat, tôt le matin et convaincu d’avance que les pouvoirs ont fait tout leur possible pour que le soleil se lève à l’est, les nuages avancent dans le sens du vent et les oiseaux entament sous ma fenêtre la
- [[:hy] ARMENIE [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/armenie/) - C’est mon pays-si petit que je peux le prendre avec moi lorsque je pars loin. Petit comme une mère vieille, petit comme un enfant nouveau-né, rien qu’une goutte de larme sur la carte. C’est mon pays, si petit que je l’ai installé sans peine dans mon cœur, afin de ne pas le perdre par hasard.
- [[:hy]ESSAIE DE NE JAMAIS MOURIR[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/essaie-de-ne-jamais-mourir/) - « Essaie de ne jamais mourir » : dans son lit de mort me sermonnait mon père d’un air suppliant. Et en voyant ses yeux devenus brumeux à cause de la douleur- j’ai réalisé avec tristesse comme il est difficile de mourir dans les lumières vives du jour quand on voit par la fenêtre le balcon
- [[:hy]رویایی که به خاطرش می ارزذ خوابید و بیدار نشد[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/رویایی-که-به-خاطرش-می-ارزذ-خوابید-و-بید-3/) - رؤیایی که به‌ خاطرش می‌‌ارزد خوابید و بیدار نشد گزینه‌‌ی شعرهای هوانس گریگوریان مترجم: واهه آرمن انتشارات افراز 1391 ‏سرشناسه : گریگوریان، هوهانس، ‏‫۱۹۴۵-‏ م. Grigoryan, Hovhannes ‏عنوان و نام پديدآور :
- [[:hy]ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ[:en]ADVERTISEMENTS[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/advertisements/) - «ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ Է» - խոշոր, լացակումած տառերով գրված էր շենքի դարպասին: «ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ Է» - մանր, ամեն ինչից հոգնած տառերով գրված էր ավտոմեքենայի թափքին: «ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ Է» - գրված էր կրպակի դռանը: «ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ Է» - գրված էր դեղատան ապակուն: «ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ Է» - գրված էր գործարանի պատին: «ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ ԵՆ» - գրված էր անտառի
- [[:hy]ԹԵ ՈՒՆԵՆԱՅԻ ՍԵՓԱԿԱՆ ԱՆԱՊԱՏ...[:en]IF I HAD MY WILDERNESS[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/anapat/) - Թե ունենայի սեփական անապատ կկանչեի աշխարհի բոլոր առյուծներին և կասեի. նայեք, ինչքան ավազ կա իմ մոտ և ինչքան ազատություն: Ցույց կտայի արևը, կասեի. սա էլ է մերը: Կասեի. ոչ ոք չի կարող այստեղ ձեզ ասել, որ գայլ եք, ոչ ոք չի կարող սափրել ձեր բաշերը: Կասեի. տեսնո՞ւմ եք ինչքան լռություն կա այստեղ, ձերն է, պատառոտեք
- [[:hy]ՍԱՓՐՎԵՑԻ ԵՎ ԳՐԵՑԻ ՄԻ ՔԱՆԻ ՏՈՂ...[:en]I SHAVED AND WROTE A COUPLE OF LINES․․․[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/saprvetsi/) - Սափրվեցի և գրեցի մի քանի տող: Հետո հառաչեցի, տեսնելով, թե ինչպես են թռչուններն հեռանում օրվա հակառակ ուղղությամբ: Հետո նորից սափրվեցի և գրեցի մի քանի տող և հառաչեցի, տեսնելով թե ինչպես է օրը վերադառնում առանց թռչունների: Այս ի՞նչ եղավ իմ օրը, դառնանում էի, տեսնելով, թե ինչպես են հառաչանքով հեռանում տողերս օրվա հակառակ ուղղությամբ:
- [[:hy]ՄԻ  ԳՆԱ  ԱՅԴՊԵՍ  ՀԵԶՈՐԵՆ   [:en]DO NOT GO GENTLE…[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/hezoren/) - Այս ի՞նչ պղտոր ջրեր են հոսում ցամաք փողոցներով, և մահվան այս ի՞նչ հրաշալի ուրվական է սուրում բոլոր ինքնաթիռների կողքով, լեզու է ցույց տալիս սարսափահար ուղևորներին, չորուկ մատներով թխկթխկացնում է պատուհաններին և հետո նստում ինքնաթիռի թևին, ոտքերն է թափահարում ու ձևացնում է` իբր չի լսում գնալով ուժգնացող լացը երեխաների… Օ՜, Ալեն Գինզբերգ, ես ողբում եմ
- [[:hy]ԲԱԶՄԱԿՈՒՍԱԿՑԱԿԱՆ ՀՈԳԵՀԱՆԳԻՍՏ[:ru]МНОГОПАРТИЙНАЯ ПАНИХИДА[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/hogehangist-2/) - Ա կուսակցությունը սիրում է ժողովրդին և քրտնմխած պայքարում է ժողովրդի բարեկեցությունը բարձրացնելու համար: Բ կուսակցությունը շատ է սիրում ժողովրդին և քրտնմխած պայքարում է Ա կուսակցության դեմ ժողովրդի բարեկեցությունը բարձրացնելու համար: Գ կուսակցությունը չափազանց շատ է սիրում ժողովրդին և քրտնմխած պայքարում է Ա և Բ կուսակցությունների դեմ ժողովրդի բարեկեցությունը բարձրացնելու համար: Դ կուսակցությունը
- [[:hy]ՆՈՐ  ՏՈՂԻՑ[:en]ՆՈՐ  ՏՈՂԻՑ[:ru]C НОВОЙ СТРОКИ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/nor-toghits-2/) - Ծնվել եմ առավոտյան շուտ, Գյումրվա մի աղքատիկ առավոտ: Ինձ հետ ծնված քույրս մահացել է մի քանի ժամ հետո, երբ օգոստոսի արևը վաղուց արդեն դուրս էր եկել և անտարբեր նայում էր մեր մոլորված ընտանիքին, որը մեկ խնդում և մեկ լալիս էր սրտակեղեք: Հիմա մեր տանը ոչ ոք չի հիշում նրան, քրոջս, որին իˉնչ էին տեսել, ընդամենը
- [[:hy]ԳԵՂԱՐՎԵՍՏԱԿԱՆ  ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄ  ԿԱՆԱՆՑ  ԳԱՂՈՒԹՈՒՄ[:ru]ЛИТЕРАТУРНОЕ МЕРОПРИЯТИЕ В ЖЕНСКОЙ КОЛОНИИ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/kanants-gaghut/) - Աշուն է: Բանտարկյալների համար ոտանավոր կարդալու լավագույն ժամանակը: Ճերմակ ներկած դահլիճում հավաքված էին գույնզգույն լաչակավոր մարդասպաններ, գողեր, ավազակներ… Մի խոսքով, սովորական կանայք, որոնց կարելի է հանդիպել ամենուրեք` փողոցներում, թատրոններում, տոնավաճառներում, և հատկապես, ընտանեկան հաճելի մթնոլորտում` հարազատներով շրջապատված: Ոգևորված խոսում էի անկախությունից, ազատությունից, բազմակուսակցությունից և հարաբերություններից միջազգային: Նրանք ծափահարում էին խանդավառ և հետո խնդրեցին ինձ`
- [[:hy]ԱՅՍՊԵՍ Է ԵՂԵԼ[:ru]ТАК ЭТО БЫЛО[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/tak-eto-bilo/) - Եվ Աստված ցանկացել է գրել ԵՐՋԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆ քո տարածքի վրա ծայրեծայր, բայց, ափսոս, բառն այդ շատ էր երկար ու չտեղավորվեց քո փոքրիկ հողակտորի վրա… Եվ Աստված ցանկացել է գրել ԽԱՂԱՂՈՒԹՅՈՒՆ բայց, ավաղ, այդ բառն էլ դարձյալ շատ երկար էր ու կեսն անգամ չտեղավորվեց քո փոքրիկ հողակտորի վրա… Եվ ի՞նչ աներ Աստված, որ լոկ ՑԱՎ-ն եկավ հարմար,
- [[:hy]ԵՂԱՆԱԿԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ[:ru]ОБЗОР ПОГОДЫ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/obzor-pogodi/) - Գարնանը ծառերը ծաղկում են, գարնանը նախագահ ենք ընտրում ու սպասում, հուսալով, որ ինչ-որ բան կփոխվի ամռանը: Ամռանը մրգերը հասունանում են: Ամռանը Ազգային Ժողով ենք ընտրում ու սպասում, հուսալով, որ ին-որ բան կփոխվի ձմռանը: Ձմռանը ձյուն է գալիս: Ձմռանն ամեն ինչ մեռնում է, հանգում: Եվ մենք ենք մեռնում ու սպասում, հուսալով, որ ինչ-որ բան
- [[:hy]ԱԴԱՄ[:ru]АДАМ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/адам/) - Ես այնքան չդառնացա, երբ ինձ վտարեցին երկնքից՝ Տերն արդար էր, երբ շրխկոցով փակեց Դրախտի դռներն իմ ետևից... Ես այնքան չդառնացա, երբ մորեմերկ հայտնվեցի փողոցում, գիշերով, ինչ-որ մի քարքարոտ երկրում՝ առանց մի գրոշի, առանց մասնագիտության, առանց բաժնետոմսերի - չունենալով սեփականության իրավունք, բանկում՝ հաշվի համար... Այս ամենն ի՜նչ... Դառնությունն անսահման էր, երբ գործազուրկների հաշվառման գրասենյակում թուլացան ծիծաղից,
- [[:hy]ԱԴԱՄ[:ru]АДАМ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/адам-2/) - Ես այնքան չդառնացա, երբ ինձ վտարեցին երկնքից՝ Տերն արդար էր, երբ շրխկոցով փակեց Դրախտի դռներն իմ ետևից… Ես այնքան չդառնացա, երբ մորեմերկ հայտնվեցի փողոցում, գիշերով, ինչ-որ մի քարքարոտ երկրում՝ առանց մի գրոշի, առանց մասնագիտության, առանց բաժնետոմսերի՝ չունենալով սեփականության և ոչ մի իրավունք, բանկում՝ ՝հաշվի համար… Այս ամենն ի՜նչ… Դառնությունը անսահման էր, երբ գործազուրկների հաշվառման գրասենյակում թուլացան ծիծաղից, երբ իմացան, որ նախորդ
- [[:hy]ՍԱՀՄԱՆԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ[:ru]КОНСТИТУЦИЯ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/constitution-2/) - Ես` ՀՀ քաղաքացի Հովհաննես Գրիգորյանս, իրավունք ունեմ պետական գործիչների հետ միասին արթնանալ վաղ առավոտյան, վստահ, որ իշխանություններն արել են ամեն ինչ, որպեսզի արևը ծագի արևելքից ամպերը շարժվեն քամուն համընթաց և թռչունները երգեն պատուհանիս տակ նույն երգը, որի մեղեդին ու տեքստը հաստատվել են համաժողովրդական հանրաքվեով… Ես իրավունք ունեմ շրջելու քաղաքի բոլոր փողոցներով, առավել խրախուսելի տարբերակը ոտքովն
- [[:hy]ՍԱՀՄԱՆԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ[:ru]КОНСТИТУЦИЯ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/constitution/) - Ես՝ ՀՀ քաղաքացի Հովհաննես Գրիգորյանս, իրավունք ունեմ պետական գործիչների հետ միասին արթնանալ վաղ առավոտյան, վստահ, որ իշխանություններն արել են ամեն ինչ, որպեսզի արևը ծագի արևելքից, ամպերը շարժվեն քամուն համընթաց և թռչունները երգեն պատուհանիս տակ նույն երգը, որի մեղեդին ու տեքստը հաստատվել են համաժողովրդական հանրաքվեով… Ես իրավունք ունեմ շրջելու քաղաքի բոլոր փողոցներով, առավել խրախուսական տարբերակը ոտքովն
- [ՔԵԶԱՆԻՑ ՀԵՌՈՒ ԱՇՈՒՆ Է](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/qezanic-heru-ashun-e/) - Երջանկությունը այն է, ինչ մենք կորցնում ենք ամեն օր և այն, ինչ մենք կորցնում ենք ամեն ժամ, երբ ձեռքերդ մեկնած ցանկալի ուղղությամբ անհրաժեշտ բառեր ես որոնում արցունքներդ մեկնաբանելու համար: Իսկ սիրտդ պիտի բաբախի անհնարին ցնծությամբ. անմոռանալի թափառումներ երաժշտության փողոցներում, և քրտինք, որ հեղեղի նման հոսում է ներքև, և տղամարդու դժվարին ու անիծյալ մի կյանք, արև
- [ԱՌԱՆՑ ՔԵԶ ԱՆՏԱՆԵԼԻ ՄԻ ՁՄԵՌ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/aranc-qez-antaneli-mi-dzmer/) - Այս ինչ սովորական են օրերը: Բոլորովին էլ նորություն չէ ձյան գալը առաջին սիրո հետ կապելը: Թող հոգեբան մասնագետները որոշեն, թե ինչու են մարդիկ հիշում իրար, իսկ ինչու այդքանից հետո օրերը չեն դառնում տոնական ու շքեղ: (Ինչքան էի ուզում լինել երջանիկ): Հանդարտ ու սառը քայլող ահա այս բոլոր մարդիկ եթե բարեհաջող հասնեն տուն կամ մեկ ուրիշ
- [[:hy]ՆՈՐ ՏՈՂԻՑ[:ru]C НОВОЙ СТРОКИ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/nor-toghits/) - Ծնվել եմ առավոտյան շուտ, Գյումրվա մի աղքատիկ առավոտ: Ինձ հետ ծնված քույրս մահացել է մի քանի ժամ հետո, երբ օգոստոսի արևը վաղուց արդեն դուրս էր եկել և անտարբեր նայում էր մեր մոլորված ընտանիքին, որը մեկ խնդում և մեկ լալիս էր սրտակեղեք: Հիմա մեր տանը ոչ ոք չի հիշում նրան, քրոջս, որին ի՜նչ էին տեսել, ընդամենը
- [ԿԱՀԻՐԵ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/կահիրե/) - Հեռվում կան ուրիշ քաղաքներ, համոզվեցի ես, երբ ինքնաթիռը բարձրացավ երկինք, իսկ երկինքը բարձրացավ ավելի վեր: Ներքևում ամպեր են ճերմակ, տեղ-տեղ թուխ երանգավորումներով և ես երկնքի ու ամպերի արանքում անհանգիստ շուռումուռ եմ գալիս փափուկ բազկաթոռի մեջ ընկղմված: Ծանր է բաժանումը հողից, և առավել ծանր է թռչել` երկնքի և երկրի արանքով, երբ քեզ հետ չէ Աստված: Եվ
- [ԱԹԵՆՔ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/աթենք/) - Վերջին գիշերը պիտի անցնի առանց փորձության: Ես հետո իմացա: Չեղան երկրաշարժեր: Եվ ոչ մի հրաբուխ չփորձեց խախտել խաղաղությունը համատարած: Մի հին մեքենայի մեջ խցկված գնում էինք քաղաքից դուրս, իսկ ճանապարհի երկու կողմերում սկավառակ էին նետում ու գունդ էին հրում բարեկազմ, մկանուտ ու բոլորովին մերկ տղամարդիկ: Ինչպես նաև ծառեր, որոնք հազիվ էին զսպում աճելու անզուսպ ցանկությունը,
- [ՍՊԱՀԱՆ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սպահան/) - Քաղաքը, որն ինձ հայտնի էր 400-ամյա պատմության էջերից, պարզվում է իսկապես կա, և ես իմ աչքերով տեսա, թե ինչպես են մարդիկ ներսուդուրս անում իրենց տներից, վերուվար անում փողոցներով, իսկ ես իմ լեզվաբան ընկերոջ հետ շքեղ հյուրանոցներից մեկի պատուհանից ուշադիր հետևում էինք նրանց ու մտածում. հետաքրքիր է, գուցե կա՞ մի բան, որը գիտեն այս քաղաքի մարդիկ
- [ՍԻՐԱՅԻՆ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆ` ԳՐՎԱԾ ԱՆՊԱՏԵՀ ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐՈՒՄ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սիրային-բանաստեղծություն-գրված-անպա/) - Դու արդեն վաղուց չկաս - ի՜նչ տարօրինակ զուգադիպություն, չէ՞ որ ինքս էլ վաղուց չկամ: Ներիր, սիրելիս, որ նորից դառնացնում եմ քո հոգին, բայց արդեն չեմ հիշում, թե դու երբ, իսկ ես վերջին անգամ զոհվեցի երկրաշարժի ժամանակ, հենց առաջին ցնցումից հետո: Եվ երբ գնդակը խոցեց ինձ ինչ-որ ցեխակոլոլ խրամատում – դու արդեն շատ վաղուց չկայիր: Ու
- [ԵՍ ՀԻՄԱ ՔԵԶ ԷԼ ՉԵՄ ՈՐՈՆՈՒՄ...](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ես-հիմա-քեզ-էլ-չեմ-որոնում/) - Ես հիմա քեզ էլ չեմ որոնում, որովհետև գիտեմ, թե որտեղ ես, ես հիմա քեզ էլ չեմ կորցնում` արդեն վաղուց եմ կորցրել: Ինչպես հին գիրք, թերթում եմ էջերդ` խունացել է կազմը, հնացել, իրիկվա այս ժամին իˉնչ հեշտ է տառապել անցած տառապանքները, կրկնել տխրությունն անցած, բաժանման դառնություններն ու ցավերը.- ծերացած թռչնի պես հիացած շոյում եմ վանդակիս
- [Ո՞ՒՄ ԵՍ ԹՈՂՆՈՒՄ ԻՆՁ ՈՒ ԳՆՈՒՄ...](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ո՞ւմ-ես-թողնում-ինձ-ու-գնում/) - Ո՞ւմ ես թողնում ինձ ու գնում, չես էլ ասում թե ուր,- հարցրեցիր, երբ շատ կարճ ժամանակ էր մնացել գնացքի շարժվելուն: Ոչ դժոխքի ճամփան գիտեմ,-ասացի,- և ոչ էլ Դրախտի, եսիմ ուր է տանում այս գնացքը վերջին, բայց, դե, հոգուս խորքում դեռ հույսը չի մարել, որ գուցե Քավարան ընկնեմ, ի վերջո, մեդալ ունեմ Խորենացու: Ո՞ւր ես
- [ՑԱՎ ԶԳՈ՞ՒՄ ԵՔ,- ՀԱՐՑՐԵՑ ԲԺԻՇԿԸ...](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ցավ-զգո՞ւմ-եք-հարցրեց-բժիշկը/) - Ցավ զգո՞ւմ եք,- հարցրեց բժիշկը, զարմանքով ուսումնասիրելով ծաղիկը, որն աճել էր ուղիղ սրտիս մեջ - ճերմակ թերթիկներով բարալիկ ծաղիկ էր, որը ես հանկարծ նկատեցի, երբ հայելու առաջ, մինչև գոտկատեղս մերկ, առավոտյան սափրվում էի` ածելին զգուշորեն սահեցնելով այտիս վրայով: Կրծքիս սև մազերի միջից պարզ երևում էին ծաղկի դալուկ թերթիկները, այնքան նուրբ, որ վախեցա ձեռք տալ –
- [ԵՐԵՎԻ ՆՈՐԻՑ ԳԱՐՈՒՆ Է,- ՄՏԱԾԵՑԻ...](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/երեվի-նորից-գարուն-է-մտածեցի/) - Երևի նորից գարուն է,- մտածեցի նայելով պատուհանից դուրս, ծառին, որի ճյուղերին փոքրիկ տերևներ էին հայտնվել, թռչուններին, որոնք ջանասիրաբար թափահարում էին թևերը, հավանաբար օդում մնալու համար: Երևի պայծառ օր է,- մտածեցի նայելով ծայրեծայր կապույտ երկնքին և արևին, որը բարեխղճորեն լուսավորում ու տաքացնում էր բոլորին: Երևի դու դեռ սիրում ես ինձ,- մտածեցի, նայելով պատուհանից դուրս, աշնանը, երբ
- [ՍԻՐՈ ԵՐԿԻՐ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սիրո-երկիր/) - Նոր երկիր գտնելու որոնումները վաղուց են սկսվել` արբանյակները հետախուզում են ծակուծուկերը տիեզերքի, և հեռու չէ այն օրը, երբ կհայտնաբերվի ևս մի դժբախտ մոլորակ` մաքուր ու զուլալ գետերով ու ծովերով, անտառներով ու դաշտերով, պլատոններով ու արիստոտելներով, կապույտ ու անամպ երկնքով, արդար ու թափանցիկ ընտրություններով… Եվ ճխտած ճամպրուկներով, իրար հրմշտելով մարդկանց ծովածավալ բազմությունը մորեխի նման կհարձակվի այդ
- [ՀԱՐՍԱՆԻՔ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հարսանիք/) - - Տե՞ր ես, որդյակս,- հարցրեց քահանան, մինչ ես կամրջի եզրին կանգնած մտածում էի` հանե՞մ պիջակս նետվելուց առաջ, միգուցե վերնաշապիկս էլ հանե՞մ… - Տեր եմ, հայր սուրբ, անշուշտ տեր եմ,- մտախոհ պատասխանեցի, վերջնականապես որոշելով հանել ինչ կա, չկա հագիս և մորեմերկ հեռանալ այս աշխարհից, այնպես, ինչպես որ մի օր լույս աշխարհ եմ եկել: - Տե՞ր ես,
- [ԲԱՌԵՐ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/բառեր/) - Եվ բաժանվելուց առաջ զրուցեցինք երկար: Ոմանք գարեջուր էին խմում, ոմանք նստել էին լուսամուտի գոգին, մյուսներն անտրամադիր ծերանում էին երբեք չծերացող կանանց հիացմունքից խոնավացած աչքերի առաջ: Զրուցում էինք և րոպեն դառնում էր ժամ ու երեկո, դրսում մերթ անձրև էր գալիս, հետո ձյուն էր տեղում, մերթ արևն էր ելնում ամպերի ետևից և արագորեն դեղնում էին ծառերը –
- [ՀԵՐԹԱԿԱՆ ԱՇՈՒՆ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հերթական-աշուն/) - Որ կողմից ուզում ես նայիր, վերջին մի քանի խնձորներն են մնացել ցանցառացած ծառի ճյուղերին կպած, և վերջին լուսինն է մնացել, որն ուշադիր նայում է խնձորների արանքից: Ո՞վ է ում նայում, ե՞ս, որ կանգնած եմ խնձորենու տակ, թե՞ լուսինը` մի կերպ սոսնձված երկնքի պաստառին: Ահա, մի խնձոր էլ ընկավ գետնին ու կորավ չորացող խոտերի մեջ: Քիչ
- [ԱՇՈՒՆ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/աշուն-5/) - Նվագում էր դաշնամուր, իսկ լուսամուտները բաց էին և աշուն էր: Տերևները գունատվում ու չորանում էին, իսկ ինքը նվագում էր: Իսկ հետո Մեկ-մեկ սկսեցին թափվել տերևները, ինչպես գունատված բառեր, ինչպես չորացած նոտաներ: Ինձ թաղեցեք վաղը չէ մյուս օրը – անտարբեր խնդրում էր դաշնամուրը:
- [ՓՈՂՈՑՆԵՐՈՎ ԱՆՑՆՈՒՄ ԵՆ ԿՈՒՅՐ ԱՂՋԻԿՆԵՐ...](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/փողոցներով-անցնում-են-կույր-աղջիկներ-2/) - Փողոցներով անցնում են կույր աղջիկներ: Նրանք գավազան ունեն ձեռքերին և քայլում են քսվելով պատերին: - Եթե դու ինձ սիրեիր, ես քեզ կտայի քո կապույտ աչքերը: Փողոցներում առանց ամաչելու լալիս են բանաստեղծները, նրանք գլուխները խոնարհել են, իսկ կույր աղջիկները քայլում են և չեն տեսնում նրանց: - Ես քեզ կտայի քո կապույտ աչքերը, և դու կտեսնեիր ինձ:
- [ՏԽՐՈՒԹՅԱՄԲ Է ԱՎԱՐՏՎՈՒՄ...](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/տխրությամբ-է-ավարտվում/) - Տխրությամբ է ավարտվում ամեն մի տխրություն, և եթե ծնվել ես փողոցում – հենց այնտեղ էլ կլինի վերջաբանը կյանքիդ: Հիմա հնարավոր է ամեն ինչ, նույնիսկ օրացույցն են փոխում և փետրվարը կարող է 35 օր ունենալ և մարդիկ կարող են դառնալ եռոտանի, որ հեշտությամբ քայլեն սառցակալած մայթերին, և, ի՞նչ իմանաս, ինձ էլ գուցե թե երկու սիրտ տրվի,
- [ԳԻՏԵԻ, ՈՐ ԵՐԿՐԱԳՈՒՆԴԸ ԿԼՈՐ Է...](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/գիտեի-որ-երկրագունդը-կլոր-է/) - …Գիտեի, որ երկրագունդը կլոր է,- ասաց հորեղբայրս գրենական պիտույքների խանութում, գորովանքով շոյելով գլոբուսը, որը սիրով պտտվում էր իր առանցքի շուրջ,- գիտեի, որ կլոր է, բայց որ այսքաˉն կլոր…- շարունակում էր գլոբուսը շոյել հորեղբայրս գորովանքով նայելով վաճառողուհու թմբլիկ կրծքերին, որոնք թեև գլոբուսին զիջում էին իրենց չափսերով, բայց նրանից ոչ պակաս էին հավաստում կլորությունը երկրագնդի… … Ու
- [ԳՅՈՒՄՐԻ, ՔԱՂԱՔԱՅԻՆ  ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ, ՀԱՅՐԻԿԻՍ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/գյումրի-քաղաքային-գերեզմանոց-հայրիկ/) - Առաջ էլ մի կարգին չէի կարողանում քեզ այցի գալ, իսկ հիմա արդեն` բոլորովին, ամեն ինչ թանկացել է անտանելի, իսկ ես առաջվա պես էլի քիչ եմ վաստակում, դե, գիր ու գրականությամբ ի՞նչ պիտի վաստակես մի երկրում, ուր ոչ ոք այլևս գիրք չի կարդում-ժամանակ չունեն` օրվա մի կեսը հացի հերթում են, մյուս կեսը` միտինգներում ու ցույցերում, և
- [ԻՆՉՔԱՆ ՀԵՌՈՒ ԵՍ, ԱՅ ՄԱՐԴ…](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ինչքան-հեռու-ես-այ-մարդ/) - Երեխան լալիս է,- ասում էր հայրս: Եվ մայրս շտապ կանչում էր ինձ տուն, որպեսզի հայրս համոզվեր, որ ոչինչ չի պատահել որդուն: Իսկ ընդհանրապես, նրա լսողությունը ծանրացել էր պատերազմից հետո, գրեթե ոչինչ չէր լսում` իմ լացից բացի: Եվ հաճախ կտրում էր հայացքը լրագրից, լարված նայում էր լուսամուտից դուրս. - Երեխան լալիս է,- ասում էր ու անհանգիստ
- [ԵՐԲԵՔ  ՉՄԵՌՆԵՍ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/երբեք-չմեռնես-2/) - Երբեք չմեռնես – մահվան մահճում թախանձագին հորդորում էր ինձ հայրս: Եվ նայելով ցավերից մշուշված նրա աչքերին, ես դառնությամբ հասկացա, թե ինչ ծանր է մեռնել ցերեկվա պայծառ լույսերի մեջ ողողված, երբ պատուհանից պարզ երևում է դիմացի պատշգամբը և մի կին պատշգամբի պարանից կախ է տալիս իր մաքրամաքուր լվացքը, հետո զնգում է սխալված հեռախոսը, և տղամարդու մի
- [ՆԱՄԱԿԸ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նամակը/) - Երևի տարիներ շարունակ այս պահին էր սպասել, որովհետև պարզապես դուրս նետվեց գրքի հետ միասին, որը հանեցի պահարանից ինչ-որ տող ստուգելու համար: Տարիներ շարունակ սպասել էր գրքերի արանքում և հիմա դեղնած տերևի նման ճոճվելով հանդիսավոր իջավ հատակին: Ամենևին պատահական չէ այս համեմատությունը, որովհետև տասնամյակների հնությունից դեղնած ծրար էր, որի վրա անմիջապես ճանաչեցի հորս գեղեցիկ ձեռագիրը, իսկ
- [ԻՄ   ԿՅԱՆՔԸ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/իմ-կյանքը/) - (վեպ) «Շան կյանք» - հատ-հատ տառերով գրեց վերնագիրը, տակը հաստ գիծ քաշեց, ապա գլուխը դրեց սեղանին, ընկավ դառը խոհերի մեջ ծեր շունը:
- [UNERGRÜNDLICH SIND DIE GEHEIMNISSE DES HIMMELS](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/unergrundlich-sind-die-geheimnisse-des-himmels/) - Unergründlich sind die Geheimnisse des Himmels. Schau hin, vom Himmel ist ein Vogel herabgefallen. Schließlich fällt nach einem langen Flug alles auf die Erde, denn unergründlicher sind die Geheimnisse der Erde. Die Erde. Jetzt denkst du über ihre Geheimnisse nach, denn jetzt fliegst du weniger und schaust mehr auf die Erde. Gesegnet sind jene, sagst
- [ADAM](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/adam/) - Ich war nicht so verbittert, als sie mich vom Himmel verbannten, der Herr war im Recht, als er mit Getöse die Tür des Paradieses hinter mir zuschlug. Ich war nicht so verbittert, als ich nackt wie ein Neugeborener auf der Straße auftauchte zur nächtlichen Stunde in einem steinigen Land, ohne Geld, ohne Berufsausbildung, ohne Gutscheine,
- [NOCH EIN LIED](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/noch-ein-lied/) - Und jene, die gestern umgebracht wurden, und jene, die morgen umgebracht werden, und jene, die brüllten „Hoch das Vaterland“, und jene, die es nicht mehr schafften: Sie alle hatten blaue oder schwarze Augen, hatten Vornamen und Namen, Anlässe für Freude und Trauer. Auch wenn alle heimatlichen Instrumente erklingen, auch wenn alle Mütter wehklagen in verschiedenen
- [DORT DAS FERNE EUROPA](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/dort-das-ferne-europa/) - Dort das ferne Europa. Das Licht, das mal schwächer und mal stärker wird wie der Herzschlag des Patienten mit dem schwachen Herzen. Meine Hände sind blutig und meine Füße entzündet, schwer ist’s zu gehen inmitten dieser Berge und Felsen, wo den Jägern die Wölfe nachsetzen und hinter den Felsen lauern oder sich sicher verstecken in
- [DAS ALTE BLUT](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/das-alte-blut/) - Wie ein Strom aus geschmolzenem Blei fließt es durch die Wüste, wo dicht und üppig die Schmerzen wachsen, erstaunlich frisch die Dornenkronen. Und das Grün ist schon müde und schafft es nicht, der jäh erschrockenen Eidechse hinterherzulaufen und ihre Haut zu berühren, indes ist der Sand über alle Maßen unfruchtbar, so unfruchtbar wie die Stunden
- [ARMENIEN](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/armenien/) - Das ist mein Land – von solchem Ausmaß, dass ich es mitnehmen kann, wenn ich verreise in ein fernes Land. So klein wie ein altes Mütterchen, so klein wie ein neugeborenes Kind. Auf der Karte jedoch nicht mehr als eine einzige Träne ... Das ist mein Land – von solchem Ausmaß, dass ich’s bequem in
- [FALLE](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/falle/) - Die glückliche Familie lebte in einem Eisenbahnwagen, den man in eine Sackgasse geschoben hatte, dessen Fenster lange vor dem Erdbeben zerstört waren, als die Erde sich noch nicht bewegte, wenn auch sie sich um die Sonne drehte. Welche Pläne haben Sie?, fragte der Reporter, als die Glockenklänge der hl. Wunden–Christi–Kirche in der Ferne hallten und
- [LA LETTRE QUE TU NE RECEVRAS JAMAIS](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/450/) - Tout est déjà réparti: les étoiles, le soleil et la lune aussi. Je viens à toi la tête basse, j’ai terriblement honte de n’avoir rien à t’offrir, parce que tout est déjà réparti et offert. Et ces mots — soleils étrangers, et les arbres dénudés et mon amour pour toi sont tristes et infiniment désespérés parce
- [À LA LIGNE](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/a-la-ligne/) - Je suis né tôt le matin, un matin misérable, à Gumri. Ma soeur jumelle est morte quelques heures après, quand le soleil d’août déjà bien avancé dans l’horizon, regardait avec indifférence ma famille égarée qui riait tantôt et tantôt pleurait à chaudes larmes. À présent, chez nous, personne ne se souvient d’elle, de cette soeur
- [INTERROGATOIRE](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/interrogatoire/) - Vous ne trouverez pas mon nom ni dans la liste de la Droite, ni dans celle de la Gauche. Vos chemins ne se croiseront pas avec le mien dans ce monde, ni surtout dans l’au-delà. La Seine coule lentement, je contemple ses vagues sans pouvoir y distinguer mon visage. La Seine coule lentement, et je
- [AUTOMNE](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/automne/) - dans les rues se balancent les poètes pendus aux arbres ils ont des sourires jaunes sur le visage et une cigarette éteinte entre les doigts le vent se lève les balance doucement et de leur visages tombent des masques jaunes arborant un sourire puis des masques aux bouches affichant un grand rire les masques tombent
- [BANLIEUE](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/banlieue/) - Sans doute, je ne suis pas le prince Hamlet, même si moi aussi je suis hanté par le dilemme «être ou ne pas être». Je ne suis pas Thomas Eliot non plus — celui-ci, voyons, bien qu’il ne fût pas le prince Hamlet lui non plus, circulait fièrement sur les grandes autostrades littéraires anglo- américaines,
- [GRUNDGESETZ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/grundgesetz/) - Ich, Howhannes Grigorjan, Bürger der Republik Armenien, habe das Recht yusammen mit der Staatsführung am frühen Morgen aufzuwachen und sicher zu sein, dass die Staatsführung alles unternommen hat, damit die Sonne im Osten aufgeht, die Wolken sich gemäß dem Wind bewegen und die Vögel unter meinem Fenster jenes Lied singen, dessen Text und Melodie per
- [66. ԱՆՆԱԽԱԴԵՊ ՍՐԱՑՈՒՄՆԵՐ ՆԱԽԸՆՏՐԱԿԱՆ ՔԱՐՈԶԱՐՇԱՎԻ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ – ԼՈՒԾՎԵՑ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԹԱՓԱՆՑԻԿՈՒԹՅԱՆ ԽՆԴԻՐԸ ԳԵՐՄԱՆԻԱՅԻ ՕԳՆՈՒԹՅԱՄԲ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/66-աննախադեպ-սրացումներ-նախընտրական-քա/) - Ճիշտն ասած, որոշել էի այս շաբաթ Մաեստրոյին հանգիստ թողնել, տեղյակ, որ նա զբաղված է անձնական կարգի խնդիրների լուծմամբ. նախորդ շաբաթվա հարցազրույցից արդեն գիտեի, որ նա որոշել է վաճառել քաղաքի ծայրամասերից մեկում գտնվող իր բնակարանը և տեղափոխվել կենտրոն: Իր ասելով, նա ձգտում է մտնել մարդամեջ: Ինչին մեծապես նպաստելու է այն հանգամանքը, որ նա վերջապես գտել է
- [67. ՀՆԱՐԱՎՈ՞Ր Է ՍՈՑԻԱԼԻԶՄ ԿԱՌՈՒՑԵԼ ՄԵԿ, ԱՌԱՆՁԻՆ ՎԵՐՑՐԱԾ, ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/67-հնարավո՞ր-է-սոցիալիզմ-կառուցել-մեկ-ա/) - Ճիշտ է, Մաեստրոն այս շաբաթ իր կյանքի երջանիկ շրջանն էր վայելում՝ ամուսնական մեղրամիսը, սակայն դա չխանգարեց, որ նա կիսվի մեզ հետ նախընտրական շրջանի ամենակարևոր օրերի մասին իր տպավորություններով: Նա դարձյալ նստած էր Մարտիրոս Սարյանի պուրակում և զրուցում էր ինչ-որ մի մորուքավոր երիտասարդի հետ: ՄԱԵՍՏՐՈ.- Ծանոթացեք, երիտասարդը նկարիչ է: Հիմնականում մրգեղեն է նկարում, սակայն չի խուսափում
- [ԱՄԵՆԱՄԵԾ ՀՐԱՇՔԸ ԿԱՄ ՍՈՎՈՐԱԿԱՆԻ ՀԱՅՏՆԱԳՈՐԾՈՒՄԸ / ԱԼԵՔՍԱՆԴՐ ԹՈՓՉՅԱՆ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/amenamec-hrashqy-kam-sovorakani-haytnagorcumy-aleqsandr-topchyan/) - Եթե պահանջ ծագեր Հովհ. Գրիգորյանի նոր գիրքը երկու բառով գրախոսելու, ապա նույն գրքի «Մանկություն» բանաստեղծության առաջին երկու տողը հրաշալի բնորոշում-գրախոսություն կդառնային. Եվ միայն մարդկանց դեմքերն են փոխվում, Իսկ հայացքը` երբեք: Բանաստեղծի համար հայացքը շատ իմաստներ ունի. տեսնել, զգալ, նույնիսկ հաղորդել… մի խոսքով, տվյալ դեպքում, հայացքը աշխարհը բանաստեղծորեն դիտելն է, գուցե և՝ նույն բանաստեղծությունը: Եվ այս
- [[:hy]ԽՈՍՏՈՎԱՆՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/khostovanutyun/) - Բազմաթիվ հարցեր են ինձ տանջում, Հերթով կհայտնեմ հիմա ձեզ, Նախ ինչո՞ւ են ինձ Արայիկ կանչում, Հետո էլ ինչո՞ւ եմ ես՝ ես: Ինչո՞ւ ես ծառ չեմ կամ էլ նապաստակ, Ինչո՞ւ համար ես չորս ոտք չունեմ, Ինչո՞ւ եմ խոսում – չեն խոսում նրանք, Կամ ինչո՞ւ պիտի գիշերը քնեմ: ԻՆՉՈՒ՞ ԵՆ ԻՆՁ ԱՐԱՅԻԿ ԿԱՆՉՈՒՄ Որովհետև երբ
- [[:hy]ԵՐԲ ՁՄԵՌԸ ԳԱ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/dsmer/) - Շուտով ձմեռը մեզ հյուր է գալու, Վերջին դեղինն են ծառերը թափել, Ու վեճ են անում՝ Ո՞ւմ է սազելու Ձյունե զգեստը, որ պիտի հագնեն: Եվ քամին հմուտ դերձակի նման Չափսերն է առնում բոլոր սարերի, Որ հենց ձյունը գա, Ամենքի համար Մի-մի սպիտակ վերարկու կարի…
- [[:hy]ՍԻՐՈՒՄ ԵՄ ՆՍՏԵԼ…[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/sirum-em-nstel/) - Սիրում եմ նստել մեր տանիքին, Ժամերով նայել անհուն երկնքին: Ու միտք եմ անում՝ Մեր տան կտուրից Աչքերս հառած աստղերին փայլուն, Թե գուցե մեկն էլ Նստել տան կտրին, Հեռու աստղերից Լուռ մե՜զ է նայում…
- [[:hy]ՀՐԴԵՀ Է ԸՆԿԵԼ, ՕԳՆԵՑԵՔ…[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/hrdeh/) - Հրդեհ է ընկել, օգնեցե՜ք, Օգնեցեք, վառվում է աշխարհը, Օգնեցեք, վառվում են փողոցները: Մարդիկ են վառվում, օգնեցե՜ք, Եվ տրամվայները, էլեկտրասյուները, Եվ անտառները, նաև դաշտերը, Տեսեք ինչպես է վառվում արագի՜լը Վառվող ծառի կատարին… … Իսկ դա պարզապես առավոտ էր, Դուրս էր գալիս արևը՜ շիկահեր ու գեղեցիկ…
- [[:hy]ԱՐԱՅԻԿԻ ՄՏԱԾՄՈՒՆՔԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/arayiki-mtatsmunq/) - Մայրիկս ասում է՝ դպրոցական ես, Արդեն հասուն ես, արդեն խելահաս, Կատվի պոչից էլ պիտի չքաշես, Պիտի նստես ու ողջ օրը կարդաս: Հետո դեռ ուրիշ բաներ է ասում՝ Պիտի քիչ խաղաս հիմա, ասում է: Իբր խաղալը ինձ էլ չի սազում, (Իսկ իմ կարծիքով շատ էլ սազում է): Մտածելու դեռ ինչքա՜ն բաներ կան, Ախր հե՞շտ
- [[:hy]ՆՈՐ ՏԱՐՎԱ ԳԻՇԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/nor-tarva-gisher/) - Եվ մի գիշերում Ճերմակեցին բոլոր տանիքները քաղաքի Ու բոլոր փողոցներն ու ծառերը: Հեքիաթային ու զարմանալի այս օրվա վերջում Պիտի հրաշք լինի. Անխուսափելի պիտի մեծանանք մենք՝ բոլորս. Եվ մեր դպրոցի տարեց պահակը, Որը կարծես թե Մեծանալու էլ ցանկություն չունի, Եվ փոքրիկ տղան մեր հարևանի, Որն էլ հույս չունի, որ կմեծանա, Դպրոց կգնա, Ու այդ
- [[:hy]ԱՆՈՒՇԻԿՆ ՈՒ ՏԱՏԻԿԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/անուշիկն-ու-տատիկը/) - Ամբողջ օրը ոտքի վրա, Գնում-գալիս անդադար, Ես չեմ տեսել երբեք նրան, Հանգիստ նստած, իր համար… Մեկ տեսնում եմ` լվա՜ցք, շորե՜ր… Խանութ գնալ, կամ՝ շուկա, Սպասում եմ ես անհամբեր, Թե տատիկը, երգ կգա: Աշխատում են ամբողջ օրը Իմ հայրիկն ու մայրիկը, Տանը մնում ենք երկուսով, Ես ու իմ լավ տատիկը: Իսկ ես էլ, դե, ինչքան աճեմ,
- [[:hy]ԶՐՈՒՑՈՒՄ ԵՆ ՓՈՔՐԻԿՆԵՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/զրուցում-են-փոքրիկները/) - Զրուցում են փոքրիկները. - Շատ մեղք են այս մայրիկները, Տես, հենց մատս ցավի մի քիչ, Կանչում եմ, մա՜, ցավեց մատս, Իսկ նա կասի, բալիկ, ոչինչ, Պաչիկ կանեմ, կանցնի՜ ցավը: Կամ խնձոր եմ ուզում եթե, Ի՞նչ եմ անում, կանչում եմ՝ մա~, Իսկ նա կասի, ի՞նչ պատահեց, Քաղցր խնձոր կտամ հիմա: Բա որ շունն է հանկարծ հաչում,
- [[:hy]68. ՑՆՑՈՂ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԳԼԵՆԴԵԼԻՑ. ԼՈՒԾՎԵԼ Է ԵՐԿՔԱՂԱՔԱՑԻՈՒԹՅԱՆ ԽՆԴԻՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/68-ցնոցող-նորություններ-գլենդելից-լուծ/) - Մինչ ամբողջ հանրապետությունը խրված էր ընտրական ու նախընտրական եռուզեռի մեջ, ուրախ լուր ստացվեց ամերիկյան Գլենդել քաղաքից: Պարզվում է՝ տեղի հայկական համայնքի, տարբեր կուսակցությունների, բարեգործական և հասարակական այլ կազմակերպությունների, ամերիկյան իշխանության ջանքերով և սերտ համագործակցությամբ կյանքի է կոչվել հայրենադարձության բոլորովին նոր, առաջավոր եղանակ, որն ամերիկահայ գաղութի խնդրանքով մշակել էր Մաեստրոն: Ստանալով այս լուրը, սլացա Մարտիրոս Սարյանի
- [[:hy]ՄԻ ՔԱՆԻ ԽՈՍՔ Ֆ. ԴԵ ՌՈԽԱՍԻ ԵՎ ՆՐԱ ՄԻԱԿ ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/mi-qani-khosq/) - «Սելեստինան» նախասերվանտեսյան շրջանի ամենանշանակալից ստեղծագործությունն է իսպանական գրականության մեջ, ուր, ըստ գրականագետների, նա ճիշտ այնպիսի տեղ է գրավում, ինչպես Չոսերի «Քենտրբերյան պատմվածքները»` անգլիական և Դանտեի «Աստվածային կատակերգությունը» իտալական գրականության մեջ: Գնահատության հնարավոր ծայրահեղությունն ու չափազանցվածությունը թողնելով մասնագետների խղճին, նշենք այն, ինչ կասկածից վեր է` Դանտեի պոեմի և Չոսերի պատմվածքների ժողովածուի նման այս դրաման ևս անցումային
- [[:hy]ՔՈ ԱՌԱՋԻՆ ԲԱՌԵՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/քո-առաջին-բառերը/) - Աշխարհը սկսվել է քո բառերով, Եվ այն ամենը, ինչ տեսնում ես հիմա, Քո առաջին բառերն են, Որ դու նվիրել ես մեզ: Ամենասկզբում մայրիկը եկավ, Որովհետև դու ամենասկզբում «մայրի՜կ» ասացիր: Նա կապեց գոգնոցը, Եվ սենյակները փայլեցին մաքրությունից, Եվ սենյակները լցվեցին մրգերի անուշ բուրմունքով, Իսկ այդ մրգերը քեզ համար են, Միայն ու միայն՝ քեզ:
- [[:hy]ԵՐԲ ԴՈՒ ԴԵՌ ՉԿԱՅԻՐ…[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/erb-du-der-chkayir/) - Երբ դու դեռ չկայիր աշխարհի վրա, Փակ էին խաղալիքի բոլոր խանութները Մեծ-մեծ կողպեքներով, Փակ էին բոլոր տիկնիկային թատրոնները Մեծ-մեծ կողպեքներով, Ծաղիկներն ունեին միայն երկու գույն՝ Սպիտակ էին ու սև, Օդապարիկները վատն էին ու անգույն, Արագ պայթում էին երկինք դեռ չելած… Իսկ մի օր Արևի շողշողուն ճառագայթների վրայով Ներքև սահեցին անթիվ-անհամար Գույնզգույն թիթեռներ: Նրանք անցան խաղալիքների
- [[:hy]...ԲԱՅՑ ՍԵՐՆ Է, ՍԵՐՆ Է ՄԵԶ ՏԱՆՈՒՄ ԱՌԱՋ / ԱՐՔՄԵՆԻԿ ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/բայց-սերն-է-սերն-է-մեզ-տանում-առաջ-արքմ/) - Հովհաննես Գրիգորյանի պոեզիայի մասին խոսելիս` բանաստեղծությունը ներկայացնող-բնորոշող, այսպես ասեմ` տեսակավորող ավանդական-կայուն տարազները մի տեսակ դառնում են ոչ լիարժեք, երբեմն` հնացած, իսկ շատ ավելի հաճախ` ավելորդ ու անտեղի: Թարմ ու ինքնատիպ էատարրերով կազմաբանված գրիգորյանական բանաստեղծությունը թելադրում-պարտադրում է որոշակի բառապաշարային-ձևակերպումային թարմացումներ նաև քննադատական անդրադարձներում: Քննադատությունը, երբեմն ակամա, առաջին պարագան մշտապես հաշվի է առել, իսկ ահա երկրորդ դեպքում
- [[:hy]ՀՈՎՀ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԸ ԺԱՄԱՆԱԿԻՆ ԴԻՄԱՑ. «ԴԱՆԴԱՂ ԺԱՄԵՐ»/ԳՐԻԳՈՐ ՊԼՏՅԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/գրիգոր-պլտյան-հովհ-գրիգորյանը-ժամանա/) - «Սարդը դուրս վազեց ժամացույցի ետևից` ամբողջովին ժամանակոտված» Հովհաննես Գրիգորյանի արտադրության մեջ Դանդաղ ժամերը կկազմե անկասկած էական հանգրվան մը: Միջին ծավալով այս հատորը կհամադրե, ըստ երևույթին, բանաստեղծին նախորդ գիրքերուն ընտրովի ամբողջը: Ըսի` ըստ երևույթին, որովհետև չեմ տեսած Երգեր առանց երաժշտությանը (1975) և Բոլորովին ուրիշ աշունը (1979), որոնցմե մասեր կուգան ինձի մամուլեն: Սակայն Անձրև մի տխուր առիթով գրքեն (1982) դեպի Դանդաղ ժամեր փոխադրված
- [[:hy]ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ. «ԸՆԴԱՄԵՆԸ ՄԻ ՏՈՂ ԵՎ ԸՆԴԱՄԵՆԸ… ՄԻ ԿՅԱՆՔ»/ ՍՈՒՐԵՆ ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հովհաննես-գրիգորյան-ընդամենը-մի-տող/) - Հովհաննես Գրիգորյանի մեկնաբանությամբ «բանաստեղծ նշանակում է նորարար» և «ինչքան մեծ է նրա տաղանդը, այնքան նա տարբեր է ու ինքնատիպ»[1]: Բայց նորարարին, բանաստեղծի ընկալմամբ, վիճակված է քարկոծվելու, մերժված լինելու ճակատագիրը: Եվ թեև նա, ժխտելով ավանդները` հակադրում է նորը, չյուրացվածը, կրելով ապազգային լինելու պիտակը, բայց, միևնույն ժամանակ, «ազգային գրականության մեջ գոյանում է Էյֆելյան աշտարակի պես»` ձուլվելով ազգային
- [[:hy]ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ ՊՈԵԶԻԱՆ (Նոթագրումներ մենագրության համար) / ԱՐՔՄԵՆԻԿ ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հովհաննես-գրիգորյանի-պոեզիան-նոթագր/) - Գրական մուտքը Հովհաննես Գրիգորյանի «Աշուն» հանրահայտ բանաստեղծությունը («Փողոցներում // ծառերից կախված…») ժամանակին այնպիսի մեծ աղմուկ բարձրացրեց գրական շրջանակներում, որ առ այսօր դրա արձագանքները շարունակում են որոշ օրինաչափություններ թելադրել: Մասնավորապես` Գրիգորյանի բանաստեղծական կենսագրությունը շատ-շատերի ընկալումներում սկսվում է հենց այդ բանաստեղծությամբ: Զուտ ստեղծաբանական, այն է` գրիգորյանական բանաստեղծության տեսակի ձևավորման առումով դա իրոք այդպես է, բայց ձևակերպել այն
- [[:hy]69. ԴՊՐՈՑՆԵՐԻ ՕՊՏԻՄԱԼԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՈՉ ԹԵ ԱՎԱՐՏ Է, ԱՅԼ ՍԿԻԶԲ. ՄԱԵՍՏՐՈՆ ՀԱՆԴԵՍ Է ԳԱԼԻՍ ՆՈՐԱՆՈՐ ԱՍՊԱՐԵԶՆԵՐ ՕՊՏԻՄԱԼԱՑՆԵԼՈՒ ԾՐԱԳՐՈՎ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/69-դպրոցների-օպտիմալացման-ծրագիրը-ոչ-թե/) - Այս լուրն առնելուն պես սուրացի Սարյանի պուրակ, ուր «ԻՄ ԿՅԱՆՔԸ» կենսագրական նկարահանումների ընդմիջումներին կարճ ժամանակով վերադառնում էր ականավոր քաղաքական-հասարակական գործիչը: ԹՂԹԱԿԻՑ.- Մաեստրո, մենք տեղեկացանք, որ դպրոցների օպտիմալացումը մեծ խանդավառություն է առաջ բերել Ձեր հոգում, և դուք դրա հիման վրա հղացել եք նորանոր ասպարեզներ օպտիմալացնելու ծրագիր: ՄԱԵՍՏՐՈ.- Այո, զավակս, դպրոցների օպտիմալացումն իրոք տակնուվրա արեց իմ հոգին,
- [[:hy]70. ՕՊՏԻՄԱԼԱՑՈՒՄԸ ՈՐՊԵՍ ՈՒՂԻՂ ՃԱՆԱՊԱՐՀ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/70-օպտիմալացումը-որպես-ուղիղ-ճանապարհ/) - Հայ ժողովուրդն այս օրերին սարսափով երկու բանի է սպասում՝ մոտալուտ ձմռան անխուսափելի ցրտերին և գների նույնքան անխուսափելի թանկացմանը: Շատ ավելի դառնահամ է այն ուսուցիչների (այժմ՝ նախկին ուսուցիչների) սպասումը, որոնք հարազատ կառավարության երկարամյա տքնաջան աշխատանքի արդյունքում մտահղացած և իրականացրած օպտիմալացման խիստ առաջադիմական ծրագրի հետևանքով համալրեցին հայ գործազուրկների կուռ և համերաշխ շարքերը: Ժողովրդի առջև ծառացած վերոհիշյալ մտահոգությունները
- [[:hy]ՀԱՅ  ԺՈՂՈՎՐԴԻ  ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ  ՀԱՄԱՌՈՏ  ՁԵՌՆԱՐԿ  ՆՐԱՆՑ ՀԱՄԱՐ, ՈՎՔԵՐ  ՀԱՍՏԱՓՈՐ ԳՐՔԵՐ ԿԱՐԴԱԼՈՒ  ՈՉ  ԺԱՄԱՆԱԿ  ՈՒՆԵՆ,  ՈՉ  ԷԼ  ՑԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հայ-ժողովրդի-պատմության-համառոտ-2/) - գլուխ առաջին. վաղ նախնադար Ահա, սկսած վաղ նախնադարից ապրում եմ ես իմ ժողովրդի հետ այս քարերի վրա, այս ժայռերի մեջ ու ծերպերից մի կերպ կառչած, որովհետև արոտներն ու դաշտերը, բերրի հողերը տարել են վաղուց… Ձեր ինչի՞ն է պետք հողը, ասել են, արոտներն ու դաշտերը ձեր ինչի՞ն են պետք, չէ՞ որ դուք խելացի ու աշխատասեր
- [[:hy]ՄԱՐԴԱՀԱՄԱՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մարդահամար-2/) - Անաղմուկ շարվենք պատերի տակ, ինչպես գնդակահարության պահին` վաղ առավոտյան, քնաթաթախ, շլմորած, աչքերը տրորելով: Խուզած գլուխներով ձմերուկներ` բանտարկյալի շերտավոր հագուստներով: Իսկ թփերի մեջ, դեսուդեն աղոտ պլպլում են դեղին հետույքները դդումների: Ընդհատված է քամու աշխատանքը` կվերսկսի փչել, տերևների խստագույնս հաշվարկից հետո միայն: Հաշվե՞լ, թե՞ չհաշվել չվող թռչունները: Հաշվե՞լ, թե՞ չհաշվել դասականներին, նրանց, ում արձանները կանգնած են նշված
- [[:hy]ՆԵՌ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նեռ-2/) - Այո, թերևս Ստրավինսկի, որևէ հատված, ասենք, «Ագոն» բալետի երաժշտությունից, թեև ոմանք, համոզված եմ, աղմուկ են բարձրացնելու և պահանջելու են բոլորովին ուրիշ ստեղծագործություն, բոլորովին ուրիշ հեղինակից: Ինչևէ: Լեփ-լեցուն դահլիճ, ուր սովորական ծառեր են աճում, և շրջում են աշնանային հղի զամբիկներ, որոնք մերթընդմերթ ծառս են լինում և խրխնջում` անհայտ կենդանու ներկայությունից սահմռկած: Այլևս ոչ մի արտառոց երևույթ:
- [[:hy]ՍՈՆԱՅԻ ՆՈՐ ԽԱՂԸ [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սոնայի-նոր-խաղը/) - Խաղալիքներն է շարել իրար կողքի՝ հատակին և ո՞րտեղից է ճարել մոր խալաթը՝ մեծ ու հին: Եվ կանչում է՝ շո՛ւտ, եկե՛ք, նոր խանութ եմ ես բացել, մի ամաչեք, համեցեք, տեսեք ինչ եմ ստացել: Դե, հայրիկ ջան, արի մոտ, ի՞նչ ես ուզում, շուտ ասա, լավ ծխախո՞տ... ծխախո~տ... ափսո~ս, հենց նոր վերջացավ... Հերթը հասավ, տատիկ, քեզ, ի՞նչ եմ
- [[:hy]ՃԱՆԱՊԱՐՀՈՐԴ ՍՈՆԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ճանապարհորդ-սոնան/) - Փոքրիկ տիկնիկ, մեծացի՛ր, ինձ պես մեծ բալիկ դարձիր, մենք կգնանք ման գալու, այնքան բան կա տեսնելու: Հայրիկին մենք չենք ասի, մայրիկին էլ չենք ասի, առանց տատիկ, առանց պապ, մենք երկուսով կիջնենք բակ: Արդեն մեծ եմ, դու գիտե՞ս, չվախենաս, չտխրես, կելնենք փողոց հետո, տե՛ս, միայն ձեռքս չթողնես... Կնստենք մի մեքենա, կասեմ՝ քեռի, դե գնա, պիտի տանեմ
- [[:hy]ՍՈՆԱՆ ՈՒ ԴԱՇՆԱՄՈՒՐԸ[:en]ՍՈՆԱՆ ՈՒ ԴԱ[:ru]ՍՈՆԱՆ ՈՒ ԴԱ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սոնան-ու-դաշնամուրը/) - Վա՜յ, այս ինչ ձայն է, այս ինչ աղմուկ է, էլի Սոնա՞ն է կողքի սենյակում, դաշնամո՞ւր է նա էլի նվագում... Հիմա ի՞նչ ձայն է, ի՞նչ ձայն է գալիս. կողքի սենյակում Սոնան է լալիս: Եվ մայրիկին է կանչում, բողոքում, թե ինչու՞, ինչու՞ դաշնամուրն համառ լավ է նվագում քույրիկի համար, իսկ երբ Սոնան է մոտենում նրան՝ աղմուկ
- [[:hy]ԿԱՄՔ ԱՌ ԲԱՐՈԿԿՈ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/կամք-առ-բարոկկո/) - Մեր գեղագիտական ճաշակների նոր ուղղության հետաքրքրական նախանշան է դեռևս նախապատերազմական եվրոպական մտքի կրած գաղափարների և զգացմունքների փոփոխությունը: Վեպն այլևս մեզ չի հետաքրքրում. այն դետերմինիզմի[1] դիրքորոշում է, պոզիտիվիստական գրական ժանր: Փաստն անվիճելի է: Ով կասկածում է, թող վերցնի Դոդեի կամ Մոպասանի գրքերը, և կզարմանա, թե ինչ քիչ են դրանք հուզում և ինչքան թույլ են հնչում: Մյուս կողմից,
- [[:hy]«ԲԱՆԱՍՏԵՂԾ» ՆՇԱՆԱԿՈՒՄ Է ՆՈՐԱՐԱՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/բանաստեղծ-նշանակում-է-նորարար/) - (Պատասխաններ «Գրական թերթի» հարցաթերթիկին) 1. Ավանդների և նորարարության պրոբլեմն ինչպե՞ս է դրսևորվում ժամանակակից պոեզիայում 2. Ինչպե՞ս եք գնահատում խորհրդային բազմազգ պոեզիայի արդի վիճակը: 3. Ինչպիսի՞ն են ժամանակակից պոեզիայի զարգացման միտումները: 1. Իմ խորին համոզմամբ այս պրոբլեմն ավելի շատ տեսության մեջ է ապրում, քան թե բուն գրականության: Բոլոր արվեստագետները, այդ թվում նաև գրողները, իրենց տաղանդի ընձեռած
- [[:hy]ԹԵ ԻՆՉՊԵՍ «ԱՆՀԵՏԱՑԱՎ» ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/թե-ինչպես-անհետացավ-բանաստեղծությ/) - Պատկերացնո՞ւմ եք, թե ինչ կլիներ հայ ժողովրդի մշակույթի վիճակը, եթե մենք մյուս ազգերից փոխ չառնեինք ջութակը: Եվ երբ այժմ ջութակը կատարում է կոմիտասյան «Կռունկը», մենք ասում ենք` չկա ավելի ազգային բան, քան սա: Եվ բոլորովին չենք հիշում, որ ջութակը հայկական, ուրեմն նաև ազգային գործիք չէ: Ոչ ոք չի կարող պնդել, որ հայերն են գրել առաջին
- [[:hy]ԶՐՈՒՅՑՆԵՐ ՔՆՆԱԴԱՏԻ ՀԵՏ... ՎԱՐԱԳՈՒՅՐԻ ԵՏԵՎԻՑ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/զրույցներ-քննադատի-հետ-վարագույրի-ետ/) - Բանավեճով տարված` չնկատեցինք, թե ինչպես ամառն անցավ: Ահա և խորանում ենք աշնան մեջ` եղանակներից ամենաբարենպաստը ճտերը հաշվելու առումով: Եվ միգուցե դա է պատճառը, որ թեև վաղուց հնչել է քննադատի կտրական հրամանը` կատակերգությունն ավարտված է, իջեցնել վարագույրները, բայց և այնպես բանավեճը շարունակվում է… Մարելով ու վերաբորբոքվելով` այն արդեն տևում է շուրջ տասնհինգ տարի. այդ ընթացքում բանաստեղծները,
- [[:hy]ՀՈԳՍԵՐ, ՈՐ ՄԻՇՏ ՄԵԶ ՀԵՏ ԵՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հոգսեր-որ-միշտ-մեզ-հետ-են/) - Մտնում եմ քննադատների դրության մեջ. արտակարգ դժվարացել է պոեզիայի` հատկապես երիտասարդական պոեզիայի մասին գրելը: Եվ ի՜նչ արագ անցան այն «երանելի» ժամանակները, երբ քննադատների համար պարզ էր տեսադաշտը, ամեն ինչ երևում էր ինչպես ափիդ մեջ… Իսկ հետո բազմահարկ շենքեր, մեծ-մեծ գործարաններ կառուցվեցին… և դրությունը բարդացավ: Մտնում եմ քննադատների դրության մեջ և հասկանում, թե ինչու են նրանք
- [[:hy]ՆԱՄԱԿԸ, ՈՐԸ ՔԵԶ ԵՐԲԵՔ ՉԻ ՀԱՍՆԵԼՈՒ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նամակը-որը-քեզ-երբեք-չի-հասնելու/) - Ամեն ինչ բաժանված է արդեն, և աստղերը, և արևը, և լուսինը: Ես գլխահակ եմ գալիս քեզ մոտ, ես ամաչում եմ սարսափելի, որովհետև ոչինչ չունեմ քեզ նվիրելու. որովհետև ամեն ինչ բաժանված է ու նվիրված: Եվ այս բառերը` օտար արևներ, և մերկ ծառերը, և քո կարոտը անչափ տխուր են, անչափ հուսահատ, որովհետև այս նամակը երբեք քեզ չի
- [[:hy]ՀԱՅԱՍՏԱՆ[:ru]АРМЕНИЯ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հայաստան/) - Սա իմ երկիրն է - չափսերով այնպիսին,, որ կարող եմ վերցնել հետս, թե մի հեռու տեղ գնամ: Փոքրիկ` ինչպես ծերացած մայր, փոքրիկ` ինչպես նորածին զավակ, իսկ քարտեզի վրա ընդամենը արցունքի մի կաթիլ… Սա իմ երկիրն է - չափսերով այնպիսին, որ ազատորեն տեղավորել եմ սրտիս մեջ, որ չկորցնեմ հանկարծ…
- [[:hy]ԹԵ ՈՒՆԵՆԱՅԻ ՍԵՓԱԿԱՆ ԱՆԱՊԱՏ[:en]IF I HAD MY WILDERNESS[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-if-i-had-my-wilderness/) - Թե ունենայի սեփական անապատ կկանչեի աշխարհի բոլոր առյուծներին և կասեի` նայեք, ինչքան ավազ կա ինձ մոտ և ինչքան ազատություն: Ցույց կտայի արևը, կասեի` ոչ ոք չի կարող այստեղ ձեզ ասել, որ գայլ եք, ոչ ոք չի կարող սափրել ձեր բաշերը: Կասեի` տեսնո՞ւմ եք ինչքան լռություն կա այստեղ – ձերն է, պատառոտեք այն ձեր արծաթ մռնչոցով:
- [[:hy]ԵՐԲԵՄՆ[:en]SOMETIMES[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/երբեմն-2/) - Երբեմն անձրևը տևում է ավելի քան (չափազանց երկար) և ես ստիպված գրիչ եմ վերցնում և գրում եմ խառնաձայն տողեր` այդ խոնավ միապաղաղության մեջ ինչ-որ փոփոխություն մտցնելու հուսահատ ճիգով: Երբեմն արևը չի տաքացնում հնարավորին չափ, իսկ Ջորդանո Բրունոն շարունակում է խորովվել բենգալյան կրակի վրա, թեև երկրագունդը վաղուց դադարել է պտտվելուց, այնինչ, կանգ առած ժամացույցի նման հարկավոր
- [[:hy]ՀԱՅՐԵՐԻ ՀՈՂ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հայրերի-հող/) - Ես այս երգը երգում եմ կանգնած, որովհետև դու նա ես, ում խաղաղության համար զոհվում են առանց կասկածելու, որովհետև դու նա ես. ում համար կռվի են ելնում առանց հրամանի, որին ասում են` միակ, կարոտում են հեռվից, և կարոտից արտասվում են օտար սրճարաններում և չգիտես թե ուր լողացող նավերի վրա: Ես այս երգը երգում եմ սկզբից, որովհետև
- [[:hy]ՓՈՂՈՑՆԵՐՈՎ ԱՆՑՆՈՒՄ ԵՆ ԿՈՒՅՐ ԱՂՋԻԿՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/փողոցներով-անցնում-են-կույր-աղջիկներ/) - Փողոցներով անցնում են կույր աղջիկներ: Նրանք գավազան ունեն ձեռքերին և քայլում են քսվելով պատերին: - Եթե դու ինձ սիրեիր, ես քեզ կտայի քո կապույտ աչքերը: Փողոցներում առանց ամաչելու լալիս են բանաստեղծները, նրանք գլուխները խոնարհել են, իսկ կույր աղջիկները քայլում են և չեն տեսնում նրանց: - Ես քեզ կտայի քո կապույտ աչքերը, և դու կտեսնեիր ինձ:
- [[:hy]ԱՐՏԱՀԵՐԹ  ՋՐՀԵՂԵՂ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/արտահերթ-ջրհեղեղ-2/) - Հարմարվենք ջրին և վարժվենք ապրել նրա խորքերում, ամեն օր գոնե կես ժամ պառկենք ջրով լի վաննայի հատակին և հետո չեք էլ նկատի, թե ինչպես կեսը կդառնա մի ժամ, ապա երկու, երեք… և հետո այլևս չեք ուզենա դուրս գալ ջրի տակից… Հարմարվեք ջրին և վարժվեք ապրել նրա խորքերում. շտապեք, որովհետև շուտով բոլոր ծովերը կմիանան իրար, բոլոր
- [[:hy]ՆԵՌ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նեռ/) - Այո, թերևս Ստրավինսկի, ասենք, որևէ հատված, «Ագոն» բալետից, թեև ոմանք, համոզված եմ, աղմուկ են բարձրացնելու և պահանջելու են բոլորովին ուրիշ հատված, բոլորովին ուրիշ հեղինակից: Ինչևէ: Լեփ-լեցուն դահլիճ, որտեղ սովորական ծառեր են աճում, և շրջում են աշնանային հղի զամբիկներ, որոնք մերթընդմերթ ծառս են լինում և խրխնջում` անհայտ կենդանու ներկայությունից սահմռկած: Այլևս ոչ մի արտառոց երևույթ: Ընդամենը
- [[:hy]ԵՂԻՇԵ ՉԱՐԵՆՑ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եղիշե-չարենց/) - Դժվար է քարը քարին դնել այս հողի վրա, դժվար է պատ շարել այս հողի վրա, որն անվերջ ցնցվում է երկրաշարժներից, անցվերջ ցնցվում է՝ հեկեկացողի մարմնի նման… … Իզուր աշխատանք՝ երկիր կառուցել, քար քարի դնել այն հողի վրա, ուր դեռ քար չկա – հողի տակ նետված ցավից նվվացող դառնացած հոգու հեկեկոցի մեջ անվերջ ցնցվող մարմնի վրա…
- [[:hy]ՄԱՐԴԱՀԱՄԱՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մարդահամար/) - Անաղմուկ շարվենք պատերի տակ, ինչպես գնդակահարությունից առաջ՝ վաղ առավոտյան, աչքերը տրորելով, քնաթաթախ ու շլմորած, խուզած գլուխներով ձմերուկներ` բանտարկյալների շերտավոր հագուստներով: Իսկ թփերի մեջ դեսուդեն աղոտ պլպլում են դեղին հետույքները դդումների: Ընդհատված է քամու աշխատանքը` կվերսկսի փչել, տերևների խստագույնս հաշվարկից հետո միայն: Հաշվե՞լ, թե՞ չհաշվել չվող թռչուններին: Հաշվե՞լ, թե՞ չհաշվել դասականներին, նրանց, ում արձանները կանգնած են
- [[:hy]ՄԻԼԵՆԻՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/միլենիում-2/) - Անցյալը - ավարտված գերեզմանոց, ուր հայացքներ են թափառում, իսկ աչքերը փակվել են վաղուց` ձայների անտառ, տոնածառի նման գունագեղ հեքիաթներ. բենգալյան կրակներով լուսավորված ներսից, խնամված ու մշակված գազոնները առասպելների` արյունով ու արցունքով լղոզված գեղեցիկ պատմություններ, որոնք երեխաները սերտում են դպրոցում, իսկ մեծահասակները աֆորիզմներով և իմաստուն նախադասություններով հագեցած ներկայացումներ են սարքում բեմերի վրա` կենդանի մարդկանց հագցնելով հանգուցյալների
- [[:hy]ՏՈՆԱՎԱՃԱՌ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/տոնավաճառ/) - Ձմեռն իր թատերաշրջանն ավարտում է չոր ու արևոտ օրերով: Առնո՞ւմ ես, թե՞ ծախում – այս հարցերն են թևածում փողոցներում, հրապարակներում, խաչմերուկներում ալեկոծվող մարդկանց հոծ բազմության գլխավերևում: Մարդու Որդին անցավ` կքված գերանակապ վիթխարի խաչի տակ: - Հրաշալի փայտ է,- գնահատեցին անմիջապես,- առնո՞ւմ ես, թե՞ ծախում… - Փոխում եմ ձեր հոգու փրկության հետ,- եղավ պատասխանը: Ահա, մի
- [[:hy]ՈՎՔԵ՞Ր ԵՆ ԱՅՍ ՄԱՐԴԻԿ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ովքե՞ր-են-այս-մարդիկ-2/) - Ովքե՞ր են այս մարդիկ – տարակուսանքով նայում ես կրպակի պատուհաններից համառորեն ժպտացող կինոաստղերի մաքուր սափրված դեմքերին և սքանչելի ատամնաշարերը բացած գեղեցիկ կանանց, որոնք, միգուցե, վաղուց են ծերացել: Մանեկեններն խանութների ցուցափեղկերում անցկացնում են հերթական գիշերը, անշարժ կանգնած նույն դիրքով` Ղովտի կնոջ նման: Մանեկենները: Ահա, մի նոր խոսակցության սկիզբ, որը հասունանում է ինչպես անապատի բույս, հասունանում է
- [[:hy]ԱՄԵՆ ԻՆՉ ՎԵՐԱԴԱՌՆՈՒՄ Է...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ամեն-ինչ-վերադառնում-է-2/) - Ամեն ինչ վերադառնում է: Սովորական պատմություն է` շուկայի ճանապարհին տեսնել վաղուց մեռած հայրիկիդ, որ վերադառնում է տուն աշխատանքից (անպայման շուկայով), չի սիրում դատարկ ձեռքերով տուն մտնել: Այլևս չես զարմանում, երբ տեսնում ես, թե ինչպես է մայրդ վախվխելով կտրում- անցնում փողոցը - երևի, էլի սոցապից է գալիս, ուր ամեն հինգշաբթի գնում է բողոքելու` թոշակը կտրելու համար.
- [[:hy]ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/պատմություն-պատմության-մասին/) - Ինչ հրաշալի տեսարան – ձի հեծած շրջել քաղաքի փողոցներով վիթխարի թուրը կողքիցդ կախած՝ ծայրը կայծեր է արձակում քսվելով ասֆալտին… Ամենուրեք Պոնտացի Պիղատոսի պատկերներն են՝ բոլոր շենքերի բոլոր պատերին, բոլոր ամպերին ու բոլոր լեջներին… Նախընտրական ժպիտը դեմքին, առաջին պլանում ձեռքերը՝ մաքուր լվացած… Գնեցեք այսօրվա թերթերը,- կանչում է կիսամերկ, գզգզված մազերով մի տղա՝ ճարպկորեն ցատկոտելով ծառերի ճյուղից
- [[:hy]ՆՈՐ  ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նոր-ժամանակներ-2/) - Նորից ավերակների քաղաքում… Վհատ ուրվականներ, որոնք թափառում են խարխուլ ու փոշոտ երկնքի տակ: Անխուսափելի հանդիպումներ հին ընկերների հետ, շատերն առևտուր են անում, բայց ինձ հետ խոսում են Վելասքեսի մասին: Մեկն իր անձնական գրադարանն էր վաճառքի հանել, և մայթի բազրիքին շարած գրքերի արանքում չհասցրեց թաքցնել` տեսա նաև իմ գրքերը, որոնք ժամանակին նվիրել էի նրան… Բացեցի առաջին
- [[:hy]ԹԱԿԱՐԴ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/թակարդ-2/) - Երջանիկ ընտանիքը ապրում էր փակուղի քշված վագոնի մեջ, որի ապակիները կոտրվել էին երկրաշարժից շատ տարիներ առաջ, երբ երկիրը չէր շարժվում, չնայած պտտվում էր արեգակի շուրջբոլորը: - Ի՞նչ ծրագրեր ունեք,- հարցրեց թղթակիցը, երբ Յոթվերքի ղողանջները տարածվեցին հեռու հեռվից, և տնական օղին ու թթու դրած վարունգը հրաշալի նատյուրմորտ ձևավորեցին չթե գունաթափ վարագույրների ֆոնին, տկլոր սեղանի վրա, որի
- [[:hy]ՄԻՆՉ ԿԱՐԱՊՆԵՐԸ ՎԵՐՋԻՆ ԵՐԳ ԵՐԳԵԼՈՎ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մինչ-կարապները-վերջին-երգ-երգելով/) - Մինչ կարապները վերջին երգ երգելով բազմացան ու լցրեցին աշխարհը եղերական փետրավորներով, դինոզավրերը լռելյայն վերացան առանց երգ ու նվնվոցի, ինչպես իսկական տղամարդուն է վայել` լեզուն ատամների տակ ամուր սեղմած: Ամառ-ձմեռ սև կոստյումներով անթրաշ քեռիներս իրար ետևից հեռացան այս աշխարհից: Առաջինը հայրս և ապա հորեղբայրներս (ամառ-ձմեռ սև կոստյումներով, անթրաշ) հեռացան: Ամեն շաբաթ մորս հետ եկեղեցի գնալիս տեսնում
- [[:hy]ՁՅԱՆ ՄԵՋ ԳՏՆՎԱԾ ԻՐԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ձյան-մեջ-գտնված-իրեր/) - մի փետուր, որը իմ եղբայրն է կորցրել – ագռավը երեք կաթիլ արյուն, որը ավազակն է թափել հայրս մի տերև պոկված չորացած ճյուղերից ընկած ձյան վրա իմ հարսնացուի կոշիկները նուրբ մի նամակ պարոն փոխպրեզիդենտից մի քար մատանի մի կույտ չոր ծղոտ-պատերազմն է թաղված կույտի տակ վաղուց շատ վաղուց պատռիր նամակը պատռիր կոշիկը գրիր փետուրով տերևի վրա
- [[:hy]ԲԱՐՁՐ ԿԱՐԳԻ ԴՊՐՈՑԻ ԴԱՍԱԳՐՔՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/рус-բարձր-կարգի-դպրոցի-դասագրքում/) - Հանս Մագնուս Էնցեսբերգեր Մի կողմ դիր բանաստեղծությունները որդիս Կարդա ուղևորման ծրագրերը - նրանք ճշգրիտ են Քանի դեռ ուշ չէ բաց ծովային քարտեզները Եղիր զգոն, մի երգիր, նետիր մի կողմ ձոները Կհնչի ժամը և նրանք ցուցակ կփակցնեն դարպասներին Եվ կխարանեն բազմաթիվ հետաքրքիր տեսարաններ Դիմադրողների կրծքերի վրա Սովորիր թաքնվելու արվեստը սովորիր ավելին քան ես Սովորիր փոխել
- [[:hy]ՀԱՅ  ԺՈՂՈՎՐԴԻ  ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ  ՀԱՄԱՌՈՏ  ՁԵՌՆԱՐԿ  ՆՐԱՆՑ ՀԱՄԱՐ, ՈՎՔԵՐ  ՀԱՍՏԱՓՈՐ ԳՐՔԵՐ ԿԱՐԴԱԼՈՒ  ՈՉ  ԺԱՄԱՆԱԿ  ՈՒՆԵՆ,  ՈՉ  ԷԼ  ՏՐԱՄԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հայ-ժողովրդի-պատմության-համառոտ/) - Գլուխ առաջին. վաղ նախնադար Ահա, սկսած վաղ նախնադարից ապրում եմ ես իմ ժողովրդի հետ այս քարերի վրա, այս ժայռերի մեջ ու ծերպերից մի կերպ կառչած, որովհետև արոտներն ու դաշտերը, բերրի հողերը տարել են վաղուց… Ձեր ինչի՞ն է պետք հողը, ասել են, արոտներն ու դաշտերը ձեր ինչի՞ն են պետք, չէ՞ որ դուք խելացի ու աշխատասեր մարդիկ եք
- [[:hy]ԱՌԱՎԵԼ ՎԱՂ ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/1-առավել-վաղ-ժամանակներ1/) - Առաջին տպավորությամբ հանգուցյալը 80-ից անց էր: Հետագա համառոտ զննությունից գալիս էիր այն եզրակացության, որ նա 90-ից էլ էր թերևս անց: Առավել ուշադիր ուսումնասիրությունը բերում էր այն համոզման, որ վերջինս անց էր հնարավոր բոլոր երկանիշ, եռանիշ և այլ թվերից, և ի հավելումն այդ ամենի, վերոհիշյալ հետազոտությունները ստիպում էին այդ ոչ առանձնապես արգասավոր գործով զբաղվողին, եթե նա
- [[:hy]ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ ՆԱԽԱԲԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/անհրաժեշտ-նախաբան/) - Մեր այս պատմությունների շղթան, որոնցից յուրաքանչյուրը նույնքան կարող է գոյություն ունենալ մյուսների միասնության մեջ, ինչքան և անջատ-անջատ, անշուշտ, կարելի էր սկսել հենց այն օրվանից, երբ Հին ու Նոր քաղաքները միացան իրար, երբ Նոր քաղաքի (ինչպես կոչվում էր գերեզմանոցը) ամենաթարմ շիրիմն իր եզրագծով քսվեց Հին քաղաքի սահմանին, ավելի ճիշտ՝ իր մի կեսով խրվեց նրա մեջ: Իսկ
- [[:hy]ՊԱՏՄՎԱԾՔ ՎԻՊԱԿԻ ՄԱՍԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/պատմվածք-վիպակի-մասին/) - Ոմանց թվում է, թե կյանքն իրենց սեփականությունն է, և այն նրանք, իբր, ապրում են ըստ սեփական ցանկության՝ շատերը նոթատետր են պահում, ուր ժամ առ ժամ, օր առ օր նշում են անելիքները, ոմանք նույնիսկ րոպեներն են նախատեսում։ Ասենք, գրում են. 10 անց 25 րոպե – զանգել Մարթային և հիշեցնել, որ գերեզմանոց՝ մայրիկի շիրիմին այցելելու հերթը նրանն
- [[:hy]71. ԵԹԵ ՔՐՍԻՏՈՍԻ ԽԱՉԸ ԲՐՈՆԶԻՑ ԼԻՆԵՐ…[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/71-եթե-քրսիտոսի-խաչը-բրոնզից-լիներ/) - Մաեստրոն, վերադառնալով արձակուրդից, անմիջապես նկատում է, որ գողացել են իր մանկության ընկերոջ՝ Հովհաննես Այվազովսկու հուշարձանի բրոնզե վրձինը և դրանից հանգում է այն եզրակացության, որ մենք ազգովի ինչպես եղել, այդպես էլ մնացել ենք բրոնզե դարում… Հաշվի առնելով ստեղծված սպառնալի իրադրությունը՝ գրական, հասարակական-քաղաքական ականավոր գործիչը դիմել է կառավարություն՝ հրատապ ու անհետաձգելի առաջարկությամբ: Արձակուրդից վերադարձած Մաեստրոյին ողջունելու և
- [[:hy]ԴՈՒՆ ԿՐԱԿ, ՀԱԳԱԾԴ ԿՐԱԿ…[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/դուն-կրակ-հագածդ-կրակ/) - Ինչպես հոդվածիս վերնագիրն է պարզորոշ հուշում, խոսքն այստեղ գնալու է դիակիզարանների մասին: Ավելի ճիշտ` այն մասին, թե հասունացե՞լ է արդյոք ժամանակը` վառելու հայ մարդկանց բառիս ամենաբուն իմաստով: Անշուշտ մեռնելուց հետո: Իսկ մինչև մեռնելը նրանց վառում են իշխանությունները. վառին թողեցին - այսպես են գնահատում ոմանք այդ գործընթացը: Միտինգներում: Իսկ հիմա արդեն, դատելով մամուլում ծայր առած բանավեճերից,
- [[:hy]ԱՎԱԶԻ ԵՎ ԾՈՎԻ ՄԻՋՈՎ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ավազի-եվ-ծովի-միջով/) - Ավազի և ծովի միջով քայլում է մի ծերունի, առանց երգելու և առանց խորհրդավոր թատերականության: Նռների և թզերի միջով քայլում է մի ծերունի, որը երբեք չի պարծենում անխոնջ քայլելու իր անուրանալի շնորհքով: Առավոտ է, և եթե արև կա ու խաղաղություն, ուրեմն արևի ու խաղաղության միջով քայլում է մի ծերունի: Իսկ դաշտերում մաքուր սափրված ոչխարներ են արածում,
- [[:hy]ԻՆՉ-ՈՐ ՀԵՌԱՎՈՐ ԵՐԿՐՈՒՄ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ինչ-որ-հեռավոր-երկրում/) - Ինչ-որ հեռու, հեռավոր երկրում ապրում է թագավորը և հրամաններ է արձակում: Նա ամեն առավոտ շարում է զորքը, համբուրում է թագուհու ճակատը, հետո լվացվում է և դուրս է գալիս թափառելու: Զորքը գնում է նրա հետևից, և նրանք գնում են դաշտերով, ձորերով, անտառներով, լեռներով և չեն հանդիպում թշնամուն: Եվ հետո նրանք ետ են դառնում` լեռներով, անտառներով, ձորերով,
- [[:hy]ԹԱՆԿԱԳԻՆ ԻՐԵՐԻՑ ԲԱԺԱՆՈՒՄԸ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/թանկագին-իրերից-բաժանումը/) - Թանկագին իրերից բաժանումը միշտ էլ դառնություն է պատճառում մեզ, և մենք երբեք չենք կարողանում համակերպվել, իսկ արցունքները բոլորովին էլ չեն թեթևացնում: Հնարավոր բոլոր պատճառների առկայության դեպքում կարելի է լինել դժվախտ կամ բախտավոր, ընտրության առիթ եթե վիճակվի վարվեցեք խոհեմաբար, մահկանացուներ: Գիշեր ու ցերեկ՝ ահա պատճառը մեր բոլոր հնարավոր թուլությունների, լույսի աղբյուրի ինչ-որ ժամանակավոր բացակայության հատվածում մենք
- [[:hy]ԳԵՏԻ ՀՈՍԱՆՔՈՎ ՆԵՐՔԵՎ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/գետի-հոսանքով-ներքեվ/) - Գետի հոսանքով ներքև լողում էր մի ջութակ: Բայց ի՜նչ ջութակ էր դա՝ ամբողջովին ծաղկանկար, անչափ գեղեցիկ մի բան: Իսկ գետի ափին կանգնած էր մի ջութակահար: Բայց ի՜նչ ջութակահար էր դա՝ ամբողջովին արցունքների մեջ կորած: Իսկ հեռու-հեռվից նրան է մոտենում մի աղջիկ. մերկ, ինչպես երաժշտությունը և գեղեցիկ, ինչպես ջութակը ծաղկանկար: Իսկ երբ լուսինը դուրս եկավ, գետերում
- [ԱՄԵՆԱ, ԱՄԵՆԱ ՍՈՆԱՆ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ամենա-ամենա-սոնան/) - Առաջին օրն էր, Սոնան հևիհև Վազքով տուն եկավ, հազիվ էր խոսում: - Մայրիկ ջան, գիտե՞ս, թե ինչ է եղել՝ Լիքը Սոնա կար մանկապարտեզում… Մեկը շեկլիկ էր, մազերը երկար, Մեկը սևուկ էր, աչքերը փայլուն, Մեկը ինձնից բոյով էր, նիհար, Մեկն էլ փոքրիկ էր, հազիվ էր քայլում: Բայց դե, նրանց մեջ, գիտե՞ս մայրիկ ջան, Ես եմ ամենա,
- [[:hy]ԶՐՈՒՅՑ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/զրույց/) - Համոզում է մայրիկը. - Տանը մնա, Սոնա ջան, դուռը հանկարծ չբացես, գնամ, տեսնեմ, իմ փոքրիկ, թե խանութում մեր մոտիկ ի՞նչ լավ բան են ստացել: Տանը մնալ չի ուզում, Սանան մորն է համոզում. - Սահնակը տուր, գնամ բակ, ընկերներով կխաղանք, մենակ մնամ՝ կլացեմ... Տես, մեր բակում, մայրի ջան, ինչ լավ ձյուն են ստացել...
- [[:hy]ՍՈՆԱՅԻ ՀՈԳՍԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սոնայի-հոգսը/) - Նոր տիկնիկ էր նվիրել տատը մի օր Սոնային. մազերը շեկ ու կոկիկ, հագին՝ պսպղուն կոշիկ, ի՜նչ սիրուն էր, ի՜նչ սիրուն, կապույտ աչքեր, փայլփլուն, բա ինչպե՜ս էր հագնված, կոճակն ինչպես էր կարված, շորերն ինչպես էին սազում - աչքդ կտրել չէիր ուզում: Տիկնիկն առած թևի տակ Սոնան իսկույն թռավ բակ: Չանցած մի ժամ, թե ինչքան, տիկնիկի հետ
- [[:hy]ԳՈՒՆԱՎՈՐ ՄԱՏԻՏՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/գունավոր-մատիտներ/) - Կանաչ մատիտով ծառ կնկարեմ, կապույտով՝ լիճը, իսկ շագանակագույն մատիտով ահա ինձ կնկարեմ՝ ջրում լողալիս: Կարմիր մատիտով հիմա նկարեմ շողացող արև... Մեկը քիչ եղավ, մի քանի արև նկարեմ շուտ-շուտ, թե չէ կմրսեմ, կկապտեմ ցրտից ջրերում կապույտ...
- [[:hy]ԱՐՏԱՀԵՐԹ  ՋՐՀԵՂԵՂ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/արտահերթ-ջրհեղեղ/) - Հարմարվենք ջրին և վարժվենք ապրել նրա խորքերում, ամեն օր գոնե կես ժամ պառկենք ջրով լի վաննայի հատակին և հետո չեք էլ նկատի, թե կեսն ինչպես կդառնա մի ժամ, ապա երկու, երեք… և հանկարծ կզգաք, որ ջրի տակ շնչում եք չգիտես, թե երբ ձևավորված խռիկներով, և հետո այլևս չեք ուզենա դուրս գալ ջրի երես… Հարմարվեք ջրին
- [[:hy]ՀԱՎԱՔԱԿԱՆ ԿԵՐՊԱՐԻ ՄԱՀԸ` ԱՇՆԱՆԱՅԻՆ ԴՐՎԱԳՆԵՐՈՎ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հավաքական-կերպարի-մահը-աշնանային-դրվ/) - Ոչինչ այնքան աշնանային չէ, որքան տխուր թափորը, որն հանգուցյալին տանում է որոշակի ուղղությամբ: Ոչինչ այնքան սովորական չէ, որքան այն տեսարանը, երբ հանգուցյալն իր բարձունքից մանրադրամ է նետում միոտանի մուրացկանին, խնդրելով նրան` աղոթել իր հոգու փրկության համար: Պիտի ավելացնես գումարը, պիտի շատ ավելացնես,- նրա ետևից բղավեց մուրացկանը, որը մոտիկից էր ճանաչում հանգուցյալին… Իսկ շիրմափոսի առջև դարձյալ
- [[:hy]ԱՅՍ ԻՆՉ ԱՐԱԳ ԵՆՔ ՄԵՌՆՈՒՄ, ՍԵՐ ԻՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/այս-ինչ-արագ-ենք-մեռնում-սեր-իմ/) - Ինձ նորից դիմավորեց մենությունը սենյակիս և պատերը, որոնցից խնամքով քերված է ուրախությունը և նրանք չոր են ու սպիտակ: Եվ սեղանը և արմունկիս հետքերը զույգ և գրքերը սեղանի վրա և բանաստեղծությունները ճերմակ էջերին՝ քորոցով ամրացված ճերմակ թիթեռներ... Եվ հանկարծ ականջներս լցվում են աղմուկով - ինչ-որ օտար մոլորակից, ինչ-որ օտար ձայներ մտնում են իմ փակ լուսամուտից և
- [[:hy]ԴԻԱՆԱ ԱՐՔԱՅԱԴՍՏԵՐ ԹԵ՞ ԻՇԽԱՆՈՒՀՈՒ ԹԱՂՈՒՄԸ ԵՎ ԱՅԼ ՄԱՆՐՈՒՄԵԾ ԻՐԱԴԱՐՁՈւԹՅՈւՆՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/դիանա-արքայադստեր-թե՞-իշխանուհու-թաղ/) - Նրբագեղ ազդագրերն աչք էին շոյում, իշխող գույնը սևն է, և լատինական տառերը հանդիսավոր են ինչպես երբեք: «Գլոբուսի» հերթական ներկայացումն է, թերևս, ամենաշքեղն ու ամենաբազմահանդիսատեսը մինչ այս եղածներից: Կա մի մեծ նորամուծություն – չկա բեմ, այսինքն, բեմն ինքը Բրիտանիան է… Մառախլապատ վարագույրը դանդաղ բարձրանում է Էլթոն Ջոնի ողբաձայն երգի ուղեկցությամբ: Խնայողությո՜ւն, Հորացիո, խնայողությո՜ւն, - թեքվելով ընկերոջ
- [[:hy]ՄԻ ԵՐԵԿՈ ԾԵՐԱՑԱԾ ՕՐԻՈՐԴՆԵՐԻ ՀԵՏ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մի-երեկո-ծերացած-օրիորդների-հետ/) - Նրանք ժպտում էին և արագ-արագ թարթում ներկած և խոշոր աչքերը, որոնց մեջ օրորվում էին դատարկ օրորոցներ, իսկ իմ ձեռքերը դողում էին, և ծխախոտի մոխիրը թափվում էր թանկարժեք և հազվագյուտ գորգին, իսկ իմ ձեռքերը դողում էին: Իսկ դրսում անձրև էր գալիս, և ես նրանց պատմում էի անձրևի մասին և մարդկանց մասին, որոնք արագ-արագ անցնում էին պատուհանի
- [[:hy]ՕՐԱԳԻՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/օրագիր/) - 1. Հուսահատվելիս պարտադիր չէ ատամները սեղմելը առավոտ - նշանակում է երազների կործանում, երբ կախում ես ոտքերդ մահճակալից, երբ շնչում ես ծանր ու անընդհատ, և արևի ճառագայթը կանացի մերկ ոտքի նման մտնում է լուսամուտից ներս, և դու կարողանում ես տեսնել սեղանիդ ցաքուցրիվ գրքերը՝ նշանակում է դու դեռ ապրում ես, և քո դիմաց մի ամբողջ օր կա:
- [[:hy]ՎԵՐՋԻՆ  ԴՈՒԲԼԸ   [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/վերջին-դուբլը/) - Փառքդ շատ, Տեր ամենազոր - աչքերս երկինք հառած աղոթեցի թեթևացած` վերջապես հաղթահարելով 20- րդ դարի ամենահանճարեղ սկանվորդը` «Ուլիսը» և Ջոյսն արագորեն ծերացավ և խամրեց աչքիս առաջ: Չգիտեմ, ո՞ր մի մեղքիս համար` զանազան հեռախոսա- համարների, ազգական-բարեկամների, նախարարների ու ԱԺ պատգամավորների հետ մինչ ի մահ պիտի հետս քարշ տամ նաև Ստիվեն Դեդալին, որը նույն ինքը Տելեմաքն է,
- [[:hy]ԿՈՐԱԾ ՆԱՄԱԿՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/կորած-նամակներ/) - 1 Ես այլևս չեմ հիշում քեզ: Ես բոլորովին չեմ հիշում քեզ: Հիմա ուրիշ են արցունքները, նրանք իրենք իրենց են գալիս, հենց այնպես, թեթև ու հեշտ: Իսկ ժամացույցը, որն առավոտ է ցույց տալիս, նման է քո անունին, միակը, ինչ մնացել է քեզանից, և ես նրանով եմ սկսում իմ օրը: Բայց չէ որ դու կաս հիմա ինչ-որ
- [[:hy]ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐ, ԺԱՄԱՆԱԿ  ԵՎ  ԿԵՍ  ԺԱՄԱՆԱԿ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ժամանակներ-ժամանակ-եվ-կես-ժամանակ/) - Ահա, կառուցվում է Աստծու տունը նրանց ձեռքերով, ովքեր համոզված են` ինչքան մեծ լինի տունը, այնքան մեծ կլինի այնտեղ բնակվող Աստված: Ահա, կառուցվում է Աստծու տունը - առավել վիթխարի, քան լյառն Արարատ, և առավել բարձր, քան լեռը, որն արդեն հիշատակեցինք, և ի դեմս նրա գագաթի` Նոյն հավանաբար կունենա նոր, առավել հիմնավոր նավահանգիստ` առաջիկա ջրհեղեղի ավարտին: Ահա,
- [[:hy]ՍՖԻՆՔՍ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սֆինքս/) - Երկիր մոլորակը հայտնաբերած առաջին ջրիմուռը, որ շրջում էր տիեզերքով, չհասցրեց հիանալ ոչ մայրամուտների տրտում գեղեցկությամբ և ոչ էլ լուսաբացով, որը նույնն է, ինչ նախերգանքը ցանկացած սիմֆոնիկ ստեղծագործության համար: Ապրողների մեջ առաջինը Սֆինքսն էր, որն այլևս չուզեց ճանապարհորդել և խարիսխ նետեց ավազոտ օվկիանոսում: Ճամպրուկներս հյուրանոցում տեղավորելուց հետո շտապեցի նրա մոտ, չհասցնելով ողջունել և անգամ հրաժեշտ տալ
- [[:hy]ԱՇՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/աշուն-4/) - Գույնզգույն ցելոֆանե դատարկ տոպրակներ են ֆռֆռում օդում, և ի՜նչ անհեթեթ տոնականություն աշնան գունատվող ու մտահոգ երկնքում: Հավաքարարներից շատ ավելի շուտ քամին ազդարարեց աշխատանքային օրվա ավարտը ամայացող շուկայում, ցնծություն առաջ բերելով ամեն ինչից ուրախացող երեխաների հոգիներում: Եվ միայն մուրացկաններն են հրաժարվում նայել երկինք, նրանք վաղուց խզել են կապերը երկնքի հետ և անխոնջ քչփորում են աղբակույտերը, քանի
- [[:hy]ԻՄԱՍՏՈՒՆ ԽՈՍԵԼՈՒ ԿԱՐՈՏԸ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/իմաստուն-խոսելու-կարոտը/) - Իմաստուն խոսելու կարոտը քեզ խոցեց անվերադարձ, և դու քայլեցիր կռացած: Հեռավոր, փոքրիկ քաղաքը քեզ ոչինչ չսովորեցրեց, նա իր թարմ կաթն էր մատուցում ճշտապահորեն՝ առավոտյան և երեկոյան: իսկ երբ ձյուն եկավ, դու բոլորովին սենտիմենտալ դարձար: Դեռ մանկուց թեքում կար քո մեջ անբացատրելի տխրությունների, թախծի սահուն ելևէջների և անկյունային գոյության հրաշքների նկատմամբ: Իսկ երբ ձյուն եկավ, դու
- [[:hy]ԵՎ ԴԱՆԴԱՂ ԳՆՈՒՄ Է ՆՎԱԳԱԽՈՒՄԲԸ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եվ-դանդաղ-գնում-է-նվագախումբը/) - Եվ դանդաղ գնում է նվագախումբը գիշերային քաղաքի փողոցով: Արցունքից կսկծացող մի աչք էր և ընդամենը մի ձեռք, բայց ինչքան ցավ կար, սիրելիս, իսկական, չհնարված ծառերի միջով խարխափելով լողացող ձեռքի մեջ: Հեռացող օրերի սանդուղքով դու բարձրանում ես դեպի վեր: Աստղերը անցնում են քո կողքից, լուսինը անցնում է քո կողքից, և խարխափելով լողացող մի ձեռք անցնում
- [[:hy]ՄԵԿ ՈՒՐԻՇ ՀԵՔԻԱԹ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մեկ-ուրիշ-հեքիաթ/) - Մյուս օրը նա վաղ արթնացավ՝ մոռացած իր խոստումները: Ձեռքերը հենեց պատին և աշխատեց արտասվել ինչքան հնարավոր է բնական ձևով: Ինչ-որ մեկի նշանով թռչունները միանգամից ճռվողեցին: Փողոցով քայլում էին երկու զույգ կոշիկ, և մի վերարկու իջավ տրամվայից, առանց որևէ մեկի օգնության: Երկնքում թափառում են գրական-գեղարվեստական ամսագրերը, և նա հանկարծ հիշեց իր խոստումները, ձեռքերը ետ վերցրեց պատից,
- [[:hy]ԳՅՈՒՂԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/գյուղը/) - Այստեղ մարդիկ փոքրամասնություն են կազմում և երբեմն (շատ հազվադեպ) կարելի է տեսնել նրանց կովերի, ոչխարների բազմության մեջ մտահոգ քայլելիս: Եվ ծիծաղում են միայն այն ժամանակ, երբ փորձում ես խոսել նրանց հետ արդարության մասին: Ծիծաղից ուշագնաց են լինում, երբ ցույց ես տալիս ծառը և ասում ես` տեսեք ի՜նչ գեղեցիկ է մայրամուտի ցոլքերի մեջ, և պարզապես թավալվում
- [[:hy]ՄԵԾ  ԼՌՈՒԹՅՈՒՆ  ՄԵԾ  ԱՂՄՈՒԿԻՑ  ԱՌԱՋ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մեծ-լռություն-մեծ-աղմուկից-առաջ/) - Այս ի՞նչ աղմուկ է,- հարցրեց կույր մուրացկանը, որը ոչ այնքան կույր էր, որքան` խուլ, բայց քանի որ խլությունը եկամտաբեր չէ, ուստի, նա կուրությամբ էր վաստակում իր օրվա հացը` մուրացկանության բիզնեսում, և ի՞նչն է հետաքրքիր` հենց փակում էր աչքերն ու ձեռքը պարզում մուրալու` ականջներն սկսում էին աշխատել… Այս ի՞նչ աղմուկ է,- հարցրեց նա իր գործընկերոջը, որն
- [[:hy]ԵՎ  ՈՒՐԻՇ  ՈՉԻՆՉ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եվ-ուրիշ-ոչինչ/) - Ես ասում եմ` չկա սեր ձեր սրտերի մեջ Հեռուներից եկած մի մարդ, քայլիր, ահա, այս բազմահարկ շենքերի արանքով, ապրիր այս միակ կյանքը, որի նպատակն այսօր միայն մեռնողներին է հայտնի: Տես դժոխքը երկրի վրա, հիացիր ծծմբով լցված թուջե կարասների ամրությամբ: Մատներդ տար մանրաքանդակների վրայով և իմացիր, որ հին վարպետներն այստեղ միշտ էլ ցանկալի հյուրեր են եղել,
- [[:hy]ՆՎԱԳԱԽՈՒՄԲ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նվագախումբ/) - Երբևէ կիրականանան իմ երազանքները,- ասաց որսորդը և մտամոլոր, աջ ու ձախ կրակելով խորացավ ու անհետացավ անտառի մեջ` խուճապ առաջացնելով բնակչության շրջանում, որը զբաղված էր խաղաղ, ստեղծագործ աշխատանքով: Ոմանք խոսում են անգլերեն, ոմանք էլ` շշուկով: Ոմանք գաղտագողի նայում են ժամացույցին և շտապում են, շտապում են մահանալ… Երբևէ կիրականանան իմ երազանքները,- ասաց ձկնորսը և ցանցը ջուրը նետեց,
- [[:hy]ՃԱՆԱՊԱՐՀԸ ՈԼՈՐՎՈՒՄ ԷՐ ԳԵՐԵԶՄԱՆՆԵՐԻ ՄԻՋՈՎ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ճանապարհը-ոլորվում-էր-գերեզմանների-մ/) - Ճանապարհը ոլորվում էր գերեզմանների միջով: Բազմազբաղ օձը մտահոգ դեմքով մի գերեզմանից մյուսն էր անցնում.- նայիր նրա աչքերին և դու կհասկանաս, որ նա մոտիկից է ճանաչել մարդուն… Փարթամ աճած մի ծառ: Թեթև քամի, և շարժվող տերևների արանքից ուշադիր հայացքը կտեսնի վշտահար դեմքերը վաղուց մոռացված մարդկանց… Եվ լռությունը: Սիրտդ կծկվեց, երբ հասկացար հանկարծ, որ լռությունը կխախտվի միայն
- [[:hy]ՎԱՂՈՒՑ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/վաղուց/) - Հնավաճառից գնեցի այս գիրքը, որը հիմա կարդում եմ: Հեղինակը մեռել է վաղուց: Եվ բոլոր նրանք, ովքեր գրքի էջերում վազվզում են, քայլում, քնում-արթնանում, մենամարտում, դավաճանում, սիրում են և հետո` էլի ու էլի են դավաճանում, մեռել են շատ ավելի վաղուց, որովհետև գրքում ծավալված իրադարձությունները վերցված են վաղ միջնադարից: Կասկածից վեր է, որ վաղուց այն աշխարհ են տեղափոխվել
- [[:hy]ՏՈՆԱՎԱՃԱՌ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/380/) - Ձմեռն իր թատերաշրջանն ավարտում է չոր ու արևոտ օրերով: Առնո՞ւմ ես, թե՞ ծախում - այս հարցերն են թևածում փողոցներում, հրապարակ- ներում, խաչմերուկներում ալեկոծվող մարդկանց հոծ բազմության գլխավերևում: Մարդու Որդին անցավ` կքված գերանակապ վիթխարի խաչի տակ: Հրաշալի փայտ է,- գնահատեցին անմիջապես,- առնո՞ւմ ես, թե՞ ծախում… Փոխում եմ ձեր հոգու փրկության հետ,- եղավ պատասխանը:- Ահա, մի ուղղափառ
- [[:hy]ՈՎՔԵ՞Ր ԵՆ ԱՅՍ ՄԱՐԴԻԿ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ովքե՞ր-են-այս-մարդիկ/) - Ովքե՞ր են այս մարդիկ – տարակուսանքով նայում ես կրպակի պատուհաններից համառորեն ժպտացող կինոաստղերի մաքուր սափրված այտերին, և սքանչելի ատամնաշարերը բացած գեղեցիկ կանանց, որոնք, միգուցե, վաղուց են ծերացել: Խանութների ցուցափեղկերում մանեկեններն անցկացնում են հերթական գիշերը, անշարժ կանգնած նույն դիրքով` Ղովտի կնոջ նման: Մանեկենները: Ահա, մի նոր խոսակցության սկիզբ, որը հասունանում է ինչպես անապատի բույս, հասունանում է
- [[:hy]ԱՄԵՆ ԻՆՉ ՎԵՐԱԴԱՌՆՈՒՄ Է...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ամեն-ինչ-վերադառնում-է/) - Ամեն ինչ վերադառնում է: Սովորական պատմություն է` շուկայի ճանապարհին տեսնել վաղուց մեռած հայրիկիդ, որ աշխատանքից վերադառնում էտուն /անպայման շուկայով/, չի սիրում դատարկ ձեռքերով տուն մտնել: Այլևս չես զարմանում, երբ տեսնում ես, թե ինչպես է մայրդ վախվխելով կտրում-անցնում փողոցը, երևի, էլի սոցապից է գալիս, ուր ամեն հինգշաբթի գնում է բողոքելու` թոշակը կտրելու համար. Ամեն ինչ օրենքով
- [[:hy]ՆՈՐ  ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նոր-ժամանակներ/) - Նորից ավերակների քաղաքում… Վհատ ուրվականներ, որոնք թափառում են խարխուլ ու փոշոտ երկնքի տակ: Անխուսափելի հանդիպումներ հին ընկերների հետ, շատերն առևտուր են անում, բայց ինձ հետ խոսում են Վելասքեսի մասին: Մեկն իր անձնական գրադարանն էր վաճառքի հանել, և մայթի բազրիքին շարած գրքերի արանքում չհասցրեց թաքցնել` տեսա նաև իմ գրքերը, որոնք ժամանակին նվիրել էի նրան…Բացեցի առաջին էջերը.
- [[:hy]ՄԻԼԵՆԻՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/միլենիում/) - Անցյալը - ավարտված գերեզմանոց, ուր հայացքներ են թափառում, իսկ աչքերը փակվել են վաղուց` ձայների անտառ, տոնածառի նման գունագեղ հեքիաթներ. բենգալյան կրակներով լուսավորված ներսից: Խնամված ու մշակված գազոնները առասպելների` արյունով ու արցունքով լղոզված գեղեցիկ պատմություններ, որոնք երեխաները սերտում են դպրոցներում, իսկ մեծահասակները աֆորիզմներով և իմաստուն նախադասություններով հագեցած ներկայացումներ են սարքում բեմերի վրա` ողջ մարդկանց հագցնելով հանգուցյալների
- [[:hy]ՄԻՆՉ ԿԱՐԱՊՆԵՐԸ ՎԵՐՋԻՆ ԵՐԳ ԵՐԳԵԼՈՎ ԲԱԶՄԱՑԱՆ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/373/) - Մինչ կարապները վերջին երգ երգելով բազմացան ու լցրեցին աշխարհը եղերական փետրավորներով, դինոզավրերը լռելյայն վերացան առանց երգ ու նվվոցի, ինչպես իսկական տղամարդուն է վայել` լեզուն ատամների տակ ամուր սեղմած: Ամառ-ձմեռ սև կոստյումներով անթրաշ քեռիներս իրար ետևից հեռացան այս աշխարհից: Առաջինը հայրս և ապա հորեղբայրներս /ամառ-ձմեռ սև կոստյումներով, անթրաշ/ հեռացան: Ամեն շաբաթ մորս հետ եկեղեցի գնալիս տեսնում
- [[:hy]ԵԹԵ ԴՈՒ ԻՆՉ-ՈՐ ՏԵՂ ԿԱՍ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եթե-դու-ինչ-որ-տեղ-կաս/) - Եթե դու ինչ-որ տեղ կաս և եթե գիտես պատմությունը սկզբից մինչև վերջ, և եթե դու տեսնում ես ցավից ծամածռվող իմ դեմքը, ուրեմն ես ապահով կարող եմ լռել և տանել դառարկ օրերիս ծանրությունը: Հիշարժան փաստերը վաղուց մոռացվել են, և հիացմունքից էլ չեն դողդողում ձեռքերս... Քո գալու համար բոլոր մանրամասները նախապատրաստված են, և մարմինս վարժել եմ անսպասելի
- [[:hy]ԹԱԿԱՐԴ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/թակարդ/) - Երջանիկ ընտանիքն ապրում էր փակուղի քշված վագոնի մեջ, որի ապակիները կոտրվել էին երկրա- շարժից շատ տարիներ առաջ, երբ երկիրը չէր շարժվում, չնայած պտտվում էր արեգակի շուրջբոլորը: Ի՞նչ ծրագրեր ունեք,- հարցրեց թղթակիցը, երբ Յոթվերքի ղողանջները տարածվեցին հեռու-հեռվից, և տնական օղին ու թթու դրած վարունգը հրաշալի նատյուրմորտ ձևավորեցին չթե գունաթափ վարագույր- ների ֆոնին, տկլոր սեղանի վրա, որի
- [[:hy]ՄԻ ՀԻՆ ԱՆՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մի-հին-անուն/) - Գիտեք, ես նորից արտասվում եմ երեխայի պես բարձր ու անզուսպ: Ես այնպես մեկից սիրահարվել եմ: Դաշնամուրի պաղ հնչյունների տակ այնքան դժվար է չունենալ ոչինչ, ես դրա համար ձեռքդ բռնել եմ: Եվ ասպետներ կան իմ սեղանի տակ, և թաշկինակներ՝ սոնետներ վրան: Ես ծերացել եմ ու հնացել եմ: Եվ ձեռքդ բռնած երեխայի պես կարտասվեմ մբարձր ու կընկնեմ
- [[:hy]ՁՄԵՌԱՅԻՆ ԼԵՆԻՆԳՐԱԴ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ձմեռային-լենինգրադ/) - Արձանների շարքը, դու նրանց վաղուց ես ճանաչում, Արձանների շարքը, փակ և բաց աչքերով: Դու շրջում ես փողոցներով: Ոչինչ չես որոնում, շենքերն են ծեքծեքում՝ մուշտակների մեջ փաթաթված ռուսական գեղեցկուհիներ: Իսկ գետը հոսում է բանաստեղծության նման, հասնում է կամուրջին, և ավարտվում է քառյակը, սկսվում է մի նոր տող և շարունակվում է այդպես: Արձանների շարքը, դու նրանց երբեք
- [[:hy]ԵՎՍ ՄԻ ԵՐԿԱՐ ՈՒ ԾԱՆՐ ԳԻՇԵՐ ԱՌԱՆՑ ՔԵԶ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եվս-մի-երկար-ու-ծանր-գիշեր-առանց-քեզ/) - Այնպես ծանր է տառապանքը սպիտակ պատերով մաքուր սենյակում: Սեղանին կանոնավոր շարված են բաժակները, և դեռ սփռոց է փռած սեղանին, նույնիսկ ճանճեր չկան, և լուսամուտներն էլ մաքուր են: Այնպես ծանր է, երբ լուսամուտները մաքուր են: Իսկ հենց իմ լուսամուտի տակ համբուրվում են աղջիկ ու տղա, և ծառերն են կանաչել, և փողոցները մաքուր են, և տրամվայներն են
- [[:hy]ԲԱԼԼԱԴ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/բալլադ-2/) - Սա մի պատմություն է, որ սկսվել է վաղուց և ուր որ է վերջանալու է: Սա մի պատմություն է՝ արված քարերի և ծաղիկների ֆոնի վրա և գոռացող կոկորդի ամենավերջին լարով: Սա մի պատմություն է, որտեղ քիչ է մնում կտրվի կիթառի լարը, պայթի թմբուկը, պատառոտվի պղինձը փողի, տրաքվի երգողի սիրտը: Սա մի պատմություն է, որտեղ պատճառաբանվում է
- [[:hy]ԱՊՐԵԼՈՒ  ՄԵԿ  ՕՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ապրելու-մեկ-օրը/) - (պոեմ) 1.ԱՌԱՎՈՏ ԿԱՄ ՄԻ ՔԱՆԻ ԽՈՍՔ ԵՐՋԱՆԿՈւԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ Քաղաքի վրա ամպի նման կուտակվել է փոխադարձ սիրո կարոտը: Մարմինները յուղած մարզիկները սրճարաններում հաճոյախոսում են գիպսե լերկ ոտքերով կանանց: «Amour» կամավոր ընկերության անդամները եռանդով նետեր են արձակում սիրտ-թիրախի վրա: Սիրեցե՜ք մեզ,- երկարոտն աղջիկների շարքերն են անցնում: Սիրեցե՜ք մեզ, և մենք կարմրաթուշ երեխեք կունենանք, գուլպաներ կգործենք, օրորոց
- [[:hy]ԵՎ ՆՈՐԻՑ ԽՈՍԵԼ ՍԻՐՈ ՄԱՍԻՆ ՔԵԶ ՀԵՏ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եվ-նորից-խոսել-սիրո-մասին-քեզ-հետծծ/) - Եվ լուսինը դարձյալ փորփրում են մարդիկ - մեռած գեղեցկուհիներ են թափառում երկնքում, փշրված թիթեռներ, կոտրված հառաչանքներ, լացող ուռիներ, կորած նամակներ՝ գեղեցիկ, խնամքով և հատ-հատ գրված բառերով լցված: ... Եվ նորից խոսել սիրո մասին քեզ հետ, կարապները սահեն լճի հայելիով և տավիղը նվագի անսահման քաղցր, հոգի տանջող մի երգ: Եվ կիջնի գիշեր, ես կբռնեմ ձեռքդ -
- [[:hy]ՀՐԱԺԵՇՏԻ  ԵՐԳԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հրաժեշտի-երգեր-2/) - Եվ բաժանվելուց առաջ զրուցեցինք երկար: Ոմանք գարեջուր էին խմում, ոմանք նստել էին լուսամուտի գոգին, մյուսները անտրամադիր ծերանում էին երբեք չծերացող կանանց հիացմունքից խոնավացած աչքերի առաջ: Զրուցում էինք և րոպեն դառնում էր ժամ ու երեկո, դրսում մերթ անձրև էր գալիս, հետո ձյուն էր տեղում, մերթ արևն էր ելնում ամպերի ետևից և արագորեն դեղնում էին ծառերը –
- [[:hy]ՀԱՐՄԱՐ ԱՌԻԹ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հարմար-առիթ/) - Եղիր ուրախ, իմ բարեկամ, եղիր անհոգ ու միշտ զվարթ. ասում են, թե քիչ է ապրում նա, ով երբեք չի ծիծաղում: Թե աղջիկը քեզ կլքի՝ ծիծաղիր դու ամբողջ սրտով, թե այրվի տունդ հանկարծ՝ ծիծաղիր դու էլի, էլի, ողջ աշխարհն էլ թեկուզ փուլ գա՝ դու բանիդ կաց ու ծիծաղիր, երբ ընկերդ քեզ կլքի՝ սրանից էլ հարմար առի՞թ
- [[:hy]ՍԻՐՈ ԵՐԳ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սիրո-երգ/) - Եվ փոշու միջից հանելով երկու կապույտ աչքերը հնավաճառի բծախնդրությամբ զննում էի՝ աստված իմ, այս ինչքան արագ աշունը հեռացավ: Ինձ բոլորովին դուր չի գալիս այս արագ հասունացումը... Թերթը թերթի վրա՝ տխրեցեք ինչքան ուզում եք: Երկու կապույտ աչքեր - երկու դեղին տերև, առավոտյան տրամվայի զրնգոց՝ աստված իմ, այս ե՞րբ սառեց կաթը և ծխախոտը հանգեց: Սատկած կատուների դրախտային
- [[:hy]ՓՈՔՐԻԿ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/փոքրիկ-բանաստեղծություն/) - Տուն, որտեղ ես կուզենայի ապրել: Լուսամուտի գոգի ծաղիկներ: Ջրով լի գրաֆին՝ դրված սեղանին: Կիսատ ընթերցված գիրք բազմոցի վրա, թանձր վարագույր, որի ետևում թաքնված ժամերով կնայեի պատուհանից, թե ինչպես է բակում խաղում փոքրիկ աղջիկս, ոտից գլուխ փոշոտված: Եվ ես կուզենայի ապրել անվերջ:
- [[:hy]ԱՅՍՕՐ ՁՅՈՒՆ ԵԿԱՎ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/այսօր-ձյուն-եկավ/) - Ես գիտեմ՝ Կմեռնեմ ձմռան առաջին օրը: Մարդիկ կթփթփացնեն ոտքերը և զարմանալով կնայեն, թե ինչպես է ձյունը հալվում իմ սառած դեմքին: ծերացած կինս կորոնի և չի գտնի վառարանի ունելին՝ կատվին սենյակից դուրս քշելու համար, հետո կնստի, կօրորի գլուխը՝ քմահաճ կատվի և իմ անխոհեմ քայլից ընկճված: Քույրս թեյ կբաժանի մրսած հյուրերին և ազատ ձեռքով կուղղի կրծքիս դարսված
- [[:hy]ԿԱՐՈՏ ԵՎ ՍՊԱՍՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/կարոտ-եվ-սպասում-2/) - Հրեշտակներ չեկան քո հոգին փրկելու Կամ գոնե՝ մարմինդ: Նրանք ամուր փակեցին առասպելների դռները, և դու ստիպված հավատացիր, որ գոյություն չունեն նրանք: Ծովի ընկերությունը քեզ մատուցվեց որպես հարգանք: Դու նայեցիր ավազի և մտածեցիր՝ ինչ երկար է ճանապարհդ: Դու հենց այդպես մտածեցիր նաև, երբ քայլում էիր ծովի երկայնքով: Հետո ճայերի անտանելի ձայները հասան քեզ: Իսկապես, ի՞նչ
- [[:hy]ԱՇՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/աշուն-3/) - Նվագում էր դաշնամուր, իսկ լուսամուտները բաց էին, և աշուն էր: Մազերը երկար էին, իսկ ինքը տղամարդ էր: Տերևները թափվում էին, իսկ ինքը նվագում էր: Այս ամենը այնպես, այնպես տխուր էր, որ շպրտեցի հանգած ծխախոտս և չնստեցի տրամվայ: Մեկ-մեկ թափվում էին տերևնեըը, ինչպես չորացած բառեր, ինչպես չորացած նոտաներ: Ինձ թաղեցեք վաղը չէ մյուս օրը – անտարբեր
- [[:hy]ԵՍ ԻՆՉՊԵՍ ՄՈՌԱՆԱՄ ՔԵԶ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ես-ինչպես-մոռանամ-քեզ/) - Ես ինչպես մոռանամ քեզ – ես, որ հիմա թափառում եմ ապրողների և մեռնողների արանքում: Ես, որ կիսով չափ հողի մեջ եմ: Եվ ամեն անգամ, երբ նորից տերևակալում են թևերս և սրտիս միջից իր ցողունն է երկարում թունավոր վառ գույներով ծաղիկն անանուն՝ ես մտածում եմ, թե էլ ե՞րբ եմ մոռանալու քեզ և էլ ո՞րտեղ եմ մոռանալու,
- [[:hy]ԵՍ ՄԻԱՅՆ ՀԻՄԱ ԵՄ ՆԿԱՏՈՒՄ [:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ես-միայն-հիմա-եմ-նկատում/) - Ես միայն հիմա եմ նկատում, որ ցերեկով եմ սկսել հիշել նրանց, ովքեր հեռացան երկնային կառքերով՝ ոչ մի խոսք չասելով այն մասին, թե երբ են վերադառնալու: Բայց ես սպասում եմ նրանց: Միգուցե կան նաև ուրիշ սպասողներ: Ես միայն հիմա եմ սկսում հասկանալ, Որ շատ ավելի հարմար է ցերեկով սպասելը, Օրվա ուրիշ պահերի, Խավարի մեջ և նույնիսկ
- [[:hy]ՁՄՌԱՆ ՀԻՇՈՂՈՒԹՅԱՆ ԻՆՉ-ՈՐ ՄԻ ՀԵՌԱՎՈՐ ԾԱԼՔԻ ՄԵՋ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ձմռան-հիշողության-ինչ-որ-մի-հեռավոր-ծա/) - Ձմռան հիշողության ինչ-որ մի հեռավոր ծալքի մեջ տրամվայի ցուրտ զրնգոցն արթնացավ: Հիմա ոչ ոք չի հարցնում, թե ո՞վ էր քնում պուրակում օրվա բոլոր ժամերին և թե ո՞ւմ կիսացնորված կինն էր, որ անվերջ խնդրում էր հանգցնել ցերեկվա լույսերը, որովհետև իր ամուսինը չի սիրում քնել լույսերը վառ սենյակում, մանավանդ, եթե մի քիչ խմած է, և հետո լռում
- [[:hy]ԴՈՒ ԽՈՍՈՒՄ ԵՍ, ԲԱՅՑ ԼՌՈՒԹՅՈՒՆԸ ՉԻ ԽԱԽՏՎՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/դու-խոսում-ես-բայց-լռությունը-չի-խախտվ/) - Դու խոսում ես, բայց լռությունը չի խախտվում: Դու մտածում ես՝ հիմա ուր-որ է քամին կփչի, և բառերը աշնան տերևների պես կթափվեն շուրթերիցդ և կտարածվեն անձրևից սևացած փողոցներում: Տիկնիկներ, չափից դուրս շատ տիկնիկներ խանութների ցուցափեղկերում՝ ցերեկվա լույսերի մեջ անտարբեր հետևում են քեզ, որը դեռ հույսեր է փայփայում, թե երբևէ կբարձրանա լռության վարագույրը, կերևա բեմը լույսերով ողողված,
- [[:hy]ԱՆՑՆԵԼ ՓՈՂՈՑԻՑ-ՓՈՂՈՑ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/անցնել-փողոցից-փողոց/) - Անցնել փողոցից-փողոց, երբ շենքերը ստվերների կարճլիկ փեշերով մի կերպ ծածկում են ծնկները: Շենքերը խոսում են իրար հետ, դա վաղուց հայտնի և հասկանալի է բոլորին: Բայց մի օր, երբ անցնում էի փողոցից-փողոց, ես կանգնեցի խայթվածի պես, որովհետև զգացի թիկունքիս նրա հայացքը: Սովորական խելագարություն է, մտածեցի ես, կանցնի և ես հիմա կշարժվեմ: Իսկ ո՞ւր են մարդիկ –
- [[:hy]ԻՍԿ ԵՐԲ ՀԱՅՐՍ ԻՋԱՎ ԳԵՐԵԶՄԱՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/իսկ-երբ-հայրս-իջավ-գերեզման/) - 2. Իսկ երբ հայրս իջավ գերեզման, Ես հանկարծ զգացի, որ այլևս չեմ կարող շարժվել, Որովհետև ինքս կիսով չափ հողի մեջ էի: Դա տեղի ունեցավ ցերեկը, պայծառ արևի տակ, Բոլորի աչքի առաջ. դուդուկները տխուր նվագում էին, մայրս ու քույրերս լաց էին լինում, իսկ ես դանդաղ խրվում էի հողի մեջ… Իսկ երբ իրենց թաց ու ջղաձիգ մատներով
- [[:hy]ԵՐԲԵՔ ՉՄԵՌՆԵՍ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/երբեք-չմեռնես/) - Երբեք չմեռնես, - մահվան մահճում թախանձագին հորդորում էր ինձ հայրս: Եվ նայելով նրա մշուշված աչքերին՝ ես դառնությամբ հասկացա, թե ինչ ծանր է մեռնել ցերեկվա լույսերի մեջ ողողված, երբ պատուհանից երևում է դիմացի պատշգամբը, և մի կին պատշգամբում պարանից կախ է տալիս իր մաքրամաքուր լվացքը, հետո զնգում է սխալված հեռախոսը, և տղամարդու մի ջահել ձայն բացատրում
- [[:hy]ԵՎՍ ՄԻ ԱՌԱՎՈՏ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եվս-մի-առավոտ/) - Եվս մի առավոտ, երբ լյարդդ չի ցավում, երբ օրն արևոտ է ու դեռ հոգիդ ինչ-որ սպասումներ ունի և հույսդ ուռկանի պես նետած օրվա 24 ժամերի մեջ, ինքդ քեզ հաշիվ ես տալիս սթափ ուղեղով՝ եթե ոչ ոսկե ձկնիկ, գոնե մի քանի արծաթե, թեկուզ և շատ փոքրիկ, թեկուզ և շերեփուկ կհայտնվեն ուռկանիդ կիսամաշ թելերի մեջ: Եվս մի
- [[:hy]ՆՈՐ ԱՐԹՆԱՑՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նոր-արթնացում/) - Թեթևորեն Անցիր վերադարձող հոգիների միջով: Կնճռոտված մարմիններ, որ ջուր են խմում՝ զգուշորեն հակված երբեք չնվազող գետակին: Իմաստուն աչքերով մանուկներ – մի քանի կյանք է սահել ծերացած մատների արանքով: Հնարավորի չափ ազատ տարածություն, ուր դու պիտի քայլե վերադարձող հոգիների միջով, և խոտերը պիտի չզգան քո մարմնի ծանրությունը: Բազեների նման բացուխուփ անելով թևերը, անձայն սահում են թիթեռները,
- [[:hy]ԻԿԱՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/իկար/) - Տղամարդիկ: Կանայք: Երեխաներ: Լուռ: Ու սսկված: Ինչպես ռմբապաստարանում: Քո ինչին էր պետք թռչելը: Երկու ժամ: Բայց դու ծերանում ես րոպե առ րոպե և նայում ես սրահում նստոտած մարդկանց, որ թորշոմել են ու անշարժացել, ինչպես տիկնիկները թատրոնի պահեստում: Քո ինչին է պետք թռչելը՝ չկա յոթերորդ երկինք, կա ընդամենը մեկը, և մի բարալիկ միջանցք կյանքի և մահվան
- [[:hy]ՀՐԱԺԵՇՏԻ ԽԱՂ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հրաժեշտի-խաղ/) - Կան դատարկ բառեր, կոկիկ, ինչպես կաշվե ճամպրուկներ՝ նիկելապատ, փայլփլուն եզրերով: Կան բառեր, որոնք ազատորեն ճամփորդում են գնացքներով, թափառում են կառամատույցների վրա և նույնիսկ ծխում են՝ հենված կայարանի պատին: Սակայն դա չէ ամենակարևորը, այլ այն, որ նրանք հաճախ միանում են իրար, խմբվում են գլուխ-գլխի, ծիծաղում ու քրքջում են միահամուռ, նայում են անցնող կանանց ու աղջիկների ետևից,
- [[:hy]ՏԱՐԻՆԵՐԻ ՀԵՏ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/տարիների-հետ/) - Տարիների հետ բառերի մեծ մասը սկսում է դառնալ ավելորդ: Դա տխուր բան է, ինչպես, ասենք, մազերի ճերմակելը, կամ հետզհետե ծանրացող ցավը՝ ողնաշարի երկայնքով: Տարիների հետ անձրևը դադարում է նոր միտք հուշել քեզ, և այն, ինչ առաջ երաժշտություն էր - վերածվում է հնչյունների միապաղաղ վերարտադրության: Եվ ձմեռը, որի հետ հանդիպումը ոչ մի ուրախություն չէր առաջացնում քո
- [[:hy]ԱՆՑԱԾ ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/անցած-ժամանակներ/) - Անցել են ժամանակները, երբ փողոցներում ուրիշների կորցրած երազներն էին որոնում – հիմա որոնում են առավել կոնկրետ բաներ: Անցել են ժամանակները, երբ ես թփերի մեջ թաքնված, աղիողորմ լալիս էի իմ անցած սիրո համար, և ընկերս երկար որոնելուց հետո, վերջապես գտնելով ինձ, հորդորում էր՝ դուրս արի, առիթը չափազանց հարմար է հարբեցողության համար… Իսկ ընդհանրապես հիմա քիչ են
- [[:hy]ՌԻԳԱ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ռիգա/) - Մի բարակ անձրև է հարկավոր քեզ նորից հիշելու համար, մի թեթև քամի, որ օգնելու է թերթելու այս գիրքը հաստաբեստ՝ լցված սև-սպիտակ նկարներով: Ի վերջո, հրաշալի էր ծխել Բալթիկ ծովի ափին, երբ քեզ հետ լռում են համերաշխ, և ինչ է երջանկությունը՝ մի տուփ ծխախոտ, լուցկի, որ խոնավությունից այլևս չէր վառվում, և զարմանալիորեն մանր աստղեր, ավելի մանր,
- [[:hy]ԱՌԱՎՈՏԸ ՕՐՎԱ ԱՄԵՆԱՍՔԱՆՉԵԼԻ ՄԱՍՆ Է[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/առավոտը-օրվա-ամենասքանչելի-մասն-է/) - Առավոտը օրվա ամենասքանչելի մասն է: Ես ինչպես կարող եմ չսիրել առավոտը: Օրվա մանկությունը՝ մաշկը թարմ, թմբլիկ ոտիկներով ու թաթիկներով, ահա վազվզում է ցողաթաթախ կանաչների վրայով, և նրա աներևակայելի քաղցր ճիչերից հոգիդ կարող է մարել վերջնականապես… Դողդողացող ձեռքով ետ տար վարագույրդ, և արևի լույսը թող մտնի թախծալուր հուշերի սարդոստայնով ամբողջովին պատված ծակուծուկը սենյակներիդ, և ուրվականները ծանր
- [[:hy]ԱՐՔԱՅԱԿԱՆ ՈՐՍ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/արքայական-որս/) - Հնչում են եղջերափողերը, և մենք հանդիսավոր հրաժեշտ ենք տալիս իրար: Խզված ձայնով երգող մի տղամարդ առավել հուզիչ դարձրեց առավոտը, և ճակատագիրը փայլեց առավոտի մեջ մոլորված ջահել աստղի նման: Մի տխրիր,- ասացին ձիերը, մի տխրիր,- ասացին խոտերը, կրակիր անվրեպ,- ասացին եղնիկները, ձեռքդ չդողա հանկարծ,- ինձ ասացին թռչունները, և խզված ձայնով երգող մի տղամարդ դանդաղ սկսեց խրվել
- [[:hy]ՍՈՎՈՐԱԿԱՆ ՕՐՎԱ ՍԿԻԶԲ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/սովորական-օրվա-սկիզբ/) - Ես հիմա հետզհետե մեռնում եմ քո սիրուց, որովհետև քո սերը հետզհետե մեռնում է իմ մեջ: Հիմա այնքան կարևոր գործեր կան, այնքան կարևոր հոգսեր: Եվ որտեղի՞ց ժամանակ գտնեմ նստելու ծովի ափին, նայելու ալիքների խաղին, որոնք երևի նախկինի նման մեկ խփվում են ափին, մեկ գլորվում են ետ, որտեղի՞ց ժամանակ գտնեմ նայելու լուսնի դեմքին, որը մի դեպքում արցունքի
- [[:hy]ԿԱՐՄԻՐ ԱՐՅՈՒՆԸ, ՈՐ ՄԱՐՄԻՆ ՉՈՒՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/կարմիր-արյունը-որ-մարմին-չուներ/) - Փողոցում դարձյալ գարուն է, բայց նոր են հայտնվել տերևները: Եվ սև քարերով մի եկեղեցի, որ անչափ հոգնել է ապրելուց, և սև շորերի մեջ փաթաթված ծեր կանայք, որ բոլորովին չեն ուզում մեռնել, և մի տարեց տղամարդ, որ աղիողորմ լալիս է. այդ ինչպես պատահեց, միայն մի վայրկյան, ընդամենը մի վայրկյան բաց թողեց մոր ձեռքը, շրջվեց նայելու աղիողորմ
- [[:hy]ՇԱՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/շարադրություն/) - Պատերազմի մասին հնարավոր չէ պատմել - ասում էր հայրս և ջղայնացած գնում-գալիս էր սենյակում, իսկ ես տետրակը ձեռքիս գնում-գալիս էի նրա ետևից, որովհետև ուսուցիչն էր հանձնարարել շարադրություն գրել պատերազմի մասին: Իսկ ուրիշ էլ ո՞վ պիտի ինձ պատմեր պատերազմի մասին, եթե ոչ հայրս, որի մեդալները թաքուն կպցնում կրծքիս և իջնում էի բակ և հավասարը-հավասարի պես շրջում
- [[:hy]ՇՐՋԱՆԱԿ ԼՈՒՍԱՆԿԱՐԻ ՀԱՄԱՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/շրջանակ-լուսանկարի-համար/) - Փայտյա հասարակ շրջանակի մեջ պարզ երևում է հայացքդ մարած, գլուխդ թեքած աջ ուսիդ վրա, ցանցառ մորուքդ՝ արդեն ճերմակող, մագաղաթագույն դեմքդ անլվա: Խելառ Սարգիսը, խելառ Սարգիսը - և ոտաբոբիկ երեխաների բազմությունն ահա ճիչ ու աղմուկով վազեց փողոցով - սակայն տխուր է հայացքդ մարած, ոչ ոք չգիտի՝ երրորդ գիշերն է, որ դու չես քնում, երրորդ գիշերն է՝
- [[:hy]ՁՄԵՌԱՅԻՆ ԹԵՄԱՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ձմեռային-թեմաներ/) - 1 Ծառերը` ոտից-գլուխ ճերմակ վիրակապերի մեջ, իսկ օդը սառն է, ինչպես հայացքը հյուրանոցի ադմինիստրատորի, որն օրորում է գլուխը և մի բառ է ասում` չկա: Եվ նորից ձյուն է գալիս ծառերի վրա և ձյունը քիչ-քիչ ծածկում է նաև քեզ, որ ճամպրուկը ձեռքիդ մոլորված կանգնել ես օտար քաղաքի փողոցի մեջտեղում և մտածում ես – կա՞ ավելի դժբախտ մարդ, քան նա, ով
- [[:hy]ՁՄԵՌ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ձմեռ-4/) - Որպեսզի ինչ-որ հրաշք պատահի, ես թողեցի ծխելս: Լուսամուտից դուրս եմ նայում և ջղայնացած գնում-գալիս: Սև կատու անցավ փողոցով, հետո ձյուն եկավ, իսկ ինչ է լինելու հիմա: Ուռենիներ, կանաչ ուռենիներ: Խանութից դուրս եկավ մի պառավ կին՝ զամբյուղում կաթի շշեր: Մի ուրիշ սև կատու անցավ, տրամվայ անցավ զնգզնգոցով՝ լույսերը պայծառ վառված: Հետո անցավ մի գեներալ՝ ձեռքին մանկական
- [[:hy]ԻՍԿ ՊԱՏԿԵՐԸ ՄՆՈՒՄ Է ՆՈՒՅՆԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/իսկ-պատկերը-մնում-է-նույնը/) - Եվ ոմն Ջորջո դե Կիրիկո ուզեց մտնել անմահների շարքը, և դու այդ մասին իմացար բավականին ուշ, օ, ինչպիսի տխրություն, ինչպիսի տխրություն: Իսկ պատկերը մնում է նույնը՝ միայն չնչին փոփոխություններ: Գավառական փոքրիկ քաղաքում այսօր մանր ձյուն է գալիս, թերթի կրպակները լիքն են անիմանալի նորություններով՝ այնտեղ ամսագրերն են դեղնում գույնզգույն պատկերներով, իսկ վաճառողը հպարտ է իր անուրանալի
- [[:hy]ԵՐԵՔ ԶՈՒՌՆԱՉԻ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/երեք-զուռնաչի/) - Կիրակին գոլ էր տվել վարսավիրանոցի դռան մոտ ու չէր շարժվում տեղից: Մաքուր սափրված, երեսները ալյուրոտ (վարսավիրը չէր խնայել փոշին), մնացած ամեն ինչը սև՝ կոստյումները սև, աչք-հոնքերը սև, դռան մոտ շարված էին երեքով, ծխում ու նայում էին իրար՝ երեսները ալյուրոտ: Պայծառ շողում էր արևը, և առավոտյան բաղնիք գնացած պառավների կարմրաթուշ ու մաքրամաքուր խումբն էր վերադառնում հանդիսավոր:
- [[:hy]ԻՍԿ ԵՐԲ ՁՅՈՒՆ ԵԿԱՎ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/իսկ-երբ-ձյուն-եկավ/) - Իմաստուն խոսելու կարոտը քեզ խոցեց անվերադարձ և դու քայլեցիր կռացած: Գավառական փոքրիկ քաղաքը քեզ ոչինչ չսովորեցրեց, նա իր թարմ կաթն էր մատուցում ճշտապահորեն՝ առավոտյան և երեկոյան: Իսկ երբ ձյուն եկավ, դու բոլորովին սենտիմենտալ դարձար: Դեռ մանկուց հակում կար քո մեջ անբացատրելի տխրությունների, թախծի սահուն ելևէջների և անկյունային գոյության հրաշքների նկատմամբ: Իսկ երբ ձյուն եկավ, դու
- [[:hy]ԵՐԵԽԱՆ, ՈՐ ԱՐԹՆԱՑԵԼ ՈՒ ԼԱԼԻՍ ԷՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/երեխան-որ-արթնացել-ու-լալիս-էր/) - Մարմանդ անձրև էր մաղում Բոշի թաղում և օրը երեքշաբթի էր: Գորշ մութուլուսի միջով գալիս ու տեղ չէր հասնում Յոթվերքի ղողանջը հեռավոր. Գալիս էր ու խառնվում արթնացած երեխայի լացին, դարպասների ճռնչոցին ու հազին տղամարդկանց, որ ծանր քայլերով ելնում էին տներից ու հանդիսավոր, դանդաղ մարում անձրևի մեջ միալար: Իսկ երեխան լալիս էր ու անձրևը չէր կտրվում: Բոշի
- [[:hy]ՀՐԱԺԵՇՏԻ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅՐԻԿԻՍ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հրաժեշտի-բանաստեղծություն-հայրիկիս/) - Գլխիկոր վազում էի քո ետևից, իսկ դու շատ արագ էիր քայլում, թնկթնկում էի, իսկ դու չէիր լսում. ծանրացել էր լսողությունդ պատերազմից: Տարիներն անցնում էին աննկատ և կարծես թե ոչինչ չէր փոխվում – դու դարձյալ արագ էիր քայլում, վազում, չէի հասնում քո հետևից: Եվ հիմա գնում ենք նույն կարգով, առջևից դու, իսկ ես՝ գլխիկոր ետևից, դու
- [[:hy]ԹՂԹԵ ՆՈՐ ՏԱՐԻ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/թղթե-նոր-տարի/) - Եվ երբ անցնում էի փողոցով, հիշեցի զարմանալիորեն պարզ Նոր տարվա վաղուց անցած մի գիշեր: Սա բոլորովին էլ սովորական պատմություն չէ և բավականին դժվար է վերակենդանացնելը, բայց այս անգամ, չգիտես ինչու, չափազանց հեշտ ստացվեց. պայծառ վառվեցին հսկայական տան բոլոր լույսերը, և պատերը դարձան թափանցիկ, ահա հայրս գալիս է՝ հսկայական եղևնին քարշ տալով (ես մտնում եմ մի
- [[:hy]ՉԿԱ ԼՌՈՒԹՅՈՒՆ ԱՌԱՆՑ ՏԱՆՋԱՆՔԻ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/չկա-լռություն-առանց-տանջանքի/) - Ինչպես տեսնում ես, սա նույն նամակն է և նույնն է սերը՝ ձմեռ է թեև: Եթե դու լինեիր իմ կողքին հիմա էլ չէիր հարցնի թե այս երբ ձյունը իջավ ծառերին: Եթե դու լինեիր իմ կողքին հիմա, ես չէի մոլորվի հայացքում մարդկանց, խաղաղ կընդունեի սկիզբը ձմռան, ինչպես առաջին հնչյունները հին, ծանոթ մեղեդու, աչքերիս առաջ կպսպղային առաջին ճերմակ
- [[:hy]ՁՄԵՌ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ձմեռ-3/) - Փողոցը լցվեց կապույտ լույսով, փողոցը դարձավ հեքիաթ, ես գրում եմ քո անունը մեծ-մեծ տառերով փողոցի բոլոր պատերին, մի սոսկալի սև կատու անցավ և հետո դարձավ կապույտ, հետո շուռ եկավ ժպտաց, իբր թե սիրում է ինձ, իսկ ես չեմ ուզում սիրել, ես ուզում եմ միայն գրել մեծ-մեծ տառերով անունդ, անունդ, անունդ, հետո սոսկալի ճերմակ ձյուն եկավ
- [[:hy]ԵՎ ՀԱՆԿԱՐԾ ԵՍ ԶԳԱՑԻ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եվ-հանկարծ-ես-զգացի/) - Եվ հանկարծ ես զգացի, թե ինչքան է ինձ հոգնեցրել այս ձմեռը և վերարկուն, որ ծանր է հոգսի պես: Մոլորված հայացքս կանաչ գույն որոնեց ծառերի վրա և երկնքի վրա՝ կապույտի մի ծվեն: Եվ քաղաքի ծառերը՝ հավերժ անքուն ծառերը, հոգնած ու տխուր հող են որոնում նրանք և իզուր քերծում իրենց ճյուղ-մատները ասֆալտին: Իսկ երկնքից նորից ձյուն է
- [[:hy]ԱՆԸՆԴՀԱՏ  ՆՈՒՅՆ  ԽՈՍՔԵՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/անընդհատ-նույն-խոսքերը/) - Միայն մի սիրտ է լսում քեզ ձյունե արձանների անկյանք թագավորության հեռաստաններում: Եվ միայն մի քամի, որը դեռ չի որոշել իր անելիքը: Եվ սարսափից փշաքաղված մի ծառ հանկարծակի եկած ձմռան սառն ու ամուր գրկում: Երակը բաց տարածված մի գետակ – մարմինը սառչում է քիչ-քիչ: Եվ դու՝ աչքերդ լայն բաց արած, և սիրտդ, որ տրոփում է ուժեղ,
- [[:hy]ՁՄԵՌ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ձմեռ-2/) - Շփոթված նայում էր պատուհանից դուրս: Ահա և քեզ մի կյանք, որից ոչ ոք չի ուզում հեռանալ՝ ծերունին, որը պատշգամբում նստած ճանճերն է հաշվում, նրա հորեղբայրը, որին մի կերպ թաղեցին մի շաբաթ առաջ, մորաքրոջ տղան, որն արդեն վաղուց նամակներ չի գրում, ըստ երևույթին նա էլ հիմա ինչ-որ մի պատշգամբում նստած նայում է դուրս ու զարմանում, թե
- [[:hy]ԲԱԼԼԱԴ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/բալլադ/) - Մի մաքուր ձայն, որը հնչում է ձմեռվա թափանցիկ արքայության մեջ և ճերմակ ձյուն և ճերմակ ձյան վրա հետքեր, որոնք առանց տատանվելու բարձրանում են երկինք: ... Ես ինչ-որ կարևոր բան էի ուզում ասել քեզ, երբ լույսը սկսում էր բացվել, ես հիմա էլ հիշում եմ բոլոր բառերը - դրանք հենց այն բառերն են, որոնցով մարդիկ կարևոր բաներ
- [[:hy]ՄԻ ԵՐԳ ՄՈՒՇԵՂ ԳԱԼՇՈՅԱՆԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մի-երգ-մուշեղ-գալշոյանին/) - Փայտը այնպես էր սառել, որ բռնել չէր լինում, երաժշտախումբը նվագում էր համերաշխ: Ես քայլում էի բոլորի հետ գլխահակ ու տխրադեմ: Ինչ-որ մեկը պետք է որ նայած լիներ մեր այս գլխահակ ամբոխին, որը տանում էր իր մեռած ընկերոջը թաղելու և ողբալու համար: Բոլորը համոզում էին մորը, որ առանձնապես բան չի պատահել, պարզապես նրա որդին հոգնել է
- [[:hy]ՀՐԵՇՏԱԿՆԵՐ ՄԱՆԿՈՒԹՅԱՆ ԵՐԿՆՔԻՑ (ՊՈԵՄ)[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հրեշտակներ-մանկության-երկնքից-պոեմ-2/) - (Պոեմ՝ տարբեր տարիներին գրված բանաստեղծություններով) ՀԻՆ ԳՈՐԳ Եվ մատդ նորից նախշի վրայով սահում է կամաց - սկզբում աղոտ, հետո պարզորոշ ինչ-որ ձայներ են հասնում շատ հեռվից՝ վայրի աղմուկով գնում-գալիս էր պատուհանիդ տակ ավտոմեքենան, նախ մեկն էր, հետո դարձան մի քանի, հետո շատացան, և փողոցային շների կյանքը թևակոխեց նոր, հիրավի ծանր, դժվարին էտապ, որի նմանը չէր տեսել բնավ
- [[:hy]ՔԵԶ ՀԵՏ ԵՎ ՔԵԶ ՀԱՄԱՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/քեզ-հետ-եվ-քեզ-համար/) - Ես այս երգը երգում եմ կանգնած, որովհետև դու նա ես, ում խաղաղության համար զոհվում են առանց կասկածելու, որովհետև դու նա ես. ում համար կռվի են ելնում առանց հրամանի, որովհետև դու նա ես, հենց նա, որին ասում են միակ, որին կարոտում են հեռվից, որի համար արտասվում են օտար սրճարաններում և նավերի վրա: Ես այս երգը երգում եմ
- [[:hy]ՎԻԵՏՆԱՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/վւետնամ/) - Տարին չանվանենք երջանիկ, երկինքը կապույտ անսահման, ցերեկը չկոչենք արթնացում և ոչ էլ գիշերը խաղաղ: Որովհետև դեռ պայթում են ռումբերը: Մենք, որ կարողանում ենք քնել հիշողություններիս աչքերը կապած, չսիրահարվենք մայրամուտների անթերիությանը և չհնարենք համեմատություններ կեղծ ու պաթետիկ: Որովհետև զնգում են կրակահերթերը: Երբ արևելյան շեղաչք մի ժողովուրդ գնդակահարվում է պարիսպների տակ, այրվում փայտե խրճիթների մեջ, և մեռնում
- [[:hy]ՆԱՄԱԿԸ, ՈՐԸ ՔԵԶ ԵՐԲԵՔ ՉԻ ՀԱՍՆԵԼՈՒ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նամակը-որը-քեզ-երբեք-չի-հասնելու-3/) - Ամեն ինչ բաժանված է արդեն, և աստղերը, և արևը, և լուսինը: Ես գլխահակ եմ գալիս քեզ մոտ, ես ամաչում եմ սարսափելի, որովհետև ոչինչ չունեմ քեզ նվիրելու, որովհետև ամեն ինչ բաժանված է ու նվիրված: Իսկ ես քեզ հիշում եմ ամենուրեք, և այնպես պարզ եմ հիշում, ինչպես որ անունդ եմ հիշում - սիրելիս, ս-ի-ր-ե-լ-ի-ս, իսկ ես քեզ հիշում
- [[:hy]ԱՅՆ ԻՆՉ ՉՏՎԵՑԻ ՔԵԶ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/այն-ինչ-չտվեցի-քեզ/) - Այն ինչ չտվեցի քեզ, այն ինչ չուզեցիր վերցնել, այն ինչ չդարձավ միրգ, ու վերջապես, այն ինչ չտվեցի քեզ թող մնա իմ մոտ այսօր, վաղը, թող մնա իմ մոտ առհավետ: ... Հանդարտ ու սահուն ընթանում է առավոտվա արարողությունը: Այն ինչ խմորվում է հիմա իմ մեջ գերեզմանաթմբիս կդառնա ծաղիկ, վարդ կամ գուցե բոլորովին ուրիշ բան՝ սենտիմենտալ ու
- [[:hy]ՀՐԱԺԵՇՏԻ ԵՐԳԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հրաժեշտի-երգեր/) - I Լուսամուտի գոգին դրված են երկու կապույտ աչքեր: Դրանք ինձ նվիրել է գնչուհին: Նա ինձ խաբեց և խաբելով ասաց, որ դրանք երջանկության թալիսմաններ են: Լուսամուտի գոգին դրված են երկու կապույտ աչքեր: Ես ամեն գիշեր քնելուց առաջ երկար աղոթում եմ նրանց առաջ ծունկի իջած: Գնչուհի, մի կույր աղջիկ կա աշխարհում, նա թափառում է և ոչինչ
- [[:hy]ԱՇՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/աշուն-2/) - Փողոցով, աշնանային փողոցով աշխույժ քայլում է մի աղջիկ զարմանալի կապույտ աչքերով: Փողոցով՝ դեղնած տերևներ փողոցում, աշնանային փողոցով զնգալով անցնում են տրամվայները լույսերը պայծառ վառած: Փողոցում, աշնանային փողոցում մի ծառի հենված ահա կանգնել եմ ես և զարմանալի կապույտ երազներ եմ տեսնում:
- [[:hy]ՀՈԳԵՀԱՆԳԻՍՏ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հոգեհանգիստ/) - Դու այս դատողությունը կհամարես պարզունակ: Թող այդպես լինի: ՎԻՆՍԵՆԹ ՎԱՆ-ԳՈԳ Ամեն անգամ ինչ-որ բան կորցնելիս ես հիշում եմ քեզ. ամենադժվարը քեզ կորցնելն էր - ես ոչինչ չէի հիշում, իսկ հիմա նույնիսկ թերթ կարդալիս ես ապահով եմ` ոչ ոք չի խոցի ինձ մեջքից: Այդ ե՞րբ էր` առաջին անգամ վառեցին գրքերը, կիսամերկ մարդիկ էին վազում
- [[:hy]ՏՐԱՄԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/տրամադրություն/) - Եվ ռիթմը խփում է քունքիդ արյան շատրվանի նման, քեզ ասում են, - օ՜, ինչքան ես գեղեցկանում անհուսորեն տառապելիս: Ճաշակով հագնված կանանց համաչափ ծափահարության ներքո դու թաշկինակներ ես նետում բոլոր բաց պատուհաններից ներս և ծաղիկների թերթերից թափվում է դիալոգի հեղեղը: Եվ ռիթմը ողողում է դեմքդ ցավի հետ հյուսված: Ամուր սեղմվում են
- [[:hy]ՓՈՂՈՑՆԵՐՈՒՄ, ՈՐՏԵՂ ՀԻՄԱ ԴՈՒ ՉԿԱՍ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/փողոցներում-որտեղ-հիմա-դու-չկաս/) - Փողոցներում, որտեղ հիմա դու չկաս` գարուն է և մարդիկ քայլում են ոչ մի փոփոխություն չնկատելով, քաղաքում, որտեղ դու չկաս, չգիտես թե ինչու տոն է այս սովորական օրով, և խմբերով աղջիկներ են անցնում գույնզգույն շորեր հագած` ոչ մի փոփոխություն չնկատելով… Իսկ նվագախումբը դուրս է ցայտում ամենաանսպասելի անկյուններից իր ետևից տանելով ցնծությունից խելակորույս երեխաների հրոսակախումբը` ամբողջացնելով գարնան պատկերը
- [[:hy]ԵՎ ԻՆՉ ԻՄԱՍՏ ՈՒՆԻ ԱՅՍՔԱՆ ՋՈՒՐ ՄԻ ՏԵՂ ՀԱՎԱՔԵԼ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եվ-ինչ-իմաստ-ունի-այսքան-ջուր-մի-տեղ-հավ/) - Եվ ինչ իմաստ ունի այսքան ջուր մի տեղ հավաքել և այսքան ավազ, հետո ձկներ բազմացնել ծովահարսեր հորինել և բազմաթիվ այլ հոգսեր: Ծանր է, ծանր է առնել քո սրտի վրա անցած լավ ու վատ օրերիսիրելի տխրությունը... Ես անշուշտ դեմ չեմ, որ պետք է նստել ու նայել ծովին՝ հեռվից նավեր կանցնեն՝ կտեսնես, ալիքներ կգան կխփվեն ափին՝ կհիանաս,
- [[:hy]ԵՎ ԱՅՍՊԻՍՈՎ ԴՈՒ ՀԱՅՏՆՎԵՑԻՐ ԱՄԵՆԱԱՌԱՋԻՆ ԳԾՈՒՄ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/281/) - Եվ այսպիսով դու հայտնվեցիր ամենաառաջին գծում, (հիշո՞ւմ ես - դու գրել ես այս մասին ինչ-որ ժամանակ): Եվ այսպիսով դու իջար տեսական պայքարի էջերից ու սկսեցիր քայլել ետ ու առաջ ամենաիսկական խրամատի երկայնքով: Զարմանալիորեն արագ կատարվեց այս փոփոխությունը, և դու դեռ հերոսաբար մարտնչում ես կարոտի, հպարտության և թատերականության դեմ: Բայց արդեն սկսվել է քո մյուս կյանքը,
- [[:hy]ՄԻ ՏԽՐԻՐ, ԵՐԲ ՆՍՏԱԾ ԵՍ ՍԵՂԱՆԻ ԱՌԱՋ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մի-տխրիր-երբ-նստած-ես-սեղանի-առաջ/) - Մի տխրիր, երբ նստած ես սեղանի առաջ և մի արտասվիր, երբ գինի ես խմում կամ Աստված գիտե, թե ինչ, և մի գրիր բանաստեղծություններ, երբ հեռու ես քո երկրից: Փողոցով քայլող այն երեք մարդուց դու նա ես, որը չի գնում առաջ, և չի օրորում գլուխը կամ էլ` չի ճոճվում տեղում. դու նա ես, որը վճռական ու
- [[:hy]ԵՎ ՔՈ ՈՏՔԵՐԸ ՔԵԶ ՏԱՆՈՒՄ ԵՆ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/եվ-քո-ոտքերը-քեզ-տանում-են/) - Եվ քո ոտքերը քեզ տանում են սենյակի մի անկյունից մյուսը: Դեռ որոշակի հայտնի չէ, թե դու ջղայնացած ես, տխուր ես, թե ուրախ, բայց դու ողջամտորեն ցրում ես ամպերը և հմտորեն տողեր ես շարում իրար հետևից, և դատողությունները պոկվում են քո կյանքից առանց ցավ պատճառելու... Եթե դռները բացվեն-փակվեն ճիշտ ժամանակին, ինչ ուրախ կանցնեին օրերը քո ծանր
- [[:hy]ԲՈԼՈՐՈՎԻՆ ՍԽԱԼ Է ՄՏԱԾԵԼԸ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/բոլորովին-սխալ-է-մտածելը/) - Բոլորովին սխալ է մտածելը, որ արձանների ցանկությամբ է հաստ նրանց վրա նստած ձյան շերտը: Կամաց-կամաց թող կատարվի այն ամենը, ինչ որ պատահելու է մի օր ինձ հետ: Բոլորովին սխալ է մտածելը, թե դժբախտություն է դա: Ճիշտ ժամանակին չեկած երջանկությունը խանգարում է մեր կյանքի կանոնավոր երթը և մենք ստիպված խոռնում ենք մեր բոլոր դարակները, որտեղ պահված
- [[:hy]ԳԻՇԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/գիշեր/) - Մատները խփվեցին կիթառի լարերին և իսկույն աստղեր ցրվեցին երկնքով. - Էխ դու հիմար, հիմար աղջիկ Սիլվի: .............................................................. Փակված սրճարանում հեծկլտում են շշերը: Ճանապարհորդն անցավ գլուխը բռնած: - Էխ դու հիմար, հիմար աղջիկ Սիլվի: ............................................................. Նրանք բոլորը երգում են քեզ համար, նրանք բոլորը խփում են կիթառի լարերին: Ել դուրս պատշգամբ, նայիր ճանապարհորդը գնում է սև թիկնոցի
- [[:hy]ԽԵՂՃ, ԾԵՐ ԹՌՉՈՒՆ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/խեղճ-ծեր-թռչուն/) - Խեղճ, ծեր թռչուն: Նստել էր ճյուղին և մեռնում էր դանդաղ: Հեռվից նայելիս շատ սովորական փոքչիկ թռչուն էր, թվում է նստել է, որ հանգստանա: Հեռվից նայելիս նույնիսկ ջահել էր: Հոգնած էր թվում ու թմրած մի քիչ և ուրիշ ոչինչ: Թևերն ու ոտքերը ամեն ինչ տեղն էր, ուր որ է թվում էր կթռչի կգնա: Իսկ նա կիսաբաց,
- [[:hy]ՎԱՂԸ ՁՅՈՒՆ ԿԳԱ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/վաղը-ձյուն-կգա/) - Պիտի լիներ այսպես, պիտի լիներ տխուր, պիտի լիներ տխուր մի սենտիմենտալ աշուն: Օրորվեին պիտի տերևները ու լինեին սոսկալի դեղին և խարույկ պիտի դառնային մի օր ու բոցը բարձրանար երկինք: Ես պիտի քայլեի փողոցով, սոսկալի, սոսկալի մենակ, և տրամվայները պիտի անցնեին լույսերը պայծառ վառած: Եվ դու պիտի անցնեիր փողոցով աչքերդ զարմանալի կապույտ... և այս ամենի վրա
- [[:hy]ՁՄԵՌ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ձմեռ/) - Եվ մինչ զբաղված էինք կյանքի և սիրո թեմաներով, ձյունը արդեն իջել էր և փողոցները անխտիր ճերմակել էին: Եվ մենք դուրս եկանք կոճկելով վերարկուներս, թփթփացնելով իրար ուսի և ուրիշ այլ բաներ ասելով: Այնինչ մենք բոլորս էլ հիացած էինք ձմեռվա այս անսպասելի քայլից, ձյան ճերմակությունից, ծառերի հեզությունից, փողոցների անթերի գծագրությունից: Եվ մենք հրաժեշտ տվեցինք իրար և ցրվեցինք
- [[:hy]ՉԱՐ, ԽՈՐԱՄԱՆԿ, ԼԿՏԻ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/չար-խորամանկ-լկտի/) - Չար, խորամանկ, լկտի և վերջապես վատ մարդու հետ կատարվեց դժբախտություն: Մի աղջիկ բռնեց նրա օձիքից գլուխը կախեց և ասաց. Չար, խորամանկ, լկտի և վերջապես վատ մարդ ես դու (ահա սա է դժբախտությունը, որը պատահեց չար, խորամանկ լկտի և վերջապես վատ մարդու հետ): Օրը գորշ էր - փողոցը թաց, ձյունը գորշ էր - ծառերը թաց, մարդիկ
- [[:hy]ՆՈՐ ԽՈՍՔ ԵՐՋԱՆԿՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նոր-խոսք-երջանկության-մասին/) - Կար մի ժամանակ, երբ դու էլ էիր հեշտ ապրում և սիրում էիր խոսել երկար ու գեղեցիկ, և նույնիսկ պատրաստվում էիր մեռնել շքեղ կահույքով լեփ - լեցուն լուսավոր սենյակներից որևէ մեկում, անթերի զուգարանի հարևանությամբ: Եվ քեզ ծանոթ քաղաքի ետ ընկած փողոցներից մեկում դու հրաժեշտ տվեցիր քո սիրելի մարդկանց և ուշքի եկար միայն այն պահին, երբ հսկայական պայուսակը
- [[:hy]ԱՇՈՒՆ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/աշուն/) - Նվագում էր դաշնամուր, իսկ լուսամուտները բաց էին և աշուն էր: Մազերը երկար էին, իսկ ինքը տղամարդ էր: Տերևները թափվում էին, իսկ ինքը նվագում էր: Այս ամենը այնպես, այնպես տխուր էր, որ շպրտեցի հանգած ծխախոտս և չնստեցի տրամվայ: Մեկ – մեկ թափվում էին տերևները, ինչպես չորացած բառեր, ինչպես չորացած նոտաներ: Ինձ թաղեցեք վաղը չէ մյուս օրը –
- [[:hy]ՀՐԱԺԵՇՏԻ ԵՐԳ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հրաժեշտի-երգ/) - Երբ ես մտա ներս և գնացի նստեցի իմ սովորական տեղում՝ անկողնու վրա, գլուխս առա ափերիս մեջ և զգացի, որ այլևս երբեք չեմ լինելու երջանիկ: Եվ դրա համար կանգնեցի հայելու դիմաց, երկար նայեցի աչքերիս մեջ և երկար որոնեցի մխիթարանքի խոսքեր: Հետո ես արագ, շատ արագ շուռ եկա, ավելի և ավելի արագ շուռ եկա, ես շուռ եկա
- [[:hy]ԻՍԿ ՀԱՅԱՑՔԸ ՄԻՇՏ ՆՈՒՅՆՆ Է ՄՆՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/իսկ-հայացքը-միշտ-նույնն-է-մնում/) - Եվ մարդկանց միայն եմքերն են փոխվում, իսկ հայացքը՝ երբեք: Մանրամասները փոքր-ինչ խախտված ահա վերականգնում եմ ես իմ մեջ: Եվ ամեն օր, երեկոյան ժամը քսանն անց երեսունին մայրս կանգնում էր կողքիս և ձեռքերը կրծքին խաչած անխոս նայում էր ինձ, ասել է թե արդեն պետք է տուն գնալ: Իսկ հենց նույն այդ ժամին հնչում էր զինվորական նվագախումբը
- [[:hy]ԲՈԼՈՐՈՎԻՆ ՍԽԱԼ Է ՄՏԱԾԵԼ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/բոլորովին-սխալ-է-մտածել/) - Բոլորովին սխալ է մտածել, թե արձանների ցանկությամբ է կիտվել ձյան շերտը նրանց վրա: Կամաց-կամաց թող կատարվի այն ամենը, ինչ որ պատահելու է մի օր ինձ հետ: Բոլորովին սխալ է մտածելը, թե դժբախտություն է դա: Ճիշտ ժամանակին չեկած երջանկությունը խանգարում է մեր կյանքի կանոնավոր երթը, և մենք ստիպված խառնում ենք մեր բոլոր դարակները, որտեղ պահված են
- [[:hy]ՀԱՅՐՍ ՈՒ ՄԱՅՐՍ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/հայրս-ու-մայրս/) - Հայրս ու մայրս երկու վառվող մոմեր երկու ձեռքերիս մեջ, երկու հալվող մոմեր` հայրս ու մայրս: Զգույշ քայլում եմ տարիների մեջ, թեթև շունչ քաշում: Դեմքիս մի կեսը ցերեկվա մեջ է, իսկ մյուս կեսը` գիշերվա մեջ: Ահա մի քառորդ ապրեցի այսպես: Մեկ ուրիշ քառորդ - և էլ չկամ ես, և էլ չկամ ես: Հայրս ու մայրս երկու
- [[:hy]ՆԱ ԳՆՈՒՄ ԷՐ ՆԱՎՈՎ ՀԵՌՈՒ ՀԵՌԱՎՈՐ ԵՐԿՐՆԵՐ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նա-գնում-էր-նավով/) - Նա գնում էր նավով հեռու հեռավոր երկրներ: Քամին փչում էր և կապույտ էր ջուրը: Երկնքում աստղեր կային և լուսին կար նույնպես: Նա գնում էր նավով՝ ոչ տխուր և ոչ էլ ուրախ էր, իր խցիկում նստած ծխում էր, թերթ կարդում, կոշիկները հանել դրել էր մահճակալի տակ, շարժում էր ոտքի մատները, թերթ կարդում, ծխում: Իսկ հենց
- [[:hy]ԱՅՍՊԵՍ ՆՍՏԵԼ ԻՐԱՐ ԴԵՄ...[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/255/) - Այսպես նստել իրար դեմ և այսպես երկար լռել: Ու երբեմն թվում է ինձ, թե երկուսս էլ փայտից ենք պատրաստված կամ, ասենք, աշնան չորացած տերևներից: Այսպես նստել իրար դեմ ու երկար նայել իրար: Չունենալ ոչ մի հիշողություն, կարծես հենց նոր ենք ծնվել: Մեր կողքին մարդիկ կծիծաղեն, մենք չենք լսի նրանց, կասկածանքով կնայեն մեզ, իսկ մենք` իսկապես
- [[:hy]ԱՌԱՎՈՏՅԱՆ ԺԱՄԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/առավոտյան-ժամեր/) - Ծնվել եմ առավոտյան շուտ, լենինականյան մի աղքատիկ առավոտ: Ինձ հետ ծնված քույրս մահացել է մի քանի ժամ հետո, երբ օգոստոսի արևը վաղուց արդեն դուրս էր եկել և անտարբեր նայում էր մեր մոլորված ընտանիքին, որը մեկ ժպտում էր և մեկ լալիս էր սրտակեղեք: Հիմա մեր տանը ոչ ոք չի հիշում նրան, ոչ ոք չի խոսում նրա
- [[:hy]ԿԱՐՈՏ ԵՎ ՍՊԱՍՈՒՄ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/կարոտ-եվ-սպասում/) - Հրեշտակներ չեկան քո հոգին փրկելու կամ գոնե մարմինդ: Նրանք ամուր փակեցին առասպելների դռները և դու ստիպված հավատացիր, որ գոյություն չունեն նրանք: Ծովի ընկերությունը քեզ մատուցվեց որպես հարգանք: Դու նայեցիր ավազին և մտածեցիր՝ ի՜նչ երկար է ճանապարհդ: Դու հենց այդպես մտածեցիր նաև երբ քայլում էիր ծովի երկայնքով: Հետո ճայերի անտանելի ձայներն հասան քեզ: Իսկապես ի՞նչ
- [[:hy]ԳԱՐՆԱՆԱՅԻՆ ԹԵԹԵՎ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՄՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/գարնանային-թեթեվ-ներկայացումներ/) - Սա իմ փողոցն է: Ես քայլում եմ նրա երկայնքով ետ ու առաջ: Ես այսօր շատ եմ զբաղված՝ ծաղիկներ եմ դասավորում շենքերի պատերին, թիթեռներին ներկում եմ բոլոր գույներով և անձրևի համար ջուր եմ հավաքում: Եվ ահա ես ամբողջովին ներկոտված եմ, թրջված եմ և ինձանից ծաղկի հոտ է գալիս: Եվ ահա քաշելով բերեցին դաշնամուրը, ես արագ ցույց
- [[:hy]ՎԵՐՋԻՆ ՑԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/վերջին-ցանկություններ/) - Հեռացրեք դրոշակը դեմքիս վրայից – խտուտ է տալիս: Փաթաթեք նրանով կատվի դիակը և թաղեք այգում: Վերցրեք կրծքիցս երկաթե պսակը – սաստիկ քերծում է, նետեք աղբարկղ, ժապավեններն էլ տվեք պատահած մի պոռնկուհու, թող որ դրանցով զարդարի իր խեղճ, հին թասակները: Հեռախոսով կարդացեք դամբանականը, Նախօրոք զգուշորեն լարը կտրելով: Եվ չմոռանաք լճի մեջ թափել փշրանքներն հացի, որ անպայման
- [[:hy]ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ      [:en]ADVERTISEMENTS[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-advertisements/) - «ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ Է» - խոշոր, լացակումած տառերով գրված էր շենքի դարպասին: «ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ Է» - մանր, ամեն ինչից հոգնած տառերով գրված էր ավտոմեքենայի թափքին: «ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ Է» - գրված էր կրպակի դռանը: «ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ Է» - գրված էր դեղատան ապակուն: «ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ Է» - գրված էր գործարանի պատին: «ՎԱՃԱՌՎՈՒՄ ԵՆ» - գրված էր անտառի ծառերի, ինչպես նաև թփերի ու հատուկենտ
- [[:hy]ԻՆՁ ԿԱԽԵՔ ԵՂԵՎՆՈՒ ՃՅՈՒՂԵՐԻՑ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ինձ-կախեք-եղևնու-ճյուղերից/) - Ինձ կախեք եղևնու ճյուղերից,- իր կտակի մեջ խնդրել էր ծերունազարդ բանաստեղծը վերջին շնչում,- կամ գոնե թաղեք Արարատի կատարին` ձյուների մեջ, Թուրքիայից հեռու մի տեղ, և քանի որ ես սարսափելի մրսկան եմ, չմոռանաք տաք շորեր դնել հետս… Բայց շատ ավելի գերադասում եմ առաջին տարբերակը, այսինքն եղևնին, ի վերջո, ինչու նեղություն պատճառեմ մարդկանց, թեև, չեմ կասկածում, նրանք
- [[:hy]ՎԵՐՋԱՊԵՍ  ԻՆՉ-ՈՐ ԲԱՆ է ՊԱՏԱՀԵԼՈՒ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/վերջապես-ինչ-որ-բան-է-պատահելու/) - Ի՞նչ իմաստ ունի ճշտել, թեև հնարավոր է, թե լուրն առաջինը ով տարածեց. «Այսօր ինչ-որ բան է լինելու»-և աշնան քամին դեղին տերևներին խառնելով` տագնապը ցրեց քաղաքով մեկ: Կան նաև ուրիշ քաղաքներ, ուր Սոկրատեսի պատկերով լրջախոհ տղամարդիկ խորիմաստ մտքեր են գրի առնում կաշառակերությունից ազատ ժամերին: Նրանք անտեղյակ ապրում են խաղաղության մեջ: Իսկ այս մեկում վաղուց էին սպասում:
- [[:hy]ՄԻ  ՕՐ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/eng-մի-օր/) - Ծանր է գրպանահատների, մանր ու մեծ ավազակների և զանազան այլ ստահակների կյանքը շուկ. հարաբերություններ թևակոխած երկրներում. ունևորները շրջում են ավտոներով ու թիկնապահներով և հնարավոր չէ մոտենալ նրանց գրպաններին, նրանց տները մտնելն էլ խիստ վտանգավոր է, զինված թիկնազորն է հսկում ամենուրեք: Իսկ մյուսների և գրպաններն են դատարկ, և տները… Միակ ելքը ցույցերին ու միտինգներին մասնակցելն է,
- [[:hy]ՈՍՏԻԿԱՆԱԿԱՆ  ԼՐԱՏՈՒ[:ru]ПОЛИЦЕЙСКАЯ ХРОНИКА[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/ոստիկանական-լրատու/) - Ուշադրություն, ևս մի հետաքրքիր տեղեկություն.- 20-րդ դարի վերջին, ժամը 16-ն անց 15 րոպեին, հայ ժողովուրդը դուրս է եկել իր հայրենիքից և այլևս չի վերադարձել… Արտաքին նշանները` բազմադարյան, բազմաչարչար, տաղանդավոր, աշխատասեր, համբերատար, աչքերի մեջ անսահման թախիծ, սիրտը կոտրված մի քանի տեղից… Տեսնողներին խնդրում ենք շտապ հայտնել պառլամենտ, որին մի քանի օրով ժողովուրդ է հարկավոր նոր ընտրությունների
- [ՆԱԽԸՆՏՐԱԿԱՆ  ԽՈՍՏՈՒՄՆԵՐ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/նախընտրական-խոստումներ/) - ՆԱԽԸՆՏՐԱԿԱՆ ԽՈՍՏՈՒՄՆԵՐ - Հարկավոր է բարձրացնել ժողովրդի բարեկեցությունը,- մտահոգ տեսքով հայտարարեց թագավորը մի նախընտրական գեղեցիկ առավոտ:- Բյուջեն ամբողջությամբ կուղղենք այդ նպատակին: Եվ կարճ ժամանակամիջոցում շեշտակիորեն կբարելավենք իրադրությունը բոլոր մեծ ու փոքր բանտերում, կենտրոնական ու ծայրամասային հիվանդանոցներում, և գերեզմանոցներում հատկապես: Եվ մեր բազմաչարչար ժողովուրդը վերջապես կուղղի իր մեջքը, թեթևացած շունչ կքաշի ու կապրի մարդավայել` բոլոր մեծ
- [ՄԻ  ՕՐ](https://hovhannesgrigoryan.com/articles/մի-օր/) - ՄԻ ՕՐ Ծանր է գրպանահատների, մանր ու մեծ ավազակների և զանազան այլ ստահակների կյանքը շուկ. հարաբերություններ թևակոխած երկրներում. ունևորները շրջում են ավտոներով ու թիկնապահներով և հնարավոր չէ մոտենալ նրանց գրպաններին, նրանց տները մտնելն էլ խիստ վտանգավոր է, զինված թիկնազորն է հսկում ամենուրեք: Իսկ մյուսների և գրպաններն են դատարկ, և տները… Միակ ելքը ցույցերին ու միտինգներին

## Books

- [رویایی که به خاطرش می ارزذ خوابید و بیدار نشد](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/eraz-vori-hamar-arji-qnel-ev-chartnanal/) - نشر افراز تهران 1392 مترجم: واهه آرمن
- [[:hy]ԲԱՑ ԴՌՆԵՐԻ ՕՐ ՄՀԵՐԻ ՔԱՐԱՅՐՈՒՄ[:en]THE DAY OF OPEN DOORS IN THE MHER’S CAVE[:ru]ДЕНЬ ОТКРЫТЫХ ДВЕРЕЙ В ПЕЩЕРЕ МГЕРА[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/bac-drneri-or-mheri-qarajrum/) - Հոդվածներ, էսսեներ Երևան, 2008
- [[:hy]ԱՆՁՐԵՎ ՄԻ ՏԽՈՒՐ ԱՌԻԹՈՎ[:en]RAIN IN A SAD OCCASION[:ru]ДОЖДЬ ПО ГРУСТНОМУ ПОВОДУ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/andzerv-mi-txur-aritov/) - Բանաստեղծություններ Երևան, «Սովետական գրող» հրատ., 1982
- [[:hy]ԲՈԼՈՐՈՎԻՆ ՈՒՐԻՇ ԱՇՈՒՆ[:en]QUITE ANOTHER AUTUMN[:ru]СОВЕРШЕННО ДРУГАЯ ОСЕНЬ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/bolorovin-urish-ashun/) - Բանաստեղծություններ Երևան, 1979
- [[:hy]ՀՐԵՇՏԱԿՆԵՐ ՄԱՆԿՈՒԹՅԱՆ ԵՐԿՆՔԻՑ[:en]ANGELES FROM CHILDHOOD SKY[:ru]АНГЕЛЫ С НЕБЕС ДЕТСТВА[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/hreshtakner-mankutyan-erknqic/) - Բանաստեղծություններ Երևան, 1992
- [[:hy]ԵՐԳԵՐ ԱՌԱՆՑ ԵՐԱԺՇՏՈՒԹՅԱՆ[:en]SONGS WITHOUT MELODY[:ru]ПЕСНИ БЕЗ МУЗЫКИ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/ereger-aranc-erazhstutyan/) - Բանաստեղծություններ Երևան, «Հայաստան» հրատ., 1975
- [[:hy]ПОТЕРЯННЫЕ ПИСЬМА[:ru]ПОТЕРЯННЫЕ ПИСЬМА[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/poteryannie-pisma/) - Стихи, поэмы. “Советский писатель”, М., 1985
- [ԽՈՒԼԻՈ ԿՈՐՏԱՍԱՐ «ՎԻՃԱԿԱԽԱՂ»](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/julio-cortazar-vichakakhagh/) - Վեպ, իսպ. թարգմ. Հովհաննես Գրիգորյանը, Երևան, «Սովետական գրող» հրատ., 1983
- [OTROS TÍEMPOS](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/otros-tiempos/) - Poesía contemporánea de Armenía
- [ԱՐՏԵՄԻՈ ԿՐՈՒՍԻ ՄԱՀԸ](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/արտեմիո-կրուսի-մահը/) - Վեպ իսպաներենից թարգմ. Հովհաննես Գրիգորյանը Սովետական գրող հրատարակչություն Երևան, 1979թ.
- [[:hy]ՖԵՐՆԱՆԴՈ ԴԵ ՌՈԽԱՍ «ՍԵԼԵՍՏԻՆԱ»[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/fernando-de-raxas-selestina/) - Թատերգություն, իսպ. թարգմ. Հովհաննես Գրիգորյանը, Երևան, «Նոր դար», 2007
- [[:hy]Խոսե Oրտեգա-ի-Գասեթ «Մշակույթի փիլիսոփայություն»[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/jose-ortega-y-gaset-mshakuyti-pilisopayutyun/) - Իսպաներենից թարգմանեց Հովհաննես Գրիգորյանը, Երևան, «Ապոլոն», 1999
- [[:hy]ՖԵԼԻՍԱ ԿՈՒՅՈՒՄՋՅԱՆ «ԱՉՈՆԻԿՆ ՈՒ ԹԻԹԵՌԸ»[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/achonikn-u-titery/) - Արգենտինական մանկական գրականություն, իսպ. թարգմ. Հովհաննես Գրիգորյանը Երևան, «Սովետական գրող» հրատ., 1986
- [[:hy]ՔՈ ԱՌԱՋԻՆ ԲԱՌԵՐԸ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/qo-arajin-barery/) - Մանկական բանաստեղծություններ, Երևան, 1980
- [[:hy]DORT DAS FERNE EUROPA[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/dort-das-ferne-europa/) - Zeitgenössische Dichtung aus Armenien, Yerevan, 2005, pages 31-53
- [[:hy]پاییزی کاملا متفاوت[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/پاییزی-کاملا-متفاوت/) - نشر امرود تهران 1388
- [CONSTITUTION](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/constitution/) - traduit de l’arménien par nounée abrahamian PROPOS2 éditions - Manosque - 2007
- [[:hy]ԿԵՍ ԺԱՄԱՆԱԿ[:en]HALF TIME[:ru]ВРЕМЯ НА ПОЛОВИНУ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/kes-zhamanak/) - Նոր բանաստեղծություններ Երևան, «Նոր-Դար», 2002
- [ԱՄԵՆԱ, ԱՄԵՆԱ ՍՈՆԱՆ](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/amena-amena-sona/) - Մանկական բանաստեղծություններ, Երևան, 1987
- [[:hy]ԳԻՇԵՐԱՀԱՎԱՍԱՐ[:en]EQUINOX[:ru]РАВНОДЕНСТВИЕ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/gisherahavasar/) - Բանաստեղծությունների ընտրանի Երևան, ՀԳՄ հրատ., 2005
- [[:hy]ԵՐԲԵՔ ՉՄԵՌՆԵՍ - ԱՀԱ ԹԵ ԻՆՉ ԿԱՍԵՄ ՔԵԶ[:en]NEVER DIE -THIS IS WHAT I HAVE TO SAY[:ru]НЕ СМЕЙ УМИРАТЬ - ВОТ ЧТО Я ТЕБЕ СКАЖУ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/erbeq-chmernes-aha-te-inch-kasem-qez/) - Բանաստեղծություններ Երևան, ՀԳՄ հրատ, 2010
- [[:hy]ՔԱՋ ՆԱԶԱՐ, ԶՐՈՒՅՑՆԵՐ ՄԱԵՍՏՐՈՅԻ ՀԵՏ[:en]QAJ NAZAR, TALKS WITH MAESTRO[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/qaj-nazar-zruycner-maestroi-het/) - Արձակ, Երևան, «Նոր-Դար» հրատ., 2004
- [[:hy]ԵՐԿՈՒ ՋՐՀԵՂԵՂԻ ԱՐԱՆՔՈՒՄ[:en]BETWEEN TWO FLOODS[:ru]МЕЖДУ ДВУМЯ НАВОДНЕНИЯМИ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/erku-jrhegheghi-aranqum/) - Բանաստեղծություններ Երևան, «Նաիրի», 1996
- [[:hy]ԴԱՆԴԱՂ ԺԱՄԵՐ[:en]UNHURRIED HOURS[:ru]НЕТОРОПЛИВОЕ ВРЕМЯ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/dandagh-zhamer/) - Բանաստեղծություններ Երևան, «Սովետական գրող» հրատ., 1986
- [[:hy]ԳԵՐԵԶՄԱՆԻԱ[:en]GEREZMANIA[:ru]ГЕРЕЗМАНИЯ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/gerezmania/) - Անավարտ վիպակ Երևան, «Անտարես», 2013
- [[:hy]ՆՈՐ ՏՈՂԻՑ[:en]AT NEW LINE[:ru]С НОВОЙ СТРОКИ[:]](https://hovhannesgrigoryan.com/hgbooks/nor-toghic/) - Բանաստեղծություններ Երևան, «Անտարես», 2013

## Categories

- [Uncategorized](https://hovhannesgrigoryan.com/category/uncategorized/)
- [Հարցազրույցներ](https://hovhannesgrigoryan.com/category/interviews/)
- [Վիդեո](https://hovhannesgrigoryan.com/category/video/)
- [Ֆոտոարխիվ](https://hovhannesgrigoryan.com/category/photo/)
- [Գլխավոր](https://hovhannesgrigoryan.com/category/main/)

## Category

- [Պոեզիա](https://hovhannesgrigoryan.com/article-category/poetry/)
- [Արձակ](https://hovhannesgrigoryan.com/article-category/prose/)
- [Հոդվածներ](https://hovhannesgrigoryan.com/article-category/articles/)
- [Գրախոսություն](https://hovhannesgrigoryan.com/article-category/reviews/)
- [Թարգմանություն](https://hovhannesgrigoryan.com/article-category/թարգմանություն/)
- [Հանս Մագնուս Էնցեսբերգեր](https://hovhannesgrigoryan.com/article-category/հանս-մագնուս-էնցեսբերգեր/)
- [Թարգմանություն](https://hovhannesgrigoryan.com/article-category/translations/)
- [Այլ լեզուներով](https://hovhannesgrigoryan.com/article-category/other-languages/)

## Book category

- [Պոեզիա](https://hovhannesgrigoryan.com/bookcategory/poetry/)
- [Արձակ](https://hovhannesgrigoryan.com/bookcategory/prose/)
- [Թարգմանություն](https://hovhannesgrigoryan.com/bookcategory/translations/)
- [Այլ լեզուներով](https://hovhannesgrigoryan.com/bookcategory/other-languages/)
- [Թարգմանություն](https://hovhannesgrigoryan.com/bookcategory/թարգմանություն/)